V ACa 361/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka Z. T. pozwała M. K. (1) i H. C. (1) o zapłatę łącznej kwoty ponad 200 000 zł, domagając się zwrotu rzekomo zagarniętych dochodów z działalności gospodarczej polegającej na eksporcie trzody chlewnej i handlu suszem paszowym, a także zwrotu nieuiszczonych należności podatkowych, składek ZUS i wierzytelności telekomunikacyjnych. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa. Sąd Okręgowy w T. oddalił powództwo, uznając, że powódka nie udowodniła wysokości dochodów ze wspólnego przedsięwzięcia, które traktował jako spółkę wewnętrzną, a dokumentacja księgowa była niewiarygodna. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, rozpoznając apelację powódki, uchylił wyrok Sądu Okręgowego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny uznał, że zarzut nieważności postępowania nie jest zasadny, jednakże zarzut naruszenia art. 232 kpc przez przyjęcie, że powódka nie udowodniła okoliczności, z których wywodzi skutki prawne, jest uzasadniony. Sąd Apelacyjny stwierdził, że ustalenie dochodów ze wspólnego przedsięwzięcia wymaga wiedzy specjalistycznej i Sąd Okręgowy powinien był dopuścić dowód z opinii biegłego księgowego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy ma ustalić sposób podziału zysków i strat, dopuścić dowód z opinii biegłego księgowego w celu ustalenia wysokości zysków lub strat, ocenić roszczenie powódki pod kątem art. 868 § 1 k.c., ustalić spełnione przez powódkę zobowiązania i rozważyć zasadność regresu wobec pozwanych na podstawie art. 864 k.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaKonieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego księgowego w sprawach o rozliczenia wspólników spółek cywilnych lub umów nienazwanych, gdy ustalenie dochodów wymaga specjalistycznej wiedzy.
Dotyczy specyficznej sytuacji spółki wewnętrznej i rozliczeń między jej uczestnikami, a także kwestii proceduralnych związanych z dowodzeniem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powódka udowodniła wysokość dochodów ze wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego i swój udział w tych dochodach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie udowodniła wysokości dochodów ze wspólnego przedsięwzięcia. Sąd Apelacyjny uznał, że do rozstrzygnięcia tej kwestii konieczne jest dopuszczenie dowodu z opinii biegłego księgowego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na ocenie urzędu skarbowego i uznał dokumentację księgową za niewiarygodną. Sąd Apelacyjny wskazał, że ocena dokumentacji księgowej wymaga wiedzy specjalistycznej i Sąd powinien był dopuścić dowód z opinii biegłego.
Czy brak dostępu do akt sprawy w okresie międzyinstancyjnym pozbawił powódkę możności obrony jej praw?
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Apelacyjny uznał, że brak dostępu do akt przez 7 dni nie stanowił podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania, zwłaszcza że strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego i stwierdził, że wady procesowe muszą uniemożliwiać udział w postępowaniu lub jego istotnej części, a krótki okres niedostępności akt nie spełnia tych kryteriów.
Czy powódka wykazała, że poniosła szkodę w wyniku działań pozwanych, uzasadniającą odpowiedzialność deliktową na podstawie art. 415 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy nie rozstrzygnął tej kwestii wprost, oddalając powództwo z powodu braku udowodnienia dochodów. Sąd Apelacyjny wskazał na potrzebę rozważenia zasadności regresu powódki wobec pozwanych na podstawie art. 864 k.c. w kontekście spełnionych zobowiązań.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny nakazał Sądowi Okręgowemu ustalenie, jakie zobowiązania wspólnego przedsięwzięcia zostały już przez powódkę spełnione i do jakiej wysokości, a następnie rozważenie zasadności regresu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. T. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. K. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| H. C. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 868 § § 1
Kodeks cywilny
Stosowany przez analogię do rozliczeń w ramach spółki wewnętrznej lub umowy nienazwanej, wymaga od powódki udowodnienia dochodów, ich wysokości i pozbawienia jej udziału w tych dochodach.
Pomocnicze
k.c. art. 867 § § 1
Kodeks cywilny
Sąd ma ustalić, czy ustalenia między stronami co do podziału zysków i strat były odmienne niż przewiduje ten przepis.
k.c. art. 864
Kodeks cywilny
Dotyczy odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki; Sąd ma rozważyć zasadność regresu powódki wobec pozwanych w zakresie spełnionych zobowiązań.
k.p.c. art. 379 § pkt. 5
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nieważności postępowania z powodu pozbawienia możności obrony praw strony.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 217 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczania dowodów.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczalności dowodów.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ciężaru dowodu i możliwości dopuszczenia dowodu z urzędu.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
k.k.s. art. 56 § § 1
Kodeks karny skarbowy
Dotyczy odpowiedzialności karnej skarbowej za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w deklaracji podatkowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 232 kpc przez przyjęcie, że powódka nie wywiązała się z obowiązku udowodnienia okoliczności, z których wywodzi skutki prawne, w sytuacji gdy ustalenie dochodów wymagało wiedzy specjalistycznej. • Konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego księgowego w celu ustalenia dochodów i strat ze wspólnego przedsięwzięcia.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 kpc z powodu pozbawienia powódki możności obrony jej praw w związku z niedostępnością akt sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Analiza jej pod kątem ustalenia czy wspólne przedsięwzięcie gospodarcze stron przyniosło dochody bez wątpienia wymaga wiedzy specjalistycznej z zakresu księgowości. • Sąd powinien dążyć do wyjaśnienia istoty sprawy i zgodnie z treścią art. 232 kpc może dopuścić dowód z urzędu. • Brak takiego dowodu uniemożliwił Sądowi rozstrzygnięcie istoty sprawy co musiało skutkować jej uchyleniem do ponownego rozpoznania.
Skład orzekający
Katarzyna Przybylska
przewodniczący-sprawozdawca
Maryla Domel-Jasińska
sędzia
Włodzimierz Gawrylczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego księgowego w sprawach o rozliczenia wspólników spółek cywilnych lub umów nienazwanych, gdy ustalenie dochodów wymaga specjalistycznej wiedzy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki wewnętrznej i rozliczeń między jej uczestnikami, a także kwestii proceduralnych związanych z dowodzeniem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy rozliczeń finansowych w ramach nieformalnego wspólnego przedsięwzięcia, co jest częstym problemem w praktyce. Wskazuje na trudności dowodowe i rolę biegłego w takich sprawach.
“Nieformalna spółka i problemy z rozliczeniem: Sąd Apelacyjny wskazuje na kluczową rolę biegłego księgowego.”
Dane finansowe
WPS: 164 407 PLN
dochód z działalności gospodarczej: 164 407 PLN
odsetki od należności podatkowych: 13 800 PLN
składki na ubezpieczenie zdrowotne: 216,97 PLN
składki na ubezpieczenie zdrowotne: 224,24 PLN
składki na ubezpieczenie społeczne: 379,08 PLN
składki na ubezpieczenie społeczne: 100,82 PLN
składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych: 45,88 PLN
składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych: 9,08 PLN
zwrot wierzytelności telekomunikacyjnych: 4209,01 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.