Orzeczenie · 2025-02-05

V KK 505/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-02-05
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
pornografia dziecięcaposiadanierozpowszechnianieskazanie bez rozprawykasacjaSąd Najwyższyprawo karnenaruszenie prawa

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego T. W., który został prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu za przestępstwo posiadania i rozpowszechniania treści pornograficznych z udziałem małoletnich. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesnego, w szczególności art. 343 § 6 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., poprzez uwzględnienie wniosku prokuratora o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, mimo że wniosek ten zawierał propozycje kary i środków karnych sprzeczne z przepisami prawa materialnego. Wskazano na naruszenie obligatoryjnego charakteru art. 57b k.k. (nakazującego wymierzenie kary powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia), art. 41 § 1a k.k. (obligatoryjność orzeczenia zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem małoletnich) oraz art. 43a § 3 k.k. (obligatoryjność orzeczenia świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że Sąd Rejonowy dopuścił się rażącej obrazy przepisów prawa procesowego i materialnego. W szczególności podkreślono, że sąd nie mógł zastosować art. 37b k.k. z uwagi na kolizję z art. 57b k.k., gdyż dolna granica ustawowego zagrożenia dla czynu z art. 202 § 3 k.k. wynosi 2 lata pozbawienia wolności, co wyklucza możliwość zastosowania art. 37b k.k. Ponadto, sąd winien był obligatoryjnie orzec zakaz związany z pracą z dziećmi oraz świadczenie pieniężne. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Toruniu, wskazując na konieczność prawidłowego procedowania i ewentualnej modyfikacji wniosku prokuratora.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skazania bez rozprawy (art. 335 k.p.k.), stosowania art. 37b k.k. w kontekście art. 57b k.k., obligatoryjności środków karnych (art. 41 k.k.) i świadczeń pieniężnych (art. 43a k.k.) w sprawach o przestępstwa seksualne wobec małoletnich.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji skazania bez rozprawy i zbiegu przepisów karnych. Konieczność analizy konkretnego stanu faktycznego i prawnego.

Zagadnienia prawne (4)

Czy sąd może uwzględnić wniosek prokuratora o skazanie bez rozprawy, jeśli proponowana kara i środki karne naruszają przepisy prawa materialnego, w tym obligatoryjne wymogi dotyczące wymiaru kary, zakazu zajmowania stanowisk oraz świadczenia pieniężnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd jest zobowiązany do kontroli formalnej i merytorycznej wniosku prokuratora i nie może uwzględnić wniosku naruszającego przepisy prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd rozpoznający wniosek w trybie art. 335 § 1 k.p.k. musi zbadać zgodność propozycji z prawem materialnym. W przypadku naruszenia przepisów obligatoryjnych, takich jak art. 57b k.k., art. 41 § 1a k.k. czy art. 43a § 3 k.k., sąd nie może uwzględnić wniosku bez jego modyfikacji.

Czy przepis art. 37b k.k. (kara sekwencyjna) może być zastosowany, gdy przepis art. 57b k.k. (nadzwyczajne obostrzenie kary) nakłada obowiązek wymierzenia kary powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, a dolna granica ta jest wysoka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Art. 37b k.k. może być zastosowany tylko wtedy, gdy wymiar kary, uwzględniający obligatoryjne obostrzenie z art. 57b k.k., nie przekracza maksymalnej wysokości kary sekwencyjnej określonej w art. 37b k.k.

Uzasadnienie

Połączenie art. 57b k.k. i art. 37b k.k. jest możliwe tylko w przypadkach, gdy dolna granica ustawowego zagrożenia karą pozbawienia wolności nie przekracza 5 miesięcy, co pozwala na uwzględnienie obligatoryjnego obostrzenia bez przekroczenia limitów art. 37b k.k. W przypadku czynu z art. 202 § 3 k.k., zagrożonego karą od 2 lat pozbawienia wolności, zastosowanie art. 37b k.k. jest wykluczone.

Czy w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, orzeczenie zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem małoletnich jest obligatoryjne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczenie takiego zakazu jest obligatoryjne.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 41 § 1a k.k., w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, sąd orzeka zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania zawodów lub działalności związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi, na czas określony albo dożywotnio.

Czy w przypadku skazania za czyn z art. 202 § 3 k.k., obligatoryjne jest orzeczenie świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczenie takiego świadczenia jest obligatoryjne.

Uzasadnienie

Przepis art. 43a § 3 k.k. nakłada obowiązek orzeczenia świadczenia pieniężnego w kwocie co najmniej 10.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w przypadku skazania za czyn z art. 202 § 3 k.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
T. W.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 202 § § 3

Kodeks karny

Zagrożony karą od 2 lat pozbawienia wolności, co wyklucza zastosowanie art. 37b k.k. w połączeniu z art. 57b k.k.

k.k. art. 57b

Kodeks karny

Obligatoryjne nadzwyczajne obostrzenie kary. Wymaga wymierzenia kary powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia.

k.k. art. 41 § § 1a

Kodeks karny

Obligatoryjne orzeczenie zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem małoletnich w przypadku skazania za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego.

k.k. art. 43a § § 3

Kodeks karny

Obligatoryjne orzeczenie świadczenia pieniężnego w kwocie co najmniej 10.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

Pomocnicze

k.k. art. 202 § § 4a

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Czyn ciągły.

k.k. art. 37b

Kodeks karny

Kara sekwencyjna. Nie może być zastosowany, gdy art. 57b k.k. nakłada obligatoryjne obostrzenie kary, a dolna granica ustawowego zagrożenia jest wysoka.

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Tryb skazania bez rozprawy.

k.p.k. art. 343 § § 6

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu do kontroli wniosku prokuratora.

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu do kontroli wniosku prokuratora.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 343 § 6 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k.) poprzez uwzględnienie wadliwego wniosku prokuratora o skazanie bez rozprawy. • Naruszenie prawa materialnego (art. 57b k.k.) poprzez niezastosowanie obligatoryjnego nadzwyczajnego obostrzenia kary. • Naruszenie prawa materialnego (art. 41 § 1a k.k.) poprzez nieorzeczenie obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem małoletnich. • Naruszenie prawa materialnego (art. 43a § 3 k.k.) poprzez nieorzeczenie obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym.

Godne uwagi sformułowania

sąd, do którego oskarżyciel publiczny kieruje wniosek w trybie art. 335 § 1 k.p.k., z uwagi na treść art. 343 § 7 k.p.k., zobligowany jest do szczegółowej: tak formalnej, jak i merytorycznej kontroli takiego pisma procesowego. • w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego orzeczenie tego środka karnego na czas określony albo dożywotnio jest obligatoryjne • przypisane skazanemu przestępstwo z art. 202 § 3 k.k. zagrożone jest karą od 2 lat pozbawienia wolności, co jednoznacznie wykluczyło możliwość zastosowania dobrodziejstwa wynikającego z art. 37b k.k.

Skład orzekający

Adam Roch

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Dziergawka

członek

Ryszard Witkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skazania bez rozprawy (art. 335 k.p.k.), stosowania art. 37b k.k. w kontekście art. 57b k.k., obligatoryjności środków karnych (art. 41 k.k.) i świadczeń pieniężnych (art. 43a k.k.) w sprawach o przestępstwa seksualne wobec małoletnich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skazania bez rozprawy i zbiegu przepisów karnych. Konieczność analizy konkretnego stanu faktycznego i prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy poważnego przestępstwa seksualnego wobec dzieci i pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur prawnych nawet przy skazaniu bez rozprawy. Pokazuje też, jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok ws. pornografii dziecięcej. Kluczowe błędy proceduralne i materialne.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst