V CZ 34/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez T. Dystrybucja Spółkę Akcyjną na postanowienie Sądu Okręgowego w B., które uchyliło postanowienie Sądu Rejonowego w B. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy pierwotnie oddalił wniosek o ustanowienie służebności przesyłu, uznając, że może to nastąpić tylko wtedy, gdy przedsiębiorca przesyłowy jest wyłącznym właścicielem urządzeń. Sąd Okręgowy uznał to za nierozpoznanie istoty sprawy, wskazując, że zgoda właściciela na budowę urządzeń nie niweczy roszczenia o ustanowienie służebności, a także że Sąd Rejonowy zaniechał istotnych ustaleń dowodowych. T. Dystrybucja S.A. zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów proceduralnych, twierdząc, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił sprawę i że nie było podstaw do uchylenia postanowienia. Sąd Najwyższy, badając jedynie prawidłowość uchylenia orzeczenia przez sąd drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, oddalił zażalenie. Potwierdził, że nierozpoznanie istoty sprawy następuje, gdy sąd pierwszej instancji zaniecha zbadania materialnej podstawy żądania lub zarzutów merytorycznych, a błędne przyjęcie materialnoprawnej przeszkody do uwzględnienia wniosku (jak brak statusu przedsiębiorcy u współwłaściciela urządzeń) kwalifikuje się jako nierozpoznanie istoty sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretację pojęcia 'nierozpoznanie istoty sprawy' w kontekście ustanowienia służebności przesyłu, zwłaszcza w sprawach z udziałem współwłaścicieli urządzeń przesyłowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z uchyleniem postanowienia przez sąd drugiej instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy następuje, gdy sąd pierwszej instancji zaniecha zbadania materialnej podstawy żądania lub zarzutów merytorycznych. Błędne przyjęcie materialnoprawnej przeszkody do uwzględnienia wniosku, takiej jak brak statusu przedsiębiorcy przesyłowego u współwłaściciela urządzeń, kwalifikuje się jako nierozpoznanie istoty sprawy.
Czy zgoda właściciela nieruchomości na budowę urządzeń przesyłowych wyłącza roszczenie o ustanowienie służebności przesyłu?
Odpowiedź sądu
Nie, zgoda taka może wyłączać bezprawność posadowienia urządzeń, ale nie niweczy roszczenia właściciela o ustanowienie służebności przesyłu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zgoda właściciela na budowę urządzeń przesyłowych może wyłączać bezprawność ich posadowienia, ale nie wpływa na roszczenie właściciela o ustanowienie służebności przesyłu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. Ś. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| T. Dystrybucja Spółka Akcyjna w K. | spółka | uczestnik postępowania |
| Gmina B. | instytucja | uczestnik postępowania |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 305 § 2
Kodeks cywilny
Właściciel nieruchomości, na której znajduje się infrastruktura przesyłowa, może żądać ustanowienia służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem. Ustalenie treści służebności i wysokości wynagrodzenia należą do istoty sprawy.
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeżeli nie rozpoznał istoty sprawy albo gdy wydanie orzeczenia wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania procesowego stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań, w tym nieprocesowego.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie przysługuje na postanowienia sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie oraz na inne postanowienia, gdy ustawa tak stanowi. Sąd Najwyższy bada prawidłowość uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 305 § 1
Kodeks cywilny
Ustanowienie służebności przesyłu może nastąpić tylko wtedy, gdy przedsiębiorca przesyłowy jest wyłącznym właścicielem urządzeń przesyłowych (stanowisko Sądu Rejonowego, które zostało zakwestionowane).
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy oddala skargę kasacyjną, jeśli zarzuty są bezzasadne.
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa z ujawnionego w księdze wieczystej prawa rzeczowego oraz w sprawach o przesył oraz służebność przesyłu, rozstrzygnięcie o kosztach zapadnie w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, błędnie przyjmując materialnoprawną przeszkodę do ustanowienia służebności przesyłu. • Zgoda właściciela na budowę urządzeń przesyłowych nie wyłącza roszczenia o ustanowienie służebności przesyłu.
Odrzucone argumenty
Sąd Rejonowy prawidłowo oddalił wniosek, a Sąd Okręgowy błędnie uchylił postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. • Niedostateczne rozważenie prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji nie kwalifikuje się jako nierozpoznanie istoty sprawy. • Dowody z opinii biegłych były wystarczające do wydania orzeczenia merytorycznego przez Sąd Okręgowy.
Godne uwagi sformułowania
nie rozpoznano istoty sprawy • zgoda taka może bowiem wyłączać bezprawność posadowienia urządzeń przesyłowych na nieruchomości, a nie niweczyć roszczenia właściciela nieruchomości o ustanowienie służebności przesyłu • nieprawidłowe przyjęcie, że w myśl art. 305¹ k.c. ustanowienie służebności przesyłu może nastąpić tylko wtedy, gdy przedsiębiorca przesyłowy jest wyłącznym właścicielem urządzeń przesyłowych • Błędne przyjęcie istnienia materialnoprawnej przeszkody do uwzględnienia wniosku.
Skład orzekający
Krzysztof Pietrzykowski
przewodniczący
Dariusz Dończyk
członek
Anna Owczarek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretację pojęcia 'nierozpoznanie istoty sprawy' w kontekście ustanowienia służebności przesyłu, zwłaszcza w sprawach z udziałem współwłaścicieli urządzeń przesyłowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z uchyleniem postanowienia przez sąd drugiej instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia służebności przesyłu i interpretacji pojęcia 'nierozpoznanie istoty sprawy', co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i rzeczowego.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy sąd nie rozpoznał istoty sprawy w postępowaniu o służebność przesyłu?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.