Orzeczenie · 2026-08-19

V KB 1/24Wyłączenie sędziego SN wadliwa procedura nominacji 2

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-08-19
SNKarneorganizacja wymiaru sprawiedliwościWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegoniezależność sądownictwapraworządnośćprocedura nominacyjnaETPCKonstytucja RPkpk

Sędzia Sądu Najwyższego, Paweł Kołodziejski, złożył wniosek o własne wyłączenie od udziału w postępowaniu dotyczącym wyłączenia innego sędziego SN od rozpoznawania sprawy o sygnaturze V KB 1/24. Sąd Najwyższy, rozpatrując ten wniosek, uznał go za zasadny. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że sędzia Kołodziejski został powołany na stanowisko sędziego Izby Karnej SN w procedurze uznanej za wadliwą, co potwierdzają uchwały Sądu Najwyższego oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Sąd podkreślił, że wadliwa procedura nominacyjna narusza fundamentalne standardy prawa do bezstronnego, niezależnego i niezawisłego sądu, gwarantowane przez art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Wskazano na orzeczenia ETPC przeciwko Polsce (Reczkowicz, Dolińska-Ficek, Ozimka, Advance Pharma sp. z o.o.), które potwierdzają konieczność zapewnienia sądów ustanowionych ustawą. Sąd Najwyższy uznał, że pozostawienie sprawy w referacie sędziego powołanego w wadliwej procedurze prowadziłoby do naruszenia prawa strony do rzetelnego procesu. W celu zapewnienia zgodności z międzynarodowymi i konstytucyjnymi standardami, a także w celu uniknięcia ryzyka wznowienia postępowania (art. 540 § 3 k.p.k.) i ochrony Skarbu Państwa przed odpowiedzialnością odszkodowawczą, Sąd Najwyższy orzekł o wyłączeniu sędziego Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej, powiązanie z orzecznictwem ETPC i TSUE oraz standardami konstytucyjnymi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów SN, ale stanowi ważny przykład stosowania standardów praworządności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia powołany do Sądu Najwyższego w procedurze uznanej za wadliwą może orzekać w sprawie, w tym w sprawie o wyłączenie innego sędziego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia powołany w wadliwej procedurze powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie.

Uzasadnienie

Procedura powołania sędziego była wadliwa, co narusza standardy niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Udział takiego sędziego w orzekaniu prowadzi do naruszenia prawa strony do rzetelnego procesu.

Jakie są konsekwencje prawne udziału w orzekaniu sędziego powołanego w wadliwej procedurze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Udział takiego sędziego może prowadzić do naruszenia prawa do bezstronnego sądu, skutkować żądaniem wznowienia postępowania i odpowiedzialnością odszkodowawczą Skarbu Państwa.

Uzasadnienie

Naruszenie standardów niezawisłości i bezstronności sądu przez udział sędziego nominowanego w wadliwej procedurze jest na tyle istotne, że może stanowić podstawę do wznowienia postępowania i rodzić odpowiedzialność państwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
sędzia SN Paweł Kołodziejski

Strony

NazwaTypRola
sędzia SN Paweł Kołodziejskiorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wyłączenia sędziego.

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wniosku o wyłączenie sędziego.

k.p.k. art. 42 § 4

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wniosku o wyłączenie sędziego.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do rzetelnego procesu sądowego, w tym prawo do niezależnego i bezstronnego sądu.

Pomocnicze

u.SN art. 29 § 4

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepis dotyczący standardu dopuszczalności badania bezstronności sędziowskiej.

k.p.k. art. 540 § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa do sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia został powołany w wadliwej procedurze, co narusza standardy niezawisłości i bezstronności sądu. • Udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze narusza prawo strony do rzetelnego procesu. • Należy zapobiec negatywnym skutkom prawnym, takim jak wznowienie postępowania i odpowiedzialność odszkodowawcza.

Godne uwagi sformułowania

każdy polski sąd jest związany dokonaną przez ETPC wykładnią standardu z art. 6 ust. 1 EKPC • rozstrzyganie w sprawie przez osobę powołaną do Sądu Najwyższego na stanowisko sędziego w wadliwej procedurze, wiąże się z istotnym i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą • wejście w życie przepisów art. 29 § 4 – 25 ustawy o Sądzie Najwyższym nie może prowadzić do obniżenia standardu dopuszczalności badania bezstronności (…) sędziowskiej oraz określenia skutków ich braku, wypracowanego w orzecznictwie TSUE i ETPCz

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

Paweł Kołodziejski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej, powiązanie z orzecznictwem ETPC i TSUE oraz standardami konstytucyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów SN, ale stanowi ważny przykład stosowania standardów praworządności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wadliwości procedur nominacyjnych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.

Sędzia SN sam złożył wniosek o wyłączenie. Powód? Wadliwa procedura jego nominacji.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst