Orzeczenie · 2001-01-17

V KKN 542/98Naruszenie prawa do obrony kasacja uchylenie wyroku

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2001-01-17
SNKarneprawo karne materialne i procesoweWysokanajwyższy
prawo do obronykasacjanaruszenie procedurysąd najwyższykodeks postępowania karnegoprawo karneskład sądurozprawa apelacyjna

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z kasacji obrońcy oskarżonego M. M., który został skazany za czyn z art. 184 § 1 kk w zw. z art. 156 § 2 kk (kodeks karny z 1969 r.). Sąd Rejonowy w G. wymierzył oskarżonemu karę roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszoną na 4 lata, zobowiązując go do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu i wszczynania awantur oraz orzekając nawiązki. Sąd Wojewódzki w G. utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca oskarżonego wniósł kasację, zarzucając Sądowi Wojewódzkiemu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 9 kpk, poprzez uniemożliwienie oskarżonemu korzystania z pomocy obrońcy przed sądem drugiej instancji. Wskazał, że Sąd Wojewódzki rozpoznał sprawę mimo wniosku o odroczenie terminu rozprawy, spowodowanego urlopem obrońcy, a oskarżony nie wyraził zgody na rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność, opuszczając salę rozpraw. Prokurator Prokuratury Wojewódzkiej w G. wniósł o uwzględnienie kasacji. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, podkreślając, że prawo do obrony i korzystania z pomocy obrońcy jest fundamentalną zasadą procesu karnego, wynikającą z Konstytucji i prawa międzynarodowego. Stwierdził, że naruszenie prawa do obrony miało miejsce, gdyż obrońca formalnie był ustanowiony, ale nie mógł wykonywać swoich funkcji z przyczyn od niego niezależnych i wbrew woli oskarżonego, który domagał się jego udziału. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania, zarządzając jednocześnie zwrot opłaty od kasacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja prawa do obrony w kontekście wniosków o odroczenie terminu rozprawy i nieobecności obrońcy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.

Zagadnienia prawne (1)

Czy rozpoznanie sprawy w drugiej instancji bez udziału obrońcy, mimo wniosku o odroczenie terminu rozprawy z powodu urlopu obrońcy, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony, jeśli oskarżony domaga się udziału obrońcy, a sąd nie ustosunkowuje się do wniosku o odroczenie.

Uzasadnienie

Prawo do obrony jest fundamentalną zasadą procesu karnego. Naruszenie ma miejsce, gdy obrońca formalnie jest ustanowiony, ale nie może wykonywać swoich funkcji z przyczyn od niego niezależnych i wbrew woli oskarżonego, który domaga się jego udziału.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony M. M.

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznaoskarżony
Oskarżycielka posiłkowainneoskarżycielka posiłkowa

Przepisy (18)

Główne

k.k. art. 184 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 156 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 10 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 10 § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 463 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 463 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 9

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 73 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 73 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 74 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 75 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 59 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 59 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 76 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 79

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 80

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 527 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa do obrony poprzez nierozpoznanie wniosku o odroczenie terminu rozprawy apelacyjnej z powodu urlopu obrońcy. • Oskarżony nie wyraził zgody na rozpoznanie sprawy pod nieobecność obrońcy.

Godne uwagi sformułowania

Prawo do obrony i prawo do korzystania z pomocy obrońcy należy do jednych z podstawowych zasad procesu karnego • Z naruszeniem prawa do obrony mamy do czynienia m.in. w sytuacji, gdy oskarżony formalnie ma obrońcę, ale wykonywanie przezeń funkcji obrończych nie jest możliwe • nie można było rozpoznać sprawy pod nieobecność obrońcy, w sytuacji, gdy oskarżony domaga się jego udziału

Skład orzekający

Andrzej Konopka

przewodniczący-sprawozdawca

Ewa Gaberle

sędzia

Jacek Sobczak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja prawa do obrony w kontekście wniosków o odroczenie terminu rozprawy i nieobecności obrońcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do obrony w procesie karnym, co jest zawsze istotne dla prawników i może być interesujące dla szerszej publiczności ze względu na aspekt sprawiedliwości.

“Naruszenie prawa do obrony: Sąd Najwyższy uchyla wyrok z powodu urlopu adwokata.”

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst