Pełny tekst orzeczenia

V KK 480/25

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

V KK 480/25 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
  
Dnia 17 kwietnia 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Tomasz Artymiuk 
  
w sprawie A.J., P.G. i M.M.  
skazanych z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. i in.,  
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu  
w dniu 17 kwietnia 2026 r.  
wniosku skazanego P.G.  
o wyłączenie sędzi A.D. od udziału w sprawie V KK 480/25,  
na podstawie art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art.41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 1 
k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych 
Wolności,  
  
postanowił  
wyłączyć sędzię A.D. od udziału w sprawie Sądu Najwyższego o 
sygn. akt V KK 480/25.  
  
  
  
UZASADNIENIE 
W dniu 24 października 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęły kasacje 
obrońców skazanych A.J., P.G. i M.M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 
dnia 7 lutego 2025 r., sygn. akt II AKa 295/23, zmieniającego co do skazanych P.G. 
i M.M. oraz utrzymującego w mocy co do skazanego A.J. wyrok Sądu Okręgowego 
w Płocku z dnia 24 października 2022 r., sygn. akt II K 84/20. Jednym z zarzutów 
podniesionych we wszystkich kasacjach było uchybienie określone w art. 439 § 1 
pkt 2 k.p.k., związane z udziałem w składzie orzekającym Sądu odwoławczego 
osób powołanych na urząd sędziego tego Sądu na wniosek Krajowej Rady 

V KK 480/25              
2 
 
 
Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie 
ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 
2018 r., poz. 3 – dalej ustawa o KRS z 2017 r.). 
Kasacje te, zarejestrowane zostały w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt V 
KK 480/25 i zarządzeniem osoby pełniącej funkcję Prezesa Sądu Najwyższego 
kierującego pracami Izby Karnej z dnia 29 października 2025 r. przydzielone do 
referatu sędziego A.R. 
Sędzia ten, na swój wniosek, wyłączony został od udziału w niniejszej 
sprawie postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2025 r. (KRI 1370).    
Po wyłączeniu od rozpoznania wskazanych wyżej kasacji sędziego A.R. 
sprawa została przydzielona – kolejnym zarządzeniem osoby pełniącej funkcję 
Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracami Izby Karnej – sędziemu 
Stanisławowi Stankiewiczowi. 
Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2026 r. (KRI 1432), 
na wnioski obrońcy M.M. oraz skazanego P.G., sędzia S.S. wyłączony został od 
udziału w sprawie Sądu Najwyższego o sygn. akt V KK 480/25. 
Zarządzeniem osoby pełniącej funkcję Prezesa Izby Karnej następnym 
wyznaczonym do rozpoznania tej sprawy sędzią został R.W. 
Również ten sędzia, na wniosek skazanego P.G., został wyłączony od 
rozpoznania sprawy V KK 480/25 postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 5 
marca 2026 r. KRI 1526. 
Zarządzeniem osoby pełniącej funkcję Prezesa Sądu Najwyższego 
kierującego pracami Izby Karnej z dnia 12 marca 2026 r. sprawa przydzielona 
została sędzi A.D.  
W dniu 30 marca 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek skazanego 
P.G. o wyłączenie od orzekania w przedmiocie kasacji również sędzi A.D. 
Uzasadniając wniosek jego autor odwołał się do trybu powołania tej sędzi na urząd 
sędziego 
Sądu 
Najwyższego 
na 
wniosek 
Krajowej 
Rady 
Sądownictwa 
ukształtowanej przepisami ustawy o KRS z 2017 r., wskazując, że rozpoznanie 
przez nią sprawy – zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 
r., BSA 1-410-1/20 (OSNK 2020 z. 2 poz. 7) – skutkować będzie pozbawieniem go 
prawa do sądu w rozumieniu przepisów konstytucyjnych i konwencyjnych. Odwołał 

