V KK 173/26Oddalenie kasacji odszkodowanie zadośćuczynienie 6
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika I.B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Elblągu. Sprawa dotyczyła wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie za represje komunistyczne, w tym zesłanie na Syberię. Pełnomocnik skarżył się na sposób miarkowania zadośćuczynienia przez sądy niższych instancji, zarzucając m.in. błędną wykładnię art. 445 k.c. oraz naruszenie przepisów procesowych dotyczących oceny dowodów i zastosowania art. 322 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że kasacja nie może służyć kwestionowaniu ustaleń faktycznych ani ponownej kontroli instancyjnej. Sąd Najwyższy stwierdził, że sądy niższych instancji prawidłowo odniosły się do zarzutów apelacji, a przyznana kwota 800.000 zł zadośćuczynienia jest adekwatna do doznanych krzywd, biorąc pod uwagę brak udokumentowanych problemów psychicznych po powrocie represjonowanego oraz brak zastosowania ponadstandardowych działań opresyjnych. W kwestii zastosowania art. 322 k.p.c., Sąd Najwyższy wskazał, że przepis ten nie miał zastosowania, gdyż sądy ustaliły, że szkoda nie została wykazana. W konsekwencji kasację oddalono, a wnioskodawcę obciążono kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: NiskaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej oceny kasacji i zasad przyznawania zadośćuczynienia za represje, a także braku możliwości kwestionowania ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej, a jego główna wartość polega na potwierdzeniu standardowych zasad postępowania kasacyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy mechaniczne i matematyczne miarkowanie zadośćuczynienia (iloczyn kwoty bazowej i okresu represji) jest właściwe i czy w pełni rekompensuje doznane krzywdy, uwzględniając charakter systemu represji?
Odpowiedź sądu
Nie, ale przyznana kwota 800.000 zł, mimo matematycznego sposobu jej wyliczenia, jest adekwatna i w pełni rekompensuje krzywdy, zwłaszcza w sytuacji braku udokumentowanego leczenia psychiatrycznego i braku dowodów na ponadstandardowe działania opresyjne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć sposób wyliczenia zadośćuczynienia przez sąd pierwszej instancji (10.000 zł x 80 miesięcy) może budzić wątpliwości, to ostateczna kwota 800.000 zł jest adekwatna. Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, że brak udokumentowanego leczenia psychiatrycznego i brak dowodów na szczególne cierpienia uzasadniają przyznaną kwotę, która stanowi odczuwalne przysporzenie majątkowe.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzut dotyczący zaniechania przez sąd pierwszej instancji zastosowania art. 322 k.p.c. w sytuacji, gdy ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe po wielu latach?
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie art. 322 k.p.c. jest bezprzedmiotowe, gdy sądy ustaliły, że szkoda nie została wykazana.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 322 k.p.c. może być stosowany tylko wtedy, gdy istnienie szkody zostało przesądzone. W tej sprawie sądy niższych instancji ustaliły, że J.B. nie poniósł szkody, co czyni rozważania o zastosowaniu tego przepisu bezprzedmiotowymi. Kasacja w tym zakresie kwestionuje ustalenia faktyczne.
Czy sąd odwoławczy dowolnie ocenił materiał dowodowy i historyczny, sprowadzając zbrodniczą deportację i przymusową pracę do realiów "zatrudnienia pracowniczego"?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy prawidłowo odniósł się do zarzutów apelacji, a przyznana kwota zadośćuczynienia jest adekwatna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty dotyczące dowolnej oceny materiału dowodowego i historycznego są bezzasadne. Sąd odwoławczy w sposób przekonujący odniósł się do argumentów apelacji, a przyznana kwota 800.000 zł stanowi adekwatną rekompensatę za doznane krzywdy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy miarkowania zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Pomocnicze
ustawa lutowa art. 8 § 1 i 2a
Ustawa lutowa
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku rozpoznania zarzutów apelacyjnych.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów apelacji.
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sytuacji, gdy ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe.
k.p.k. art. 558
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy postępowania w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy podstawy orzekania sądu.
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy rozpoznania kasacji na posiedzeniu.
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy bezwzględnych przyczyn kasacyjnych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 8 ust. 1 i 2a ustawy lutowej w zw. z art. 445 § 1 k.c. poprzez akceptację mechanicznego sposobu miarkowania zadośćuczynienia. • Nienależyte rozpoznanie zarzutu apelacyjnego dotyczącego zaniechania przez Sąd I instancji zastosowania art. 322 k.p.c. • Dowolna ocena materiału dowodowego i historycznego, sprowadzająca zbrodniczą deportację do realiów "zatrudnienia pracowniczego".
Godne uwagi sformułowania
kasacja jako oczywiście bezzasadna • kasacja nie może sprowadzać się do kwestionowania ustaleń faktycznych ani próby wywołania ponownej kontroli instancyjnej • kwota 800.000 zł jest kwotą adekwatną i w pełni rekompensującą doznane krzywdy • brak było okoliczności uzasadniających szczególne jego podwyższenie • wobec represjonowanego - poza ustalonymi przez Sąd Okręgowy [...] okolicznościami - nie stosowano innych, ponadstandardowych działań opresyjnych
Skład orzekający
Dariusz Świecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej oceny kasacji i zasad przyznawania zadośćuczynienia za represje, a także braku możliwości kwestionowania ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej, a jego główna wartość polega na potwierdzeniu standardowych zasad postępowania kasacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu represji komunistycznych i dochodzenia zadośćuczynienia, jednak rozstrzygnięcie ma charakter proceduralny i potwierdza utrwalone zasady, co obniża jej nowość i atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Sąd Najwyższy: Czy 800 tys. zł to wystarczające zadośćuczynienie za zesłanie na Syberię?”
Dane finansowe
WPS: 7 900 000 PLN
zadośćuczynienie: 800 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.