Orzeczenie · 2025-01-16

V KK 339/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-01-16
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
fałszywe zawiadomienieusiłowanie wyłudzenia odszkodowaniaprawo procesowe karnekasacjaSąd Najwyższynaruszenie przepisów postępowania

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego A. P. od wyroku Sądu Okręgowego we Włocławku, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący oskarżonego za czyn z art. 238 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. (fałszywe zawiadomienie o kradzieży i usiłowanie wyłudzenia odszkodowania). Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa, w tym obrazę art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. przez niedostateczne rozważenie zarzutów apelacji, a także obrazę art. 389 k.p.k. w zw. z art. 391 k.p.k. i art. 6 k.p.k. poprzez ustalenie stanu faktycznego na podstawie protokołów zeznań A. P. złożonych w postępowaniu przygotowawczym bez ich odczytania na rozprawie. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, wskazując, że sąd odwoławczy nie rozpoznał kwestii podniesionej przez obrońcę w trybie art. 440 k.p.k. dotyczącej wykorzystania zeznań oskarżonego złożonych w charakterze świadka w postępowaniu przygotowawczym. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z przepisami k.p.k., odczytywanie protokołów przesłuchania świadka, który następnie staje się oskarżonym, jest niedopuszczalne, z wyjątkiem sytuacji, gdy oskarżony odpowiada za składanie fałszywych zeznań. W niniejszej sprawie doszło do rażącej obrazy prawa procesowego, która mogła mieć istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie prawa procesowego przez sąd odwoławczy, prawidłowe wykorzystanie zeznań oskarżonego złożonych w postępowaniu przygotowawczym, granice rozpoznania apelacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów k.p.k. dotyczących wykorzystania dowodów w postępowaniu karnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji, w tym kwestię naruszenia przepisów postępowania dotyczących wykorzystania zeznań oskarżonego złożonych w postępowaniu przygotowawczym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy rażąco naruszył art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k., nie odnosząc się do kwestii podniesionej przez obrońcę w trybie art. 440 k.p.k. dotyczącej wykorzystania zeznań oskarżonego złożonych w charakterze świadka w postępowaniu przygotowawczym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sąd odwoławczy nie odniósł się do sygnalizowanego przez obrońcę uchybienia dotyczącego wykorzystania zeznań oskarżonego złożonych w postępowaniu przygotowawczym. Zgodnie z przepisami k.p.k., odczytywanie protokołów przesłuchania świadka, który następnie staje się oskarżonym, jest niedopuszczalne, z wyjątkiem sytuacji, gdy oskarżony odpowiada za składanie fałszywych zeznań. W niniejszej sprawie doszło do rażącej obrazy prawa procesowego, która mogła mieć istotny wpływ na treść wyroku.

Czy dopuszczalne jest wykorzystanie protokołów zeznań oskarżonego złożonych w postępowaniu przygotowawczym jako dowodu w sprawie, w której oskarżony odpowiada za czyn z art. 238 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Generalnie niedopuszczalne, z wyjątkiem sytuacji, gdy oskarżony odpowiada za składanie fałszywych zeznań. W przypadku czynu z art. 238 k.k., dopuszczalne jest odczytanie protokołu jedynie we fragmencie zawierającym zawiadomienie o niepopełnionym przestępstwie, a ujawniona treść protokołu może być wykorzystana wyłącznie w związku ze wskazanym typem czynu zabronionego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 389 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 391 § 2 k.p.k., nie jest dopuszczalne odczytywanie protokołów przesłuchania w charakterze świadka oskarżonego w tym lub jakimkolwiek innym postępowaniu. Wyjątek dotyczy protokołu zeznań świadka, gdy oskarżony odpowiada za składanie fałszywych zeznań. W rozważanej sprawie, gdzie postawiono zarzut z art. 238 k.k., niedopuszczalne było wprowadzenie do podstawy dowodowej i wykorzystanie zeznań skazanego poza częścią protokołu dotyczącą bezpośrednio zawiadomienia o przestępstwie, a także wykorzystanie zeznań w odniesieniu do usiłowania oszustwa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (22)

Główne

k.p.k. art. 238

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 14 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 389 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 389 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 391 § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 438 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 9 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 405 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 405 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 405 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 393 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie prawa procesowego przez sąd odwoławczy, który nie rozpoznał zarzutu dotyczącego nieprawidłowego wykorzystania zeznań oskarżonego złożonych w postępowaniu przygotowawczym. • Niedopuszczalne wykorzystanie protokołów zeznań oskarżonego złożonych w charakterze świadka w postępowaniu przygotowawczym jako dowodu w sprawie.

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie prawa poprzez obrazę art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. polegającą na niedostatecznym rozważeniu zarzutów apelacji • rażące naruszenie prawa poprzez obrazę przepisów postępowania tj. art. 389 k.p.k. w zw. z art. 391 k.p.k. oraz art. 6 k.p.k. poprzez ustalenie przez Sąd II instancji w ślad za ustaleniami popełnionymi poprzez Sąd I instancji stanu faktycznego w sprawie na podstawie protokołów zeznań A. P. z dni 24.03. 2020 i 9.06. 2020 r. złożonych w sprawie PR 2 [...] – Prokuratura Rejonowa we Włocławku – poprzez ich ujawnienie bez odczytywania na rozprawie i włączenie w poczet materiału dowodowego • nie jest dopuszczalne odczytywanie protokołów przesłuchania w charakterze świadka oskarżonego w tym lub jakimkolwiek innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę • poczynione uwagi wskazują, że w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji doszło do rażącej obrazy prawa procesowego, która – mimo sygnalizacji ze strony obrońcy w postępowaniu apelacyjnym – nie została dostrzeżona przez Sąd odwoławczy

Skład orzekający

Dariusz Kala

przewodniczący

Marek Pietruszyński

członek

Waldemar Płóciennik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa procesowego przez sąd odwoławczy, prawidłowe wykorzystanie zeznań oskarżonego złożonych w postępowaniu przygotowawczym, granice rozpoznania apelacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów k.p.k. dotyczących wykorzystania dowodów w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy istotnego naruszenia prawa procesowego przez sąd odwoławczy, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów dotyczących dowodów.

Sąd Najwyższy: Błąd sądu odwoławczego w ocenie dowodów prowadzi do uchylenia wyroku!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst