V KK 558/25Wniosek o wyłączenie sędziów pozostawiony bez rozpoznania 5
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek prokuratora o wyłączenie sędziów I.Z., M.S. i P.K. od rozpoznania kasacji w sprawie V KK 558/25 został złożony w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania karnego oraz Konstytucji RP i prawa unijnego. Prokurator podniósł, że wskazani sędziowie nie mogą tworzyć bezstronnego sądu, powołując się na okoliczności ich powołania przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r. oraz na ich działania w Sądzie Najwyższym. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu w dniu 26 lutego 2026 r., postanowił pozostawić go bez rozpoznania. Uzasadnienie wskazuje, że obowiązek powstrzymania się sędziego od udziału w sprawie ma zastosowanie tylko wtedy, gdy wniosek o wyłączenie podlega rozpoznaniu. W przypadku wniosku niedopuszczalnego, nie ma podstaw do wyłączenia sędziego od wydania postanowienia w przedmiocie tego wniosku. Sąd podkreślił, że w przywołanym wniosku nie podniesiono żadnej okoliczności relewantnej z punktu widzenia art. 41 § 1 k.p.k., a odwołanie do faktu powołania sędziów ma charakter ustrojowy i nie podlega weryfikacji w postępowaniu o wyłączenie. Sąd uznał, że wniosek został instrumentalnie wykorzystany i nie mógł uzyskać dalszego biegu procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście wniosków niedopuszczalnych oraz okoliczności ustrojowych związanych z powołaniem sędziów.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w Sądzie Najwyższym, ale zasady ogólne dotyczące wyłączenia sędziego mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który nie podlega rozpoznaniu z uwagi na brak podstaw faktycznych lub instrumentalne wykorzystanie przepisów, obliguje sąd do powstrzymania się od wydania postanowienia w przedmiocie tego wniosku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek powstrzymania się od udziału w sprawie ma zastosowanie tylko wtedy, gdy wniosek o wyłączenie sędziego podlega rozpoznaniu. Gdy zachodzi podstawa do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, sędzia, którego dotyczy wniosek, może brać udział w wydaniu takiego postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na art. 42 § 3 k.p.k. per analogiam oraz literaturę przedmiotu, stwierdził, że obowiązek powstrzymania się od udziału w sprawie przez sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, ma zastosowanie jedynie do wniosków podlegających rozpoznaniu. W przypadku wniosku niedopuszczalnego, pozostawionego bez rozpoznania, nie ma podstaw do wyłączenia sędziego od udziału w wydaniu postanowienia w przedmiocie tego wniosku.
Czy okoliczności ustrojowe związane z powołaniem sędziego, w tym sposób ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa, mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okoliczności ustrojowe związane z powołaniem sędziego, oparte na przepisach Konstytucji RP, nie podlegają weryfikacji w postępowaniu o wyłączenie sędziego i nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że odwołanie się przez prokuratora do okoliczności powołania sędziów, które są oparte na przepisach Konstytucji RP, ma charakter ustrojowy i nie podlega weryfikacji w postępowaniu o wyłączenie. Sąd stwierdził, że takie argumenty, podobnie jak odwołanie do czynności orzekania, są integralnie związane z faktem powołania na urząd sędziego i należą do jego konstytucyjnych i ustawowych obowiązków, a ich instrumentalne wykorzystanie w celu destabilizacji postępowań uzasadnia pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł.M. | osoba_fizyczna | skazany |
| M.W. | osoba_fizyczna | skazany |
| N.W. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej delegowany do Prokuratury Krajowej | organ_państwowy | wnioskodawca |
| I.Z. | sędzia | sędzia do wyłączenia |
| M.S. | sędzia | sędzia do wyłączenia |
| P.K. | sędzia | sędzia do wyłączenia |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41 § 4
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § 2
Kodeks postępowania karnego
per analogiam
Prawo o prokuraturze art. 2 § 1
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze
Prawo o prokuraturze art. 3 § 1
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze
Prawo o prokuraturze art. 5
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze
k.p.k. art. 45 § 1
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
ustawa z 2017 r.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny, gdy nie podlega rozpoznaniu. • Obowiązek powstrzymania się od udziału w sprawie dotyczy tylko wniosków podlegających rozpoznaniu. • Okoliczności ustrojowe związane z powołaniem sędziego nie stanowią podstawy do wyłączenia. • Instrumentalne wykorzystanie przepisów o wyłączeniu sędziego uzasadnia pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Odrzucone argumenty
Sędziowie powinni zostać wyłączeni z powodu sposobu ich powołania przez KRS. • Działania sędziów w Sądzie Najwyższym uzasadniają ich wyłączenie.
Godne uwagi sformułowania
wniosek należało uznać za niedopuszczalny, co skutkowało pozostawieniem go bez rozpoznania • obowiązek powstrzymania się sędziego od udziału w sprawie ma bowiem zastosowanie i uzasadnienie tylko wtedy, gdy wniosek o jego wyłączenie w ogóle podlega rozpoznaniu • żadna okoliczność relewantna z punktu widzenia art. 41 § 1 k.p.k. nie została w przywołanym wniosku podniesiona • fakt falowego składania wniosków tej samej treści w różnych sprawach, uzasadnia przekonanie, że mają one na celu wyłącznie destabilizację prowadzonych w Sądzie Najwyższym postępowań • w sytuacji instrumentalnego wręcz posłużenia się regulacją zawartą w art. 41 § 1 k.p.k. przez prokuratora, należało stwierdzić, że wniosek nie mógł uzyskać dalszego biegu procesowego
Skład orzekający
Paweł Kołodziejski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście wniosków niedopuszczalnych oraz okoliczności ustrojowych związanych z powołaniem sędziów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w Sądzie Najwyższym, ale zasady ogólne dotyczące wyłączenia sędziego mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i prawem do sądu, a także taktyki procesowej prokuratury. Jest to przykład orzeczenia proceduralnego o dużym znaczeniu dla funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
“Sąd Najwyższy: Wniosek o wyłączenie sędziów pozostawiony bez rozpoznania – kluczowa decyzja w sprawie praworządności.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.