Orzeczenie · 2020-12-29

V CO 169/20

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-12-29
SNCywilnespadkiŚrednianajwyższy
spadeksąd najwyższywyłączenie sędziegosędzia uczestnikiempostępowanie spadkoweprzekazanie sprawysąd rejonowy

Sąd Rejonowy w D. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o stwierdzenie nabycia spadku do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem takiej prośby było to, że jedna z uczestniczek postępowania, E. B., jest sędzią tego samego Sądu Rejonowego. Sąd Rejonowy powołał się na art. 44¹ k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, stwierdził, że zachodzi przyczyna niedopuszczalności dalszego prowadzenia sprawy przez wnioskujący Sąd, wynikająca z faktu, że uczestniczką jest sędzia tego sądu. Jednakże, Sąd Najwyższy podkreślił, że w takiej sytuacji nie stosuje się art. 44¹ k.p.c. dotyczącego przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Zamiast tego, w przypadku stwierdzenia wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 508 § 4 k.p.c.), Sąd Rejonowy powinien był wystąpić do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu rejonowego do rozpoznania sprawy, zgodnie z art. 48¹ k.p.c. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na niewłaściwą podstawę prawną wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego i przekazania sprawy w sytuacji, gdy uczestnikiem postępowania jest sędzia tego samego sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu cywilnym.

Zagadnienia prawne (1)

Czy w sytuacji, gdy uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku jest sędzia sądu prowadzącego to postępowanie, należy zastosować art. 44¹ k.p.c. (przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu) czy art. 48¹ k.p.c. (wystąpienie do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W takiej sytuacji należy zastosować procedurę wyłączenia sędziego i wystąpić do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy, a nie przekazywać sprawę innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przyczyna niedopuszczalności prowadzenia sprawy przez sąd, wynikająca z faktu, że uczestnikiem jest sędzia tego sądu, jest podstawą do wyłączenia sędziego z mocy ustawy. W takim przypadku właściwą procedurą jest wystąpienie do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy, zgodnie z art. 48¹ k.p.c., a nie zastosowanie art. 44¹ k.p.c.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
C. K.osoba_fizycznawnioskodawca
M. K.osoba_fizycznauczestnik
E. B.osoba_fizycznauczestnik
T. K.osoba_fizycznauczestnik
S. K.osoba_fizycznauczestnik
I. O.osoba_fizycznauczestnik
B. B.osoba_fizycznauczestnik
M. K.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 48 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wyłączenia sędziego z mocy ustawy, gdy jest on uczestnikiem postępowania.

k.p.c. art. 508 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wyłączenia sędziego w postępowaniu nieprocesowym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 44 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nie stosuje się w sytuacji, gdy uczestnikiem postępowania jest sędzia tego sądu.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o wyłączeniu sędziego do innych przypadków.

k.p.c. art. 48 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje na wyłączenie sędziego, gdy jest on stroną lub uczestnikiem postępowania.

k.p.c. art. 48 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wystąpienia do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 44¹ k.p.c., gdy przyczyna wyłączenia sędziego wynika z mocy ustawy i dotyczy uczestnika postępowania.

Odrzucone argumenty

Sąd Rejonowy argumentował, że obecność sędziego tego samego sądu jako uczestnika postępowania uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Nie ma jednak podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 48 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z art. 48¹ § 1 k.p.c., ponieważ uczestniczka nie jest sędzią wyznaczonym do rozpoznania tej konkretnej sprawy • Skoro uczestniczką przedmiotowego postepowania o stwierdzenie nabycia spadku jest sędzia Sądu Rejonowego w D. E. B., to zachodzi - wbrew poglądowi tego Sądu - przyczyna niedopuszczalności dalszego prowadzenia tej sprawy przez wnioskujący Sąd, o której mowa w art. 48¹ k.p.c. • Nie ma zatem podstaw do zastosowania w tej sytuacji art. 44¹ k.p.c.

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego i przekazania sprawy w sytuacji, gdy uczestnikiem postępowania jest sędzia tego samego sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na precyzyjne rozróżnienie między procedurą wyłączenia sędziego a przekazaniem sprawy, co ma znaczenie praktyczne w codziennej pracy sądów.

Sędzia jako strona w swojej własnej sprawie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak postępować.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst