V CSK 311/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia wykonawcy (powoda M. Ż.) o zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane ponad zakres pierwotnej umowy z Gminą C. Umowa pierwotna opiewała na kwotę 170 117,21 zł. W trakcie realizacji prac okazało się, że budynek wymagał modernizacji wykraczającej poza pierwotne założenia, co skutkowało ustnymi poleceniami wykonania dodatkowych prac przez przedstawicieli gminy. Powód sporządził kosztorys na te prace, a wójt gminy poręczył za kredyt zaciągnięty na ich wykonanie. Mimo to gmina odmówiła zapłaty dodatkowej kwoty 69 177,70 zł (po odliczeniu kary umownej). Sądy niższych instancji uznały roszczenie powoda za zasadne, oddalając apelację gminy. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 marca 2010 r. oddalił skargę kasacyjną gminy, uznając, że ustalony stan faktyczny jednoznacznie wskazuje na zamówienie przez gminę prac dodatkowych. Sąd odrzucił argumenty gminy dotyczące niezawarcia umowy na roboty dodatkowe, błędnego zastosowania art. 65 § 2 k.c. oraz zarzuty naruszenia art. 411 pkt 1 k.c. i art. 361 § 1 i 2 k.c. w związku z art. 471 k.c. Podkreślono, że zachowania stron, w tym ustne polecenia i bieżące notatki zatwierdzane w urzędzie, świadczyły o zawarciu umowy na roboty dodatkowe, a gmina ponosi odpowiedzialność kontraktową za niewykonanie zobowiązania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zawierania umów o roboty budowlane, w tym umów na prace dodatkowe, w kontekście zachowań stron i przepisów o zamówieniach publicznych.
Orzeczenie opiera się na szczegółowych ustaleniach faktycznych dotyczących konkretnej umowy i działań stron.
Zagadnienia prawne (3)
Czy doszło do skutecznego zawarcia umowy na wykonanie dodatkowych robót budowlanych, pomimo braku formy pisemnej i potencjalnych naruszeń przepisów o zamówieniach publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, doszło do skutecznego zawarcia umowy na roboty dodatkowe, co potwierdzają zachowania stron, w tym ustne polecenia, sporządzanie kosztorysów i akceptacja prac przez przedstawicieli gminy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na ustalonym stanie faktycznym, który wykazał, że pozwany zamówił u powoda wykonanie prac dodatkowych, które nie mogły stanowić bezpłatnych świadczeń wykonawcy. Zachowania stron, w tym ustne polecenia i bieżące notatki zatwierdzane w urzędzie, były traktowane jako sposób zatwierdzania czynności, a prace zostały wykonane i przyjęte przez zamawiającego.
Czy gmina ponosi odpowiedzialność kontraktową za niewykonanie umowy o roboty budowlane, w tym za nieuiszczenie dodatkowego wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, gmina ponosi odpowiedzialność kontraktową za niewykonanie zobowiązania umownego, polegające na obowiązku zapłacenia powodowi kwoty odpowiadającej świadczeniu z wykonanej umowy o roboty budowlane.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia art. 361 § 1 i 2 k.c. w związku z art. 471 k.c. jest niezasadny, ponieważ pozwany ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną powodowi ze względu na niewykonanie umowy po swojej stronie, czyli nie zapłacenie umówionego wynagrodzenia.
Czy do wynagrodzenia za wykonane roboty budowlane należy doliczyć podatek VAT, jeśli wykonawca jest podatnikiem tego podatku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, należy uwzględnić podatek VAT w kwocie zasądzonej, jeśli wykonawca jest podatnikiem VAT, a strona pozwana nie udowodniła, że należności podatkowe nie zostały lub nie będą uiszczone.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym kwestionowanie doliczenia VAT byłoby zasadne tylko wtedy, gdyby pozwana udowodniła, że należności podatkowe nie zostały lub nie będą uiszczone, czego nie uczyniła.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Ż. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina C. | instytucja | pozwana |
Przepisy (12)
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 361 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 411 § pkt 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 629
Kodeks cywilny
k.c. art. 632
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398 § 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1 i 398
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 21
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne zawarcie umowy na roboty dodatkowe poprzez zachowania stron. • Odpowiedzialność kontraktowa gminy za niewykonanie zobowiązania. • Doliczenie podatku VAT do zasądzonego wynagrodzenia.
Odrzucone argumenty
Niezawarcie umowy na roboty dodatkowe z powodu braku formy pisemnej i naruszenia przepisów o zamówieniach publicznych. • Nienależne świadczenie wykonane bez zobowiązania. • Błędna wykładnia art. 361 § 1 i 2 k.c. w związku z art. 471 k.c.
Godne uwagi sformułowania
Ustalenia precyzujące treść świadczenia wykonawcy w takich umowach, jak w sprawie niniejszej mogą stać się podstawą późniejszej odrębnej umowy lub zmiany treści umowy już istniejącej. • Pozwany zamówił u powoda wykonanie prac dodatkowych, w zakresie, który nie mógł stanowić bezpłatnych świadczeń wykonawcy. • Przestrzeganie przepisów o zamówieniach publicznych dotyczyło w pierwszej kolejności pozwanej gminy jako podmiotu poddanego w zawieranych umowach reżimowi prawa zamówień publicznych, a nie powoda jako prywatnego przedsiębiorcy budowlanego. • Nieprzestrzeganie tych przepisów nie może zatem prowadzić do stwierdzenia bezskuteczności umowy i niezapłacenia temu przedsiębiorcy za dodatkowe prace, (...) jeżeli przedstawiciele gminy (...) składali stosowne oświadczenia woli w trakcie już wykonywanych prac uznanych za konieczne, podwładni wójta sporządzali bieżące notatki z prac wykonanych i skierowanych do wykonania, co było traktowane całkiem zasadnie przez powoda za sposób zatwierdzania dokonywanych przez niego czynności, a roboty budowlane zostały w całości wykonane i przyjęte przez zamawiającego.
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący
Wojciech Katner
sprawozdawca
Bogumiła Ustjanicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawierania umów o roboty budowlane, w tym umów na prace dodatkowe, w kontekście zachowań stron i przepisów o zamówieniach publicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na szczegółowych ustaleniach faktycznych dotyczących konkretnej umowy i działań stron.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne dokumentowanie ustaleń w umowach budowlanych, nawet tych dotyczących prac dodatkowych, oraz jak zachowania stron mogą wpływać na ocenę ważności umowy.
“Gmina nie uniknie zapłaty za roboty budowlane, nawet jeśli umowa nie była w pełni formalna.”
Dane finansowe
WPS: 59 750,5 PLN
wynagrodzenie za roboty budowlane: 59 750,5 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.