V KK 110/26

Wniosek prokuratora o wyłączenie od rozpoznawania kasacji w sprawie V KK 110/26 sędziów Sądu Najwyższego (Prezesa SN Z.K., A.B. i A.R.) opierał się na zarzutach wadliwego powołania ich na urząd sędziego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, która zdaniem prokuratora nie spełnia standardów konstytucyjnych. Prokurator argumentował, że sędziowie ci nie mogą tworzyć sądu ustanowionego ustawą i nie respektują Konstytucji RP oraz prawa unijnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu, postanowił pozostawić go bez rozpoznania. Uzasadnienie wskazuje, że charakter czynności prawnej określa jej rzeczywista treść, a nie tylko nazwa czy powołanie się na przepisy. Wniosek prokuratora został uznany za niedopuszczalny z mocy ustawy, ponieważ wątpliwości co do bezstronności sędziego, jego ustanowienia mocą ustawy czy niezawisłości nie mogą być wywodzone z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem. Zarzuty mające uzasadniać wyłączenie sędziego muszą mieć charakter faktyczny, a nie abstrakcyjny i odnosić się do konkretnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać wątpliwości co do obiektywnego rozstrzygnięcia sprawy. Sąd podkreślił, że procedowanie w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy kontestuje się wyłącznie zagadnienia ustrojowe, jest niedopuszczalne. Dodatkowo, Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r. (sygn. P 22/19), który uznał za niezgodny z Konstytucją RP przepis dopuszczający rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania, gdy dotyczy to sędziów powołanych na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. Sąd uznał, że powołanie się przez prokuratora na przepisy k.p.k. dotyczące wyłączenia sędziego miało charakter instrumentalny i stanowiło próbę nadania pozorów dopuszczalnej czynności prawnej. Analiza wcześniejszych wniosków prokuratora z listopada 2025 r. wykazała, że były one analogiczne w treści, lecz opierały się wyłącznie na przepisach Prawa o prokuraturze, a nie k.p.k. Sąd stwierdził, że obecny zabieg formalnego włączenia przepisów k.p.k. ma na celu obejście prawa i zakamuflowanie rzeczywistej treści czynności, dla której brak podstaw prawnych. Ponadto, Sąd zwrócił uwagę na niekonsekwencję wniosku, który jednocześnie powołuje się na przepisy o wyłączeniu sędziego, a jednocześnie próbuje dowodzić, że osoba, której dotyczy wniosek, sędzią nie jest. Ostatecznie, Sąd Najwyższy pozostawił wniosek prokuratora bez rozpoznania.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający