V CSK 320/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną powódki, małoletniej K. D., reprezentowanej przez matkę, przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w W. o zapłatę. Sąd Rejonowy w S. zasądził na rzecz małoletniej 50 000 zł zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci ojca w wypadku samochodowym, opierając się na art. 448 k.c. Sąd Okręgowy w K. zmienił ten wyrok, oddalając powództwo. Sąd Okręgowy uznał, że odpowiedzialność ubezpieczyciela ogranicza się do szkód doznanych bezpośrednio przez poszkodowanego w wypadku, a powódka takiej szkody nie doznała. Stwierdził również, że art. 446 § 4 k.c., który mógłby stanowić podstawę roszczenia, nie obowiązywał w dniu zdarzenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok. Podkreślił, że zadośćuczynienie za krzywdę doznaną wskutek śmierci osoby najbliższej, spowodowanej czynem niedozwolonym, może być dochodzone na podstawie art. 448 k.c. nawet przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c. (który wszedł w życie 3 sierpnia 2008 r.). Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zerwanie silnej więzi emocjonalnej łączącej zmarłego z najbliższym członkiem rodziny stanowi naruszenie dobra osobistego, za które przysługuje zadośćuczynienie. Wbrew stanowisku Sądu Okręgowego, osoba dochodząca zadośćuczynienia nie jest pokrzywdzona jedynie pośrednio, ale może być pokrzywdzona bezpośrednio przez zerwanie tej więzi. Sąd Najwyższy przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie możliwości dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci osoby najbliższej na podstawie art. 448 k.c. w sytuacji, gdy zdarzenie miało miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed wejścia w życie art. 446 § 4 k.c. oraz interpretacji art. 448 k.c. w kontekście więzi rodzinnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zadośćuczynienie za krzywdę doznaną wskutek śmierci osoby najbliższej, spowodowanej czynem niedozwolonym, może być dochodzone na podstawie art. 448 k.c. w sytuacji, gdy czyn niedozwolony miał miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zadośćuczynienie za krzywdę doznaną wskutek śmierci osoby najbliższej, spowodowanej czynem niedozwolonym, może być dochodzone na podstawie art. 448 k.c. nawet przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zerwanie silnej więzi emocjonalnej łączącej zmarłego z najbliższym członkiem rodziny stanowi naruszenie dobra osobistego, za które przysługuje zadośćuczynienie na podstawie art. 448 k.c. Osoba dochodząca zadośćuczynienia jest pokrzywdzona bezpośrednio przez zerwanie tej więzi.
Czy więź rodzinna stanowi dobro osobiste podlegające ochronie na podstawie art. 23 i 24 k.c. w kontekście zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci osoby najbliższej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, więź rodzinna stanowi dobro osobiste, a jej zerwanie powoduje ból, cierpienie i rodzi poczucie krzywdy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że więź rodzinna, szczególnie silna więź emocjonalna, jest dobrem osobistym, a jej zerwanie na skutek czynu niedozwolonego uzasadnia dochodzenie zadośćuczynienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. D. | osoba_fizyczna | powódka |
| Z. O. | osoba_fizyczna | przedstawiciel powódki |
| Powszechny Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa do dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdę moralną z powodu śmierci osoby najbliższej, gdy zerwanie więzi rodzinnej stanowi naruszenie dobra osobistego.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 446 § 4
Kodeks cywilny
Przepis wprowadzony 3 sierpnia 2008 r., regulujący zadośćuczynienie za krzywdę po śmierci osoby najbliższej. Sąd wskazał, że przed jego wejściem w życie podstawą był art. 448 k.c.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący dóbr osobistych, w tym więzi rodzinnej.
k.c. art. 24 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący ochrony dóbr osobistych, w tym możliwości dochodzenia zadośćuczynienia.
u.u.o. art. 34 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Podstawa legitymacji materialnej pozwanego ubezpieczyciela.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zerwanie więzi rodzinnej jako naruszenie dobra osobistego. • Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie doznała szkody bezpośrednio w wypadku. • Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował zakres zastosowania art. 446 § 4 k.c. i art. 448 k.c.
Godne uwagi sformułowania
zerwanie tej szczególnej, bliskiej więzi emocjonalnej łączącej ich z osobą zmarłą • Najbliższy członek rodziny przeżywa, niekiedy bardzo nasilony, ból spowodowany śmiercią najbliższej mu osoby, o ile oczywiście łącząca ich więź była silna i rzeczywiście bliska.
Skład orzekający
Teresa Bielska-Sobkowicz
przewodniczący, sprawozdawca
Grzegorz Misiurek
członek
Katarzyna Polańska-Farion
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci osoby najbliższej na podstawie art. 448 k.c. w sytuacji, gdy zdarzenie miało miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed wejścia w życie art. 446 § 4 k.c. oraz interpretacji art. 448 k.c. w kontekście więzi rodzinnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej i wyjaśnia niuanse prawne dotyczące podstawy roszczenia w zależności od daty zdarzenia.
“Czy można dostać zadośćuczynienie za śmierć bliskiego, jeśli wypadek zdarzył się przed 2008 rokiem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
zadośćuczynienie: 50 000 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.