V KK 489/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuProkurator Prokuratury Rejonowej w S. umorzył postępowanie przygotowawcze przeciwko R. S. podejrzanemu o przywłaszczenie kluczyków do samochodu, wobec braku danych uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. Pokrzywdzony R. D. i jego matka M. D. złożyli zażalenia, które Sąd Rejonowy w S. utrzymał w mocy, wydając dwa odrębne postanowienia. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść podejrzanego, zarzucając rażącą obrazę przepisów postępowania, w tym naruszenie powagi rzeczy osądzonej i zaniechanie wszechstronnej kontroli odwoławczej. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, uchylił jedno z zaskarżonych postanowień Sądu Rejonowego, uznając je za dotknięte przesłanką powagi rzeczy osądzonej (rei iudicatae) i umorzył postępowanie zażaleniowe. Drugie zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego, utrzymujące w mocy umorzenie dochodzenia, zostało oddalone jako niezasadne. W konsekwencji, w obrocie prawnym pozostały postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia oraz pierwsze postanowienie sądu rejonowego utrzymujące je w mocy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących powagi rzeczy osądzonej (rei iudicatae) w postępowaniu karnym, zasad dopuszczalności zaskarżenia postanowień prokuratorskich oraz granic rozpoznania kasacji przez Sąd Najwyższy.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie doszło do wydania dwóch postanowień przez sąd niższej instancji w tej samej sprawie oraz kwestii uprawnienia do zaskarżenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie sądu utrzymujące w mocy postanowienie prokuratora o umorzeniu dochodzenia może być dotknięte przesłanką powagi rzeczy osądzonej (rei iudicatae), jeśli postępowanie odwoławcze co do tego samego czynu tej samej osoby zostało już wcześniej prawomocnie zakończone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie sądowe dotknięte przesłanką rei iudicatae podlega uchyleniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że jedno z postanowień sądu rejonowego zostało wydane mimo prawomocnego zakończenia postępowania odwoławczego w tej samej sprawie, co stanowiło naruszenie powagi rzeczy osądzonej.
Czy osoba, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie, ale w wyniku zarzucanego czynu nie doszło do naruszenia jej praw, jest uprawniona do zaskarżenia postanowienia prokuratora o umorzeniu dochodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka osoba nie jest uprawniona do zaskarżenia postanowienia prokuratora o umorzeniu dochodzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 306 § 1a pkt 3 k.p.k., tylko osoba, której prawa zostały naruszone, jest uprawniona do zaskarżenia postanowienia o umorzeniu dochodzenia. Matka pokrzywdzonego, mimo złożenia zawiadomienia, nie miała naruszonych własnych praw.
Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać zarzut niepodniesiony w kasacji, który nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, chyba że zachodzą określone w ustawie wyjątki.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie rozpoznał kwestii braku uprawnienia matki pokrzywdzonego do zaskarżenia, ponieważ Prokurator Generalny nie podniósł tego zarzutu w kasacji, a nie stanowiło to bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. | osoba_fizyczna | podejrzany |
| R. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| M. D. | osoba_fizyczna | matka pokrzywdzonego |
| Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący (kasacja) |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania zażaleniowego w przypadku stwierdzenia braku podstaw do jego prowadzenia, w tym z powodu powagi rzeczy osądzonej.
k.p.k. art. 322 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do umorzenia postępowania przygotowawczego w przypadku braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym punkt 8 dotyczący naruszenia powagi rzeczy osądzonej.
k.p.k. art. 521 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dopuszczalność kasacji w sprawach karnych.
k.p.k. art. 537 § 1
Kodeks postępowania karnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przedmiocie kasacji.
k.p.k. art. 306 § 1a
Kodeks postępowania karnego
Określenie kręgu osób uprawnionych do zaskarżenia postanowienia o umorzeniu dochodzenia.
k.p.k. art. 430 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do pozostawienia zażalenia bez rozpoznania w przypadku braku uprawnienia do jego wniesienia.
k.k. art. 284 § 2
Kodeks karny
Przepis dotyczący przywłaszczenia powierzonej rzeczy ruchomej.
Pomocnicze
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek wszechstronnej kontroli odwoławczej.
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek ustosunkowania się do wszystkich zarzutów zażalenia.
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
Granice rozpoznania kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie sądu rejonowego było dotknięte przesłanką powagi rzeczy osądzonej, ponieważ postępowanie odwoławcze w tej samej sprawie zostało już prawomocnie zakończone. • Jedno z postanowień sądu rejonowego zostało wydane mimo braku uprawnienia do zaskarżenia przez M. D.
Odrzucone argumenty
Zarzuty kasacji dotyczące naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w odniesieniu do postanowienia utrzymującego w mocy umorzenie dochodzenia, ponieważ sąd odwoławczy rozważył istotne zarzuty zażaleniowe.
Godne uwagi sformułowania
Ewidentnym błędem Sądu odwoławczego było rozpoznanie zażaleń w dwóch postępowaniach i wydanie dwóch postanowień utrzymujących w mocy jedno prokuratorskie postanowienie. • Postanowienie sądowe (to późniejsze), jako dotknięte przesłanką rei iudicatae, należało uchylić. • Trudno w tym miejscu nie wytknąć Sądowi ad quem, że uszedł jego uwagi fakt, iż M. D. nie była uprawniona do zaskarżenia prokuratorskiego postanowienia o umorzeniu dochodzenia.
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Rafał Malarski
sprawozdawca
Andrzej Stępka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących powagi rzeczy osądzonej (rei iudicatae) w postępowaniu karnym, zasad dopuszczalności zaskarżenia postanowień prokuratorskich oraz granic rozpoznania kasacji przez Sąd Najwyższy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie doszło do wydania dwóch postanowień przez sąd niższej instancji w tej samej sprawie oraz kwestii uprawnienia do zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, takich jak powaga rzeczy osądzonej i uprawnienie do zaskarżenia, co jest ważne dla praktyków prawa.
“Sąd Najwyższy: Błąd sądu rejonowego i powaga rzeczy osądzonej – co to oznacza dla postępowania karnego?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.