V CSK 150/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę kwoty 137 254,72 zł z odsetkami, dochodzonego przez spółkę "I." Sp. z o.o. od przedsiębiorcy J.K. z tytułu umowy sprzedaży, instalacji i wdrożenia systemu informatycznego "infor. C.". Powódka twierdziła, że wykonała swoje zobowiązania, wystawiając fakturę za projekt wdrożenia i oprogramowanie, podczas gdy pozwany zarzucał niewykonanie umowy i niespełnienie przez system jego oczekiwań. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając umowę za umowę o dzieło, która nie została wykonana, ponieważ system nie został dostosowany do potrzeb pozwanego i nie został odebrany. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, zasądzając od pozwanego kwotę 102 048,12 zł z odsetkami, uznając, że strony zawarły umowę o dzieło na bazie sprzedanego oprogramowania standardowego, a oczekiwania pozwanego wykraczały poza możliwości tego oprogramowania. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanego, uchylił zaskarżony wyrok w części zasądzającej kwotę 102 048,12 zł z odsetkami i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał, że kluczowe znaczenie ma charakter umowy, który uznał za umowę o dzieło, a nie mieszaną umowę sprzedaży i usług. Podkreślił, że interpretacja umowy powinna uwzględniać zgodny zamiar stron i cel umowy (art. 65 § 2 k.c.), a nie tylko jej literalne brzmienie, zwłaszcza gdy strony uzgodniły pewne oczekiwania i zapewnienia co do możliwości systemu, które miały być uwzględnione w fazie wdrożenia. Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował cel umowy i nie wziął pod uwagę zachowania stron po podpisaniu umowy oraz wcześniejszych uzgodnień.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja umów o dzieło, zwłaszcza w kontekście systemów informatycznych, gdzie kluczowe jest uwzględnienie zgodnego zamiaru stron i celu umowy, a nie tylko literalnego brzmienia postanowień.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy o dzieło z elementami dostosowania i wdrożenia systemu informatycznego. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych umów.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest charakter prawny umowy o sprzedaż, instalację i wdrożenie systemu informatycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa o sprzedaż, instalację i wdrożenie systemu informatycznego, w tym oprogramowania i baz danych, z uwzględnieniem dostosowania do potrzeb zamawiającego, ma charakter umowy o dzieło, a nie mieszanej umowy sprzedaży i usług.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kluczowe jest osiągnięcie określonego rezultatu niematerialnego (systemu), co jest cechą umowy o dzieło. Elementy sprzedaży nośników materialnych i licencji są akcesoryjne wobec głównego celu umowy, jakim jest wykonanie dzieła.
Jak należy interpretować postanowienia umowy o dzieło, w szczególności w kontekście zgodnego zamiaru stron i celu umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Interpretacja umowy o dzieło powinna uwzględniać zgodny zamiar stron i cel umowy (art. 65 § 2 k.c.), a nie tylko jej literalne brzmienie, zwłaszcza gdy strony uzgodniły pewne oczekiwania i zapewnienia co do możliwości systemu, które miały być uwzględnione w fazie wdrożenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny błędnie oparł rozstrzygnięcie wyłącznie na tekście pisemnym umowy, pomijając zachowanie stron po podpisaniu umowy oraz wcześniejsze uzgodnienia dotyczące oczekiwań zamawiającego i możliwości systemu, co narusza regułę interpretacyjną z art. 65 § 2 k.c.
Czy brak oczekiwanego rezultatu w umowie o dzieło może być podstawą do odliczenia oszczędności przez zamawiającego?
Odpowiedź sądu
Brak wykonania umowy, czyli brak oczekiwanego rezultatu, może być uznany za oszczędności podlegające odliczeniu, jednakże odliczenie to następuje na zarzut zamawiającego, który musi zostać podniesiony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że pozwany nie podniósł zarzutu odliczenia oszczędności po doręczeniu odpisu apelacji, co uniemożliwiło sądowi uwzględnienie tego aspektu z urzędu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "I." Spółka z o.o. | spółka | powódka |
| J.K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 639
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący prawa zamawiającego do odstąpienia od umowy o dzieło w przypadku, gdy przyjmujący zamówienie dopuścił się zwłoki.
