Orzeczenie · 2017-07-18

V CA 2756/16Abuzywną opłata dystrybucyjna w polisolokacie

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2017-07-18
SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaokręgowy
polisolokataubezpieczenie na życie z ufkopłata dystrybucyjnaklauzula abuzywnaochrona konsumentasąd okręgowyapelacjakoszty postępowania

Sprawa dotyczyła roszczenia R. M. o zwrot kwoty 2.376 zł tytułem nienależnie pobranej opłaty dystrybucyjnej po likwidacji polisolokaty zawartej z (...) S.A. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie wyrokiem z dnia 21 lipca 2016 r. zasądził od pozwanego na rzecz powoda dochodzoną kwotę wraz z odsetkami i kosztami procesu. Sąd Rejonowy uznał, że klauzula OWU uprawniająca pozwanego do naliczenia opłaty za dystrybucję i wystawienie polisy w pierwszym roku polisowym, w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy, jest klauzulą abuzywną w rozumieniu art. 385¹ k.c. Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając apelację pozwanego, w pełni podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Rejonowego. Oddalił apelację, uznając, że opłata dystrybucyjna, ze względu na swoją funkcję zbliżoną do odstępnego i nieadekwatną wysokość, stanowiła klauzulę abuzywną, rażąco naruszającą interesy konsumenta. Sąd Okręgowy podkreślił, że opłata ta nie jest świadczeniem głównym umowy, a jej konstrukcja ma na celu zniechęcenie konsumenta do wcześniejszego rozwiązania umowy, co ogranicza jego ustawowe prawo do wypowiedzenia. Sąd uznał również za błędne zastosowanie przez Sąd Rejonowy przepisów o nienależnym świadczeniu (art. 410 k.c.), wskazując, że podstawą roszczenia była umowa w zakresie jej skutecznych postanowień, a pozwany powinien był zwrócić wartość rachunku bez potrącenia abuzywnej opłaty dystrybucyjnej. Mimo tej korekty, rozstrzygnięcie o oddaleniu apelacji i zasądzeniu kosztów postępowania odwoławczego od pozwanego na rzecz powoda pozostało niezmienione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących opłat dystrybucyjnych w polisolokatach i umowach ubezpieczenia na życie z UFK, ochrona praw konsumentów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego typu umowy (polisolokata) i konkretnej opłaty. Interpretacja może być różna w zależności od szczegółów umowy i okoliczności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy opłata dystrybucyjna pobierana przez ubezpieczyciela w pierwszym roku polisowym w umowie ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy, stanowi klauzulę abuzywną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, opłata dystrybucyjna w takiej sytuacji stanowi klauzulę abuzywną, rażąco naruszającą interesy konsumenta.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opłata dystrybucyjna nie jest świadczeniem głównym umowy, a jej funkcja jest zbliżona do odstępnego lub kary umownej. Jej wysokość, często nieadekwatna do rzeczywistych kosztów, a także brak indywidualnego uzgodnienia i przejrzystości co do jej przeznaczenia, prowadzi do wniosku o jej abuzywnym charakterze, naruszającym dobre obyczaje i interesy konsumenta.

Czy opłata dystrybucyjna w polisolokacie jest świadczeniem głównym umowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, opłata dystrybucyjna nie jest świadczeniem głównym umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym.

Uzasadnienie

Głównymi świadczeniami są ochrona ubezpieczeniowa ze strony ubezpieczyciela i zapłata składki przez konsumenta. Opłata dystrybucyjna jest świadczeniem ubocznym, które podlega ocenie pod kątem klauzul niedozwolonych.

Czy podstawą roszczenia o zwrot nienależnie pobranej opłaty dystrybucyjnej są przepisy o nienależnym świadczeniu (art. 410 k.c.)?

Odpowiedź sądu

Nie, podstawą roszczenia jest umowa stron w zakresie jej skutecznych postanowień, a nie przepisy o nienależnym świadczeniu.

Uzasadnienie

Po stwierdzeniu nieważności klauzuli pobierania opłaty dystrybucyjnej, pozwany powinien zwrócić wartość rachunku bez potrącenia tej opłaty, zgodnie z postanowieniami umowy, które nie zostały uznane za abuzywne. Nie zaszły przesłanki do zastosowania art. 410 k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
R. M.

Strony

NazwaTypRola
R. M.osoba_fizycznapowód
(...) S.A.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowne stosowane wobec konsumentów, które nie były indywidualnie uzgodnione, nie kształtują praw i obowiązków w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco nie naruszają jego interesów, są niedozwolone i nie wiążą konsumenta.

Pomocnicze

k.c. art. 385³

Kodeks cywilny

Wymieniono przykładowe klauzule uznawane za niedozwolone, w tym te nakładające na konsumenta obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego (pkt 17).

k.c. art. 410 § § 2

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący nienależnego świadczenia, który został uznany za nieprawidłowo zastosowany przez Sąd Rejonowy jako podstawa roszczenia.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący odsetek ustawowych za opóźnienie.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zasad zwrotu kosztów procesu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.

Ustawa o działalności ubezpieczeniowej art. 18 § ust. 2

Przepis dotyczący rentowności działalności ubezpieczyciela, który nie stanowi przyzwolenia na nieakceptowalną wysokość opłat.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata dystrybucyjna w polisolokacie jest klauzulą abuzywną. • Opłata dystrybucyjna nie jest świadczeniem głównym umowy. • Wysokość opłaty dystrybucyjnej jest rażąco wygórowana i narusza interesy konsumenta. • Brak indywidualnego uzgodnienia postanowień dotyczących opłaty dystrybucyjnej. • Opłata dystrybucyjna ma charakter odstępnego lub kary umownej.

Odrzucone argumenty

Opłata dystrybucyjna jest świadczeniem głównym umowy. • Opłata dystrybucyjna jest uzasadniona kosztami pośrednictwa i rentownością działalności ubezpieczyciela. • Sąd Rejonowy błędnie zastosował przepisy o nienależnym świadczeniu. • Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych.

Godne uwagi sformułowania

konstrukcja tej opłaty, która po upływie roku inwestycji jest zwracana w formie premii, prowadzi do wniosku, że jest ona swym celem zbliżona do odstępnego. • Taka funkcja opłaty dystrybucyjnej odrywa ją od ekonomicznego celu składki ubezpieczeniowej, pozwala ją natomiast zaszeregować do świadczeń typowo ubocznych. • pobieranie tak wysokich, w żaden sposób nieuzasadnionych i nie pozostających w związku z zasadą ekwiwalentności opłat, narusza rażąco interesy konsumenta • zatrzymanie 99 % środków zgromadzonych na rachunku powoda w pierwszym roku jest rażąco wygórowaną karą za wcześniejsze zakończenie umowy.

Skład orzekający

Anna Strączyńska

przewodniczący-sprawozdawca

Oskar Rudziński

sędzia

Anna Lipińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących opłat dystrybucyjnych w polisolokatach i umowach ubezpieczenia na życie z UFK, ochrona praw konsumentów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego typu umowy (polisolokata) i konkretnej opłaty. Interpretacja może być różna w zależności od szczegółów umowy i okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (polisolokaty) i budzi emocje związane z ochroną konsumentów przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi.

“Czy Twoja polisolokata zawierała ukrytą 'karę'? Sąd Okręgowy potwierdza: opłata dystrybucyjna bywa abuzywna!”

Dane finansowe

WPS: 2376 PLN

zwrot nienależnie pobranej opłaty dystrybucyjnej: 2376 PLN

zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 600 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst