V CSK 655/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w C. dotyczącego podziału majątku wspólnego byłych małżonków. Sąd pierwszej instancji dokonał podziału majątku, zasądzając spłaty tytułem zwrotu nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny. Sąd Okręgowy oddalił apelacje obu stron. Wnioskodawczyni w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów procesowych, w tym art. 316 k.p.c. w zw. z art. 567 k.p.c., przez zaniechanie ustalenia wysokości jej nakładów na majątek wspólny, oraz naruszenie prawa materialnego, w tym art. 212 § 2 k.c. w zw. z art. 1035 k.c. i art. 46 k.r.i.o., przez ustalenie wartości nieruchomości bez uwzględnienia obciążenia hipotecznego. Sąd Najwyższy uznał skargę za bezzasadną. Wskazał, że roszczenia o zwrot nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny muszą być precyzyjnie zgłoszone w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, zgodnie z art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., a sąd jest związany tymi żądaniami. Pominięcie przez sąd odwoławczy ustnego wywodu pełnomocnika wnioskodawczyni nie stanowiło naruszenia, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzać żądań zgłoszonych w pierwszej instancji. Sąd Najwyższy podzielił również stanowisko, że hipoteka obciążająca nieruchomość nie wpływa na jej wartość rynkową przyjmowaną do podziału majątku, gdyż oboje małżonkowie pozostają dłużnikami banku. W konsekwencji oddalono skargę kasacyjną i zasądzono koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że roszczenia o zwrot nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny muszą być zgłoszone w pierwszej instancji oraz że hipoteka nie wpływa na wartość rynkową nieruchomości przy podziale majątku.
Dotyczy spraw o podział majątku wspólnego, w których pojawiają się kwestie rozliczenia nakładów i wyceny nieruchomości obciążonych hipoteką.
Zagadnienia prawne (2)
Czy roszczenie o zwrot nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny, dokonanych po ustaniu wspólności majątkowej, może być skutecznie zgłoszone po raz pierwszy w postępowaniu apelacyjnym lub kasacyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o zwrot nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny musi być precyzyjnie zgłoszone w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd jest związany żądaniami zgłoszonymi przez strony w pierwszej instancji, a postępowanie apelacyjne nie służy rozszerzaniu tych żądań.
Czy hipoteka obciążająca nieruchomość stanowiącą składnik majątku wspólnego wpływa na jej wartość rynkową przy ustalaniu spłat w postępowaniu o podział majątku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, hipoteka obciążająca nieruchomość nie wpływa na jej wartość rynkową przyjmowaną do podziału majątku, ponieważ oboje małżonkowie pozostają dłużnikami banku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że uwzględnienie hipoteki przy ustalaniu wartości nieruchomości oznaczałoby nieuzasadnione obciążenie długiem tylko jednego z byłych małżonków, mimo że oboje byli kredytobiorcami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. T. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| W. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (15)
Główne
k.r.i.o. art. 45
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy zwrotu wydatków i nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny, ale wymaga zgłoszenia wniosku w pierwszej instancji.
k.p.c. art. 187 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi formalne wniosku o zwrot nakładów, który musi być precyzyjnie określony.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o procesie do innych postępowań, w tym do spraw o podział majątku.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany żądaniami stron.
k.c. art. 212 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy ustalania wartości rzeczy.
k.c. art. 1035
Kodeks cywilny
Dotyczy sposobu działu spadku, stosowany odpowiednio do podziału majątku wspólnego.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 207
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 618 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozliczeń w sprawach o podział majątku.
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięć sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzupełniania postępowania dowodowego przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 684
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ustalania składników majątku w sprawach o podział majątku.
k.p.c. art. 567
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania w sprawach o podział majątku.
k.p.c. art. 316
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy orzekania przez sąd po zamknięciu rozprawy.
k.p.c. art. 378
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakresu rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenia o zwrot nakładów muszą być zgłoszone w pierwszej instancji. • Hipoteka nie obniża wartości rynkowej nieruchomości przy podziale majątku. • Sąd jest związany żądaniami zgłoszonymi przez strony.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 316 k.p.c. przez pominięcie ustnego wywodu pełnomocnika. • Naruszenie art. 212 § 2 k.c. w zw. z art. 1035 k.c. i art. 46 k.r.i.o. przez ustalenie wartości nieruchomości bez uwzględnienia hipoteki. • Naruszenie art. 45 k.r.i.o. wobec nieorzeczenia o zwrocie nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny.
Godne uwagi sformułowania
zwrot wydatków i nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny sąd orzeka wyłącznie na wniosek zgłoszony w postępowaniu w pierwszej instancji • hipoteka obciążająca nieruchomość byłych małżonków (...) nie ma wpływu na wartość rynkową nieruchomości, przyjmowaną przez sąd za podstawę ustalenia wysokości spłaty lub dopłaty
Skład orzekający
Krzysztof Strzelczyk
przewodniczący
Zbigniew Kwaśniewski
sprawozdawca
Roman Trzaskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że roszczenia o zwrot nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny muszą być zgłoszone w pierwszej instancji oraz że hipoteka nie wpływa na wartość rynkową nieruchomości przy podziale majątku."
Ograniczenia: Dotyczy spraw o podział majątku wspólnego, w których pojawiają się kwestie rozliczenia nakładów i wyceny nieruchomości obciążonych hipoteką.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące rozliczeń majątkowych po rozwodzie, co jest częstym problemem praktycznym dla wielu osób i prawników.
“Rozwód i podział majątku: Czy możesz dochodzić zwrotu nakładów po latach? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 5400 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.