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Definicja umowy o dzieło.
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Dyrektywa wykładni umów, przyznająca pierwszeństwo zgodnemu zamiarowi stron i celowi umowy przed jej literalnym brzmieniem.
Pomocnicze
k.c. art. 535
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące obowiązku kupującego odebrania rzeczy sprzedanej.
k.c. art. 354 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący obowiązku współdziałania przy wykonaniu zobowiązania.
k.c. art. 491
Kodeks cywilny
Przepisy o skutkach niewykonania umowy wzajemnej.
k.c. art. 556
Kodeks cywilny
Przepisy o rękojmi za wady.
k.c. art. 643
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący obowiązku odebrania dzieła.
k.c. art. 636 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis upoważniający zamawiającego do wglądu w sposób wykonywania dzieła.
k.c. art. 630
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący niepewności kosztów w umowie o dzieło.
k.c. art. 634
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący niepewności kosztów w umowie o dzieło.
pr. aut. art. 1 § ust. 1
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Definicja utworu.
pr. aut. art. 41
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Istotne warunki umowy o korzystanie z utworu (licencji).
pr. aut. art. 52 § ust. 1
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Przeniesienie autorskich praw majątkowych do programu komputerowego.
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych
Ochrona baz danych.
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Ochrona baz danych mających cechy utworu.
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej art. 76
Umowa o korzystanie z wynalazków.
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej art. 77
Umowa o korzystanie z wynalazków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie dyrektywy wykładni umów wynikającej z art. 65 § 2 k.c. przez Sąd Apelacyjny, który nie uwzględnił zgodnego zamiaru stron i celu umowy, opierając się wyłącznie na literalnym brzmieniu. • Potrzeba ponownej analizy charakteru umowy jako umowy o dzieło, a nie mieszanej umowy sprzedaży i usług.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 47912 k.p.c. i art. 32 ust. 1 oraz art 176 Konstytucji przez Sąd Apelacyjny. • Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. przez błędną ocenę dowodów i ustaleń faktycznych. • Zarzut naruszenia art. 55 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
Godne uwagi sformułowania
Istotne znaczenie ma charakter umowy zawartej między stronami. • Występuje tu przede wszystkim cel osiągnięcia i pozostawienia do użytku zamawiającego określonego rezultatu niematerialnego. • Zachowanie się stron po podpisaniu oraz uzgodnienia dokonane wcześniej mogą świadczyć o zakresie zgodnego pojmowania celu umowy, dlatego powinny być rozważone, mimo istnienia w niej klauzuli zupełności wyrażonej w § 6 pkt 2. • Oparcie rozstrzygnięcie wyłącznie na tekście pisemnym umowy, przy bezspornym zbieraniu danych o przedsiębiorstwie i woli uwzględniania niektórych uwag pozwanego oraz demonstrowaniu działania systemu po wprowadzeniu danych rzeczywistych, narusza regułę interpretacyjną z art. 65 § 2 k.c.
Skład orzekający
Zbigniew Strus
przewodniczący-sprawozdawca
Gerard Bieniek
członek
Elżbieta Skowrońska-Bocian
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja umów o dzieło, zwłaszcza w kontekście systemów informatycznych, gdzie kluczowe jest uwzględnienie zgodnego zamiaru stron i celu umowy, a nie tylko literalnego brzmienia postanowień."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy o dzieło z elementami dostosowania i wdrożenia systemu informatycznego. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych umów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii interpretacji umów w branży IT, gdzie często dochodzi do sporów o zakres i jakość wykonania. Wyrok SN podkreśla znaczenie intencji stron ponad formalne zapisy.
“Czy umowa o wdrożenie systemu IT to tylko 'papier', czy odzwierciedlenie faktycznych ustaleń?”
Dane finansowe
WPS: 137 254,72 PLN
zapłata: 102 048,12 PLN
Sektor
IT/technologie
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.