Orzeczenie · 2017-09-29

V CSK 655/16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2017-09-29
SNCywilneprawo rodzinne i opiekuńczeWysokanajwyższy
podział majątkumajątek wspólnynakładyroszczeniahipotekawartość nieruchomościSąd Najwyższyskarga kasacyjnaprawo rodzinne

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w C. dotyczącego podziału majątku wspólnego byłych małżonków. Sąd pierwszej instancji dokonał podziału majątku, zasądzając spłaty tytułem zwrotu nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny. Sąd Okręgowy oddalił apelacje obu stron. Wnioskodawczyni w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów procesowych, w tym art. 316 k.p.c. w zw. z art. 567 k.p.c., przez zaniechanie ustalenia wysokości jej nakładów na majątek wspólny, oraz naruszenie prawa materialnego, w tym art. 212 § 2 k.c. w zw. z art. 1035 k.c. i art. 46 k.r.i.o., przez ustalenie wartości nieruchomości bez uwzględnienia obciążenia hipotecznego. Sąd Najwyższy uznał skargę za bezzasadną. Wskazał, że roszczenia o zwrot nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny muszą być precyzyjnie zgłoszone w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, zgodnie z art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., a sąd jest związany tymi żądaniami. Pominięcie przez sąd odwoławczy ustnego wywodu pełnomocnika wnioskodawczyni nie stanowiło naruszenia, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzać żądań zgłoszonych w pierwszej instancji. Sąd Najwyższy podzielił również stanowisko, że hipoteka obciążająca nieruchomość nie wpływa na jej wartość rynkową przyjmowaną do podziału majątku, gdyż oboje małżonkowie pozostają dłużnikami banku. W konsekwencji oddalono skargę kasacyjną i zasądzono koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że roszczenia o zwrot nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny muszą być zgłoszone w pierwszej instancji oraz że hipoteka nie wpływa na wartość rynkową nieruchomości przy podziale majątku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw o podział majątku wspólnego, w których pojawiają się kwestie rozliczenia nakładów i wyceny nieruchomości obciążonych hipoteką.

Zagadnienia prawne (2)

Czy roszczenie o zwrot nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny, dokonanych po ustaniu wspólności majątkowej, może być skutecznie zgłoszone po raz pierwszy w postępowaniu apelacyjnym lub kasacyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie o zwrot nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny musi być precyzyjnie zgłoszone w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd jest związany żądaniami zgłoszonymi przez strony w pierwszej instancji, a postępowanie apelacyjne nie służy rozszerzaniu tych żądań.

Czy hipoteka obciążająca nieruchomość stanowiącą składnik majątku wspólnego wpływa na jej wartość rynkową przy ustalaniu spłat w postępowaniu o podział majątku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, hipoteka obciążająca nieruchomość nie wpływa na jej wartość rynkową przyjmowaną do podziału majątku, ponieważ oboje małżonkowie pozostają dłużnikami banku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że uwzględnienie hipoteki przy ustalaniu wartości nieruchomości oznaczałoby nieuzasadnione obciążenie długiem tylko jednego z byłych małżonków, mimo że oboje byli kredytobiorcami.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
W. S. (uczestnik)

Strony

NazwaTypRola
I. T.osoba_fizycznawnioskodawczyni
W. S.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (15)

Główne

k.r.i.o. art. 45

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Dotyczy zwrotu wydatków i nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny, ale wymaga zgłoszenia wniosku w pierwszej instancji.

k.p.c. art. 187 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymogi formalne wniosku o zwrot nakładów, który musi być precyzyjnie określony.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o procesie do innych postępowań, w tym do spraw o podział majątku.

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd jest związany żądaniami stron.

k.c. art. 212 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy ustalania wartości rzeczy.

k.c. art. 1035

Kodeks cywilny

Dotyczy sposobu działu spadku, stosowany odpowiednio do podziału majątku wspólnego.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.c. art. 207

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 618 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozliczeń w sprawach o podział majątku.

k.p.c. art. 386

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięć sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uzupełniania postępowania dowodowego przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 684

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy ustalania składników majątku w sprawach o podział majątku.

k.p.c. art. 567

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania w sprawach o podział majątku.

k.p.c. art. 316

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy orzekania przez sąd po zamknięciu rozprawy.

k.p.c. art. 378

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zakresu rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenia o zwrot nakładów muszą być zgłoszone w pierwszej instancji. • Hipoteka nie obniża wartości rynkowej nieruchomości przy podziale majątku. • Sąd jest związany żądaniami zgłoszonymi przez strony.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 316 k.p.c. przez pominięcie ustnego wywodu pełnomocnika. • Naruszenie art. 212 § 2 k.c. w zw. z art. 1035 k.c. i art. 46 k.r.i.o. przez ustalenie wartości nieruchomości bez uwzględnienia hipoteki. • Naruszenie art. 45 k.r.i.o. wobec nieorzeczenia o zwrocie nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny.

Godne uwagi sformułowania

zwrot wydatków i nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny sąd orzeka wyłącznie na wniosek zgłoszony w postępowaniu w pierwszej instancji • hipoteka obciążająca nieruchomość byłych małżonków (...) nie ma wpływu na wartość rynkową nieruchomości, przyjmowaną przez sąd za podstawę ustalenia wysokości spłaty lub dopłaty

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Zbigniew Kwaśniewski

sprawozdawca

Roman Trzaskowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że roszczenia o zwrot nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny muszą być zgłoszone w pierwszej instancji oraz że hipoteka nie wpływa na wartość rynkową nieruchomości przy podziale majątku."

Ograniczenia: Dotyczy spraw o podział majątku wspólnego, w których pojawiają się kwestie rozliczenia nakładów i wyceny nieruchomości obciążonych hipoteką.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące rozliczeń majątkowych po rozwodzie, co jest częstym problemem praktycznym dla wielu osób i prawników.

Rozwód i podział majątku: Czy możesz dochodzić zwrotu nakładów po latach? Sąd Najwyższy wyjaśnia!

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 5400 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst