Orzeczenie · 2023-11-16

V KO 87/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-11-16
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniaoszustwofałszywe zeznaniawiarygodność dowodówpostępowanie karneSąd Najwyższysyndrom sztokholmski

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego A.P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku skazujący A.P. za oszustwo na szkodę M.J. Wniosek oparto na art. 540 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., wskazując na ujawnienie się nowych dowodów (oświadczenia M.J., zeznania A.P. i M.P.) podważających wiarygodność zeznań pokrzywdzonego. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, stwierdzając, że przedstawione dowody nie spełniają wymogów wznowienia postępowania. Podkreślono, że zarzuty dotyczące fałszywych zeznań M.J. były już przedmiotem postępowania prokuratorskiego, które odmówiło wszczęcia śledztwa z powodu braku danych uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Okręgowy opierał się na całokształcie materiału dowodowego, a nie tylko na zeznaniach M.J. Analiza opinii psychologicznej wskazała na syndrom sztokholmski u pokrzywdzonego, a jego wcześniejsze próby uwolnienia skazanego od odpowiedzialności potwierdzały złożoność sytuacji. W ocenie Sądu Najwyższego, nowe dowody nie podważyły w sposób jednoznaczny trafności skazania A.P., a sporządzenie oświadczeń przez M.J. można tłumaczyć jego stanem psychicznym i uzależnieniem od skazanego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego, zwłaszcza w kontekście nowych dowodów podważających zeznania kluczowych świadków oraz ocena wiarygodności zeznań w świetle opinii psychologicznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i oceny dowodów w sprawie karnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy ujawnienie nowych dowodów, w tym oświadczeń pokrzywdzonego i zeznań świadków, uzasadnia wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli dowody te mają podważać wiarygodność zeznań kluczowego świadka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nowe dowody nie spełniają wymogów wznowienia postępowania, ponieważ nie podważają w sposób jednoznaczny ustaleń faktycznych sądu ani nie wskazują na wysokie prawdopodobieństwo uniewinnienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione dowody nie spełniają przesłanek wznowienia postępowania (art. 540 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.). Zarzuty dotyczące fałszywych zeznań pokrzywdzonego były już badane i nie znalazły potwierdzenia w postępowaniu prokuratorskim. Ponadto, sąd pierwszej instancji opierał się na całokształcie materiału dowodowego, a nowe dowody nie wykazały jednoznacznie błędu sądowego.

Czy oświadczenia pokrzywdzonego złożone po uprawomocnieniu się wyroku, kwestionujące jego wcześniejsze zeznania, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli te oświadczenia nie są poparte innymi dowodami i nie podważają w sposób jednoznaczny całokształtu materiału dowodowego, na którym oparto prawomocny wyrok.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że nowe dowody, w tym oświadczenia pokrzywdzonego, nie doprowadziły do zakwestionowania podstaw dowodowych oceny zawinienia skazanego. Podkreślono, że sąd opierał się na szerokim materiale dowodowym, a opinia psychologiczna wskazywała na syndrom sztokholmski u pokrzywdzonego, co może tłumaczyć jego późniejsze zachowanie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić wniosek
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A.P.osoba_fizycznaskazany
M.J.osoba_fizycznapokrzywdzony
J.S.osoba_fizycznanotariusz
M.P.osoba_fizycznaświadkowa
S.J.osoba_fizycznaświadkowa
M.S.osoba_fizycznaświadkowa
L.M.osoba_fizycznaświadkowa
D.M.osoba_fizycznaświadkowa
K.M.osoba_fizycznaświadkowa

Przepisy (18)

Główne

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wznowienia postępowania w przypadku ujawnienia nowych faktów lub dowodów wskazujących na błąd sądowy lub popełnienie przestępstwa w związku z postępowaniem.

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wznowienia postępowania w przypadku ujawnienia nowych faktów lub dowodów wskazujących, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze.

Pomocnicze

k.p.k. art. 541 § 1

Kodeks postępowania karnego

Warunek powołania się na podstawę wznowienia z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. - istnienie prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo popełnione w związku z postępowaniem.

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 45 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 545 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 545 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przesłanki negatywne wszczęcia postępowania, które mogą wpływać na możliwość wydania wyroku skazującego.

k.p.k. art. 22

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 233 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo składania fałszywych zeznań.

k.k. art. 234

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowe dowody (oświadczenia M.J., zeznania A.P. i M.P.) podważają wiarygodność zeznań pokrzywdzonego M.J. • Ujawnienie okoliczności wskazujących na fałszywe zeznania M.J. z powodu obawy przed S.J.

Odrzucone argumenty

Przedstawione dowody nie spełniają wymogów wznowienia postępowania (art. 540 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.). • Zarzuty dotyczące fałszywych zeznań M.J. były już przedmiotem postępowania prokuratorskiego, które odmówiło wszczęcia śledztwa. • Sąd Okręgowy opierał się na całokształcie materiału dowodowego, a nie tylko na zeznaniach M.J. • Nowe dowody nie podważają w sposób jednoznaczny ustaleń faktycznych sądu ani nie wskazują na wysokie prawdopodobieństwo uniewinnienia. • Opinia psychologiczna wskazuje na syndrom sztokholmski u pokrzywdzonego, co może tłumaczyć jego późniejsze zachowanie.

Godne uwagi sformułowania

istnieje uzasadniona obawa, że mogło ono mieć wpływ na treść orzeczenia • ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące m.in. na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze • prawomocnemu wyrokowi, który jest trwałym rozstrzygnięciem rozpoznawanej przez sąd sprawy przysługuje domniemanie prawdziwości przyjętych w nim ustaleń faktycznych • nowe fakty lub dowody w wysokim stopniu uprawdopodobniają wadliwość wydanego orzeczenia i w takim samym stopniu wskazują, że po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie zasadniczo odmienne od orzeczenia będącego przedmiotem wniosku • syndrom sztokholmski • kolejną nieudolną próbę wykazania rzekomej nieprawdomówności pokrzywdzonego

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

przewodniczący, sprawozdawca

Tomasz Artymiuk

członek

Andrzej Tomczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego, zwłaszcza w kontekście nowych dowodów podważających zeznania kluczowych świadków oraz ocena wiarygodności zeznań w świetle opinii psychologicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i oceny dowodów w sprawie karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy próby wznowienia postępowania karnego po latach, co zawsze budzi zainteresowanie. Kluczowe jest tu zagadnienie wiarygodności zeznań i możliwości podważenia prawomocnego wyroku na podstawie nowych dowodów, a także psychologiczny aspekt sprawy (syndrom sztokholmski).

Czy nowe dowody mogą obalić prawomocny wyrok? Sąd Najwyższy rozstrzyga w sprawie oszustwa i syndromu sztokholmskiego.

Dane finansowe

WPS: 945 000 PLN

naprawienie szkody: 430 000 PLN

zwrot części korzyści majątkowej: 50 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst