V KK 460/20Uchylenie wyroku naruszenie prawa do obrony
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego R. M. od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 marca 2020 r., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 30 września 2014 r. skazujący R. M. za oszustwa (art. 286 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk i art. 91 § 1 kk). Kasacja obrońcy opierała się na zarzutach rażącego naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 451 k.p.k. (odmowa sprowadzenia skazanego na rozprawę), art. 156 § 1 k.p.k. (nieudostępnienie akt sprawy), art. 452 § 2 i 3 k.p.k. oraz innych przepisów dotyczących dowodów (nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego fonoskopijnego, oddalenie wniosków dowodowych) oraz art. 143 § 1 pkt 3 i § 2 k.p.k. (zastąpienie protokołu z oględzin notatkami urzędowymi). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, wskazując przede wszystkim na trafność zarzutu dotyczącego nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu fonoskopii. Sąd odwoławczy, mimo wcześniejszych wskazań Sądu Najwyższego, nie dopuścił tego dowodu, opierając się na notatkach urzędowych sporządzonych przez specjalistę, zamiast na opinii biegłego. Sąd Najwyższy podkreślił, że ustalenie możliwości transkrypcji nagrań wymaga wiadomości specjalnych i powinno być dokonane przez biegłego. Za zasadny uznano również zarzut dotyczący odmowy sprowadzenia skazanego na rozprawę odwoławczą, co naruszyło jego prawo do obrony. Zarzuty dotyczące nieudostępnienia akt sprawy i zastąpienia protokołu oględzin notatkami urzędowymi uznano za bezzasadne. W związku z zasadnością kasacji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w O. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, nakazując uwzględnienie wskazanych uchybień.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie prawa do obrony w postępowaniu karnym, obowiązek dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, znaczenie transkrypcji nagrań jako dowodu, zasady prowadzenia rozprawy odwoławczej.
Dotyczy specyficznych uchybień proceduralnych w postępowaniu karnym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd odwoławczy rażąco naruszył przepisy postępowania, nie dopuszczając dowodu z opinii biegłego z dziedziny fonoskopii w celu transkrypcji nagrań, mimo wcześniejszych wskazań Sądu Najwyższego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy rażąco naruszył przepisy prawa, nie dopuszczając dowodu z opinii biegłego z dziedziny fonoskopii, opierając się na notatkach urzędowych specjalisty zamiast na opinii biegłego.
Uzasadnienie
Ustalenie możliwości transkrypcji nagrań wymaga wiadomości specjalnych, które powinien posiadać biegły, a nie specjalista. Sąd odwoławczy nie zastosował się do wskazań Sądu Najwyższego i naruszył art. 170 § 1 pkt 4, art. 193 § 1, art. 205 § 1 k.p.k.
Czy odmowa sprowadzenia skazanego na rozprawę odwoławczą, na jego żądanie, stanowi naruszenie prawa do obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w realiach tej sprawy odmowa sprowadzenia skazanego na rozprawę odwoławczą, gdy się tego domagał, stanowiła naruszenie prawa do obrony.
Uzasadnienie
Odstąpienie od doprowadzenia oskarżonego na rozprawę odwoławczą powinno być traktowane jako wyjątek, możliwy do zastosowania zasadniczo tylko wtedy, gdy zarzuty apelacyjne nie negują trafności ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego. W tej sprawie taka sytuacja nie zachodziła.
Czy nieudostępnienie akt sprawy skazanemu na etapie postępowania odwoławczego mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia?
Odpowiedź sądu
Nie, nieudostępnienie akt sprawy nie mogło mieć istotnego wpływu na treść orzeczenia, ponieważ materiał aktowy nie wzbogacił się o istotne dokumenty, a skazany korzystał z pomocy obrońcy.
Uzasadnienie
Na tym etapie postępowania materiał aktowy nie zawierał nowych, istotnych dokumentów, a obrońca miał możliwość poinformowania skazanego o stanie sprawy.
Czy zastąpienie protokołu z oględzin nośników nagrań notatkami urzędowymi stanowi naruszenie przepisów?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten jest bezzasadny, ponieważ art. 143 § 1 pkt 3 k.p.k. odnosi się do oględzin przeprowadzanych przez organy procesowe, a nie do czynności oględzin rzeczoznawczych.
Uzasadnienie
Przepis art. 143 § 1 pkt 3 k.p.k. dotyczy oględzin dokonywanych przez organy procesowe, a nie czynności specjalistycznych czy rzeczoznawczych.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. M. | osoba_fizyczna | oskarżony/skazany |
| E. S. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| W. O. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| B. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| F. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| T. W. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
| K. P. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
Przepisy (33)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 11
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 396 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 442 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 451
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 136 § ust. 2
k.p.k. art. 452 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 452 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 193 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 200 § § 1-3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 205 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 143 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 143 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 207 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 4 § ust. 1 i 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 17 § ust. 2 pkt 6 oraz ust. 3 pkt 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa do obrony przez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego fonoskopijnego. • Naruszenie prawa do obrony przez odmowę sprowadzenia skazanego na rozprawę odwoławczą.
Odrzucone argumenty
Nieudostępnienie akt sprawy nie miało istotnego wpływu na treść orzeczenia. • Zastąpienie protokołu oględzin notatkami urzędowymi nie stanowi naruszenia przepisów.
Godne uwagi sformułowania
sąd odwoławczy bez wątpienia doprowadził do rażącej obrazy przepisów prawa, nie dopuszczając – i to wbrew wyraźnym wskazaniom Sądu Najwyższego – dowodu z opinii biegłego z dziedziny fonoskopii. • Ustalenie, czy dokonanie transkrypcji nagrań jest możliwe, czy też nie, wymagało wiadomości specjalnych.
Skład orzekający
Andrzej Stępka
przewodniczący
Dariusz Kala
sprawozdawca
Paweł Wiliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do obrony w postępowaniu karnym, obowiązek dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, znaczenie transkrypcji nagrań jako dowodu, zasady prowadzenia rozprawy odwoławczej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych uchybień proceduralnych w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych aspektów prawa do obrony i prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach karnych, z naciskiem na rolę biegłych i transkrypcji nagrań.
“Sąd Najwyższy: Brak opinii biegłego i odmowa obecności na rozprawie to rażące naruszenie prawa do obrony!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.