Orzeczenie · 2015-03-05

V ACA 623/14

Sąd
Sąd Apelacyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2015-03-05
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokaapelacyjny
bankowośćkredytyfałszerstwopostępowanie egzekucyjneodpowiedzialność bankuzadośćuczynieniekrzywdaprofesjonalizm banku

Powód S. K. dochodził od pozwanego Banku (...) S.A. zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w związku z wszczęciem przez bank postępowania egzekucyjnego na podstawie bankowego tytułu wykonawczego. Podstawą egzekucji była umowa kredytu gotówkowego zawarta przez byłą żonę powoda, M. K., która podrabiając podpis powoda, zaciągnęła kredyty na jego nazwisko. Sąd Okręgowy w B. zasądził od banku na rzecz powoda 30 000 zł tytułem zadośćuczynienia, uznając, że bank, mimo wiedzy o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oszustwa i fałszerstwa przez M. K., prowadził egzekucję przeciwko powodowi, co było działaniem bezprawnym i zawinionym. Sąd Apelacyjny w Gdańsku zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo. Sąd Apelacyjny uznał, że bank nie ponosi odpowiedzialności za krzywdę powoda, ponieważ w momencie wystawienia tytułu egzekucyjnego i wszczęcia egzekucji działał w uzasadnionym przekonaniu, że powód jest jego dłużnikiem. Bank uzyskał wiedzę o fałszerstwie dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego przeciwko M. K., a do tego czasu postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone. Sąd Apelacyjny podkreślił, że odpowiedzialność banku nie wynika z przyczynienia się do szkody, lecz ze sprawstwa, a w tym przypadku bank nie spowodował szkody. Ponadto, bank nie ponosi odpowiedzialności za działania agenta kredytowego, który pośredniczył w zawarciu umowy. W związku z tym, że powód działał w usprawiedliwionym subiektywnym przekonaniu o słuszności swoich racji, Sąd Apelacyjny nie obciążył go kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Określenie odpowiedzialności banku za działania związane z egzekucją opartą na sfałszowanych dokumentach, odpowiedzialność za działania agentów kredytowych, rozróżnienie między sprawstwem a przyczynieniem się do szkody.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której bank uzyskał wiedzę o fałszerstwie po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego, a postępowanie egzekucyjne zostało wcześniej zawieszone.

Zagadnienia prawne (3)

Czy bank ponosi odpowiedzialność za krzywdę powoda, który stał się ofiarą postępowania egzekucyjnego opartego na umowie kredytowej zawartej przez jego żonę na jego nazwisko z podrobionym podpisem, zwłaszcza gdy bank posiadał wiedzę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez żonę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie ponosi odpowiedzialności za krzywdę powoda, ponieważ działał w uzasadnionym przekonaniu o długu powoda i nie miał wiedzy o fałszerstwie do momentu prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone przed uzyskaniem tej wiedzy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że kluczowe dla oceny odpowiedzialności banku jest to, czy działał on w uzasadnionym przekonaniu o istnieniu długu. Bank nie miał wiedzy o fałszerstwie do momentu prawomocnego wyroku karnego, a postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone wcześniej. Bank nie ponosi odpowiedzialności za działania agenta kredytowego.

Czy przyczynienie się do powstania szkody przez bank może stanowić podstawę jego odpowiedzialności za krzywdę powoda?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo przyczynienie się do powstania szkody nie decyduje o istnieniu odpowiedzialności. Odpowiedzialność wynika ze sprawstwa, czyli zachowania, które bezpośrednio powoduje szkodę.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że odpowiedzialność cywilna opiera się na spowodowaniu szkody (sprawstwie), a nie na samym przyczynieniu się do jej powstania. W tej sprawie bank nie spowodował szkody w sposób bezpośredni.

Czy bank odpowiada za działania agenta kredytowego, który pośredniczył w zawarciu umowy z klientem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji, gdy agent działał jako profesjonalista w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, bank nie odpowiada za jego działania polegające na potwierdzeniu niezgodnie z prawdą faktu złożenia podpisu przez klienta.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny powołał się na art. 429 k.c., wskazując, że odpowiedzialność za działania profesjonalnego pośrednika, który działa we własnym imieniu, wyłącza odpowiedzialność powierzającego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku i oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Bank (...) S.A. w K.

Strony

NazwaTypRola
S. K.osoba_fizycznapowód
Bank (...) S.A. w K.spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku.

Pomocnicze

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia odstąpienie od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo oszustwa.

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo fałszerstwa dokumentu.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Zbieg przepisów.

k.k. art. 297 § § 1

Kodeks karny

Wyłudzenie kredytu.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu.

k.c. art. 429

Kodeks cywilny

Wyłączenie odpowiedzialności za działania powiernika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bank działał w uzasadnionym przekonaniu o długu powoda. • Bank nie miał wiedzy o fałszerstwie do momentu prawomocnego zakończenia postępowania karnego. • Postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone przed uzyskaniem przez bank wiedzy o fałszerstwie. • Bank nie ponosi odpowiedzialności za działania agenta kredytowego. • Brak sprawstwa banku w spowodowaniu szkody powoda.

Odrzucone argumenty

Bank ponosi odpowiedzialność za krzywdę powoda z uwagi na prowadzenie egzekucji mimo wiedzy o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez żonę. • Działania banku były bezprawne i zawinione. • Bank przyczynił się do powstania szkody w 50%.

Godne uwagi sformułowania

Nie bowiem przyczynienie się do powstania szkody może decydować o istnieniu odpowiedzialności tylko jej spowodowanie. • Zatem sprawstwo, a więc zachowanie które tę szkodę powoduje, a nie przyczynienie się do jej powstania, decyduje o możliwości przypisania odpowiedzialności za jej powstanie. • W tej sytuacji pozwany nie odpowiada za działania pośrednika polegające na potwierdzeniu niezgodnie z prawdą faktu złożenia na umowie podpisu przez powoda. • Odpowiedzialność za takie działania agenta wyłącza art. 429 kc.

Skład orzekający

Roman Kowalkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Włodzimierz Gawrylczyk

sędzia

Piotr Daniszewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie odpowiedzialności banku za działania związane z egzekucją opartą na sfałszowanych dokumentach, odpowiedzialność za działania agentów kredytowych, rozróżnienie między sprawstwem a przyczynieniem się do szkody."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której bank uzyskał wiedzę o fałszerstwie po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego, a postępowanie egzekucyjne zostało wcześniej zawieszone.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy banku, kredytów, fałszerstwa i postępowania egzekucyjnego, co jest tematem interesującym dla prawników i osób związanych z sektorem finansowym. Pokazuje złożoność odpowiedzialności banku w sytuacjach oszustwa.

Czy bank musi płacić za błędy żony? Sąd Apelacyjny rozstrzyga w sprawie fałszywych kredytów.

Dane finansowe

WPS: 30 000 PLN

zadośćuczynienie: 30 000 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst