V ACa 621/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) w B. domagał się od Miasta B. zapłaty ponad 5,1 mln zł tytułem zwrotu nakładów poczynionych na użyczoną nieruchomość. Umowa użyczenia została wypowiedziana przez pozwanego przed terminem. Sąd Okręgowy zasądził na rzecz powoda 396 805,93 zł, uznając roszczenie za zasadne co do zasady na podstawie art. 471 KC, ale nie co do wysokości, opierając się na opinii biegłego i ograniczając zwrot do nakładów poczynionych w okresie obowiązywania umowy użyczenia. Obie strony wniosły apelacje. Sąd Apelacyjny uznał apelację pozwanego za zasadną, a apelację powoda za bezzasadną. Sąd Apelacyjny sprostował oznaczenie powoda w zaskarżonym wyroku. Zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając powództwo w całości, ponieważ uznał roszczenie za przedawnione na podstawie art. 719 KC, wskazując, że termin roczny na zwrot nakładów upłynął 7 listopada 2004 r. (rok od zwrotu rzeczy). Sąd Apelacyjny odrzucił również argumentację powoda opartą na art. 471 KC, uznając, że powód nie udowodnił przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego, w tym związku przyczynowego między rzekomym nienależytym wykonaniem umowy a szkodą. Sąd Apelacyjny podkreślił niewłaściwy rozkład ciężaru dowodu w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, gdzie na pozwanego nałożono obowiązek udowodnienia przyczyn wypowiedzenia umowy, podczas gdy to powód powinien wykazać przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej. W konsekwencji Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, uznając ją za bezzasadną, i zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o zwrot nakładów na nieruchomość w umowie użyczenia (art. 719 KC) oraz zasad odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 KC) i rozkładu ciężaru dowodu.
Dotyczy specyficznej sytuacji wypowiedzenia umowy użyczenia i roszczeń z tym związanych, z uwzględnieniem specyfiki rozliczeń nakładów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o zwrot nakładów poczynionych na rzecz użyczoną przedawnia się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy zgodnie z art. 719 KC, czy też na zasadach ogólnych z art. 118 KC (10 lat) lub art. 471 KC (odpowiedzialność odszkodowawcza)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o zwrot nakładów poczynionych na rzecz użyczoną przedawnia się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy zgodnie z art. 719 KC.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że przepis art. 719 KC ma zastosowanie do roszczeń o zwrot nakładów, a termin jednoroczny biegnie od dnia zwrotu rzeczy (7 listopada 2003 r.), co oznacza, że roszczenie powoda uległo przedawnieniu z dniem 7 listopada 2004 r.
Czy wypowiedzenie umowy użyczenia przez użyczającego z powodu rzekomych naruszeń umowy przez biorącego do używania, które nie zostały udowodnione przez użyczającego, stanowi podstawę do odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 471 KC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie udowodnił przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego, w tym nienależytego wykonania zobowiązania i związku przyczynowego ze szkodą.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że powód nie wykazał wszystkich przesłanek odpowiedzialności kontraktowej pozwanego (naruszenie zobowiązania, szkoda, związek przyczynowy). Podkreślono, że ciężar dowodu spoczywał na powodzie, a sąd pierwszej instancji niewłaściwie rozłożył ciężar dowodu, nakładając na pozwanego obowiązek udowodnienia przyczyn wypowiedzenia umowy. Brak dowodów na nienależyte wykonanie umowy przez pozwanego uniemożliwia przypisanie mu odpowiedzialności odszkodowawczej.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i rozłożył ciężar dowodu w zakresie odpowiedzialności pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo rozłożył ciężar dowodu, nakładając na pozwanego obowiązek wykazania przyczyn wypowiedzenia umowy, podczas gdy to powód powinien udowodnić przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował milczenie pozwanego jako brak dowodów na przyczyny wypowiedzenia umowy, podczas gdy zgodnie z art. 230 kpc milczenie w pewnych okolicznościach może być uznane za przyznanie. Kluczowe było to, że powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności pozwanego, a sąd pierwszej instancji nieprawidłowo przerzucił na pozwanego ciężar dowodu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) w B. | inne | powód |
| Miasto B. | instytucja | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 719
Kodeks cywilny
Roszczenia biorącego do używania przeciwko użyczającemu o zwrot nakładów na rzecz przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że jest ono następstwem okoliczności, za które odpowiedzialności nie ponosi. Wymaga łącznego wystąpienia przesłanek: niewykonania zobowiązania, poniesienia szkody i związku przyczynowego.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Ogólny termin przedawnienia roszczeń wynosi 10 lat.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 350 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może sprostować oczywiste niedokładności, błędy pisarskie lub rachunkowe w orzeczeniu.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uwzględnienia apelacji sąd drugiej instancji zmienia zaskarżone orzeczenie.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
W razie oddalenia apelacji sąd drugiej instancji orzeka o kosztach.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Przytoczenie przez stronę okoliczności faktycznych uzasadniających jej żądanie, przeciwko którym druga strona nie wypowiedziała się, może być uznane przez sąd za przyznane.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powoda o zwrot nakładów przedawniło się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy (art. 719 KC). • Powód nie udowodnił przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego na podstawie art. 471 KC. • Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo rozłożył ciężar dowodu.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda o zwrot nakładów nie przedawniło się z upływem roku, lecz na zasadach ogólnych (art. 118 KC) lub na podstawie art. 471 KC. • Pozwany ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za nienależyte wykonanie umowy użyczenia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny uznał zasadność zarzutu apelacji pozwanego w zakresie naruszenia w zaskarżonym wyroku przepisu art. 713 k.c. • w myśl zatem przywołanego przepisu art. 719 k.c. roszczenie powoda o zwrot nakładów poczynionych na używaną przez niego nieruchomość uległo przedawnieniu z dniem 7 listopada 2004 r. • powód nie udowodnił, by pozwany nienależycie wykonał swoje zobowiązanie, a co za tym idzie brak jest adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem pozwanego, a szkodą w majątku powoda. • Niewłaściwość rozkłady ciężaru dowodu w toku postępowania pierwszoinstancyjnego polegała w ocenie Sądu Apelacyjnego na nałożeniu na pozwanego obowiązku wykazania, że istniały przyczyny do wypowiedzenie umowy z dnia 27 października 1999 r.
Skład orzekający
Renata Artska
przewodniczący
Katarzyna Przybylska
sędzia
Ewa Tomaszewska
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o zwrot nakładów na nieruchomość w umowie użyczenia (art. 719 KC) oraz zasad odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 KC) i rozkładu ciężaru dowodu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypowiedzenia umowy użyczenia i roszczeń z tym związanych, z uwzględnieniem specyfiki rozliczeń nakładów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy rozliczeń finansowych po zakończeniu umowy użyczenia, co jest częstym problemem w praktyce. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące przedawnienia roszczeń i odpowiedzialności odszkodowawczej, co ma duże znaczenie praktyczne dla prawników.
“Czy roszczenie o zwrot nakładów na użyczoną nieruchomość przedawnia się po roku? Kluczowa interpretacja przepisów.”
Dane finansowe
WPS: 5 100 177,7 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.