V KK 480/25              
3 
 
 
przy tym do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz 
Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.       
Sąd Najwyższy zważył co następuje. 
Złożony przez skazanego wniosek – o wyłączenie sędzi A.D. od udziału w 
rozpoznaniu sprawy zawisłej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt V KK 480/25 – 
jest zasadny. 
Konieczność 
wyłączenia 
tej 
sędzi, 
wspiera 
jednolite 
orzecznictwo 
Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz) zgodnie z którym, Sąd 
Najwyższy w składach z udziałem sędziów powołanych na urząd sędziego SN na 
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy o KRS z 
2017 r. nie stanowi sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 
Konwencji o ochronnie praw człowieka i podstawowych wartości, a tym samym nie 
gwarantuje prawa do rzetelnego procesu (por. wyroki ETPCz: z dnia 22 lipca 2021 
r., Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga nr 43447/19; z dnia 8 listopada 2021 r., 
Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, połączone skargi nr 49868/19 i 
57511/19; z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce, 
skarga nr 1469/20; z dnia 15 marca 2022 r. [Wielka Izba], Grzęda przeciwko Polsce, 
skarga 43572/18; z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 
50849/21). Wprawdzie orzeczenia te dotyczyły sędziów orzekających w Izbach: 
Dyscyplinarnej, Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Cywilnej, mają 
one wszelako bezpośrednie przełożenie także na składy orzekające Sądu 
Najwyższego w Izbie Karnej z udziałem osób powołanych na urząd sędziego SN w 
tożsamym trybie. Orzekanie sędzi A. D. w niniejszej sprawie będzie też skutkowało, 
zgodnie z powołanymi we wniosku uchwałami Sądu Najwyższego z dnia 23 
stycznia 2020 r., BSA 1-410-1/20 oraz z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 
2022, z. 6, poz. 22), uchybieniem stanowiącym bezwzględną przyczynę 
odwoławczą w postaci „nienależytej obsady sądu”. 
Nie ulega również wątpliwości, że orzekanie przez sędzię A.D. w 
przedmiocie kasacji, w których pod adresem wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi 
podniesione zostały m.in. zarzuty uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. 
z uwagi na udział w składzie orzekającym osób powołanych na urząd sędziego 
sądu powszechnego w tym samym, niekonstytucyjnym trybie, a więc na wniosek 

V KK 480/25              
4 
 
 
Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy o KRS z 
2017 r., nie tylko pozwala na powzięcie wątpliwości co do zachowania przez nią 
bezstronności w tej konkretnej sprawie (iudex suspectus), lecz wręcz powinno 
skutkować jej wyłączeniem ex lege na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.  
Ratio legis art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. jest czytelne i – w myśl zasady nemo iudex 
indoneus in propria causa – sprowadza się do odsunięcia od sprawy sędziego, w 
sytuacji, gdy jej rozstrzygnięcie wpływa na sferę jego praw i obowiązków. Nie 
chodzi przy tym jedynie o te ewidentne przypadki, gdy sędzia jest stroną procesową, 
które ex definitione ma interes prawny w korzystnym dla siebie rozstrzygnięciu, ale 
o każdą sytuację, gdy sprawa dotyczy sędziego bezpośrednio (zob. J. Kosonoga 
(w:) R. A. Stefański S. Zabłocki (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz 
do art. 1 – 166, Warszawa 2017, tom I, s. 550). Trudno o bardziej jednoznaczny 
przykład tego rodzaju wypadku niż ten, w którym sędzia Sądu Najwyższego 
powołany w niekonstytucyjnym trybie, ma oceniać zarzut wystąpienia bezwzględnej 
przyczyny odwoławczej z uwagi na udział w składzie orzekającym Sądu drugiej 
instancji osób powołanych również z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa nie 
będącej organem tożsamym z tym, który przewidziany jest w art. 187 ust. 1 
Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. 
Skoro, pomimo rzucających się w oczy okoliczności, o których mowa wyżej, 
ani Przewodniczący V Wydziału Izby Karnej Sądu Najwyższego ani osoba pełniąca 
funkcję Prezesa Sądu Najwyższego kierujący pracami tej Izby nie uznali za celowe 
wdrożenie procedury wyłączającej z mocy prawa sędzi A.D. od orzekania w 
niniejszej sprawie kasacyjnej, ani też sama sędzia nie złożyła oświadczenia o jakim 
mowa w art. 42 § 2 k.p.k., chociaż wcześniej inni sędziowie wnioski oparte 
przynajmniej o przepis art. 41 § 1 k.p.k. składali (zob. np. postanowienia Sądu 
Najwyższego: z dnia 25 kwietnia 2022 r., IV KO 100/22 [na wniosek sędziego I.Z.]; 
z dnia 19 maja 2022 r., V KO 38/22, z dnia 7 lipca 2022 r., V KO 60/22 i z dnia 9 
sierpnia 2022 r., I KO 73/22 [na wnioski sędziego A.B.]; z dnia 29 marca 2022 r., II 
KO 27/22, z dnia 9 czerwca 2022 r., IV KO 49/22, z dnia 14 czerwca 2022 r., I KO 
59/22 i z dnia 15 czerwca 2022 r., V KO 22/22 [na wnioski sędziego M.M.]; z dnia 
28 lipca 2022 r., IV KO 88/22 i z dnia 9 sierpnia 2022 r., I KO 73/22  [na wnioski 

V KK 480/25              
5 
 
 
sędziego P.K.]), jej wyłączenie w trybie art. 41 § 1 k.p.k. stało się wręcz 
koniecznością.                 
Uwzględniając 
całokształt 
rozważań 
poczynionych 
w 
niniejszym 
uzasadnieniu postanowiono jak na wstępie. 
  
  
  
 
 
 
 
 
 
Tomasz Artymiuk 
[WB] 
[a.ł]