K 33/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczył zbadania zgodności art. 408 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (k.p.c.) z Konstytucją RP. Rzecznik kwestionował przepis w zakresie, w jakim wyłączał dopuszczalność wznowienia postępowania na podstawie art. 401(1) k.p.c. po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia. Argumentował, że takie ograniczenie narusza konstytucyjne prawa jednostek do sanacji postępowania sądowego i prawa do odszkodowania za bezprawne działanie władzy publicznej. W trakcie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, art. 408 k.p.c. został zmieniony mocą ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r., która wydłużyła termin do dziesięciu lat od uprawomocnienia się wyroku, z zachowaniem dotychczasowych wyjątków. W związku z tą istotną zmianą legislacyjną, która częściowo uwzględniała argumenty Rzecznika, Rzecznik Praw Obywatelskich cofnął swój wniosek. Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, umorzył postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: NiskaUmorzenie postępowania przez Trybunał Konstytucyjny w przypadku cofnięcia wniosku z powodu zmiany przepisów prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z cofnięciem wniosku po zmianie przepisów.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 408 k.p.c. w zakresie, w jakim wyłącza dopuszczalność wznowienia postępowania na podstawie art. 401(1) k.p.c. po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia, jest zgodny z art. 190 ust. 4 w związku z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 2 Konstytucji RP?
Odpowiedź sądu
Umorzenie postępowania z powodu cofnięcia wniosku przez Rzecznika Praw Obywatelskich w związku ze zmianą przepisu.
Uzasadnienie
Po złożeniu wniosku przez Rzecznika Praw Obywatelskich, art. 408 k.p.c. został zmieniony przez ustawę nowelizującą, która wydłużyła termin do dziesięciu lat. W związku z tą zmianą, Rzecznik cofnął wniosek, co obligowało Trybunał do umorzenia postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
| Rada Ministrów | organ_państwowy | uczestnik |
| Marszałek Sejmu | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 408
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis wyłączający dopuszczalność wznowienia postępowania po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia, kwestionowany w zakresie zgodności z Konstytucją.
Konstytucja art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis dotyczący skutków orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i odesłanie do ustaw zwykłych regulujących zasady i tryb wznowienia postępowania.
Konstytucja art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny i bezstronny sąd.
Konstytucja art. 77 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, w tym zasada zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Pomocnicze
k.p.c. art. 401 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wznowienia postępowania, której dopuszczalność była przedmiotem analizy.
otpTK art. 59 § 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku cofnięcia wniosku.
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego art. 1
Nowelizacja wprowadzająca nowe brzmienie art. 408 k.p.c.
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego art. 2
Przepis intertemporalny dotyczący stosowania nowego brzmienia art. 408 k.p.c. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej.
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.c. art. 442 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana art. 408 k.p.c. przez ustawę nowelizującą, która wydłużyła termin do dziesięciu lat, co skutkowało cofnięciem wniosku przez Rzecznika Praw Obywatelskich.
Godne uwagi sformułowania
potrzeba stabilizacji obrotu prawnego nie przesądza o konstytucyjności ograniczenia • zawarte w końcowej części art. 190 ust. 4 ustawy zasadniczej odesłanie do ustaw zwykłych [...] nie daje ustawodawcy swobody unormowania kwestii materialnoprawnych i procesowych w sposób dowolny • ustawowy mechanizm obliczania terminu realizacji tego prawa stanowi swego rodzaju pułapkę proceduralną
Skład orzekający
Zbigniew Jędrzejewski
przewodniczący
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
członek
Piotr Tuleja
członek
Michał Warciński
członek
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania przez Trybunał Konstytucyjny w przypadku cofnięcia wniosku z powodu zmiany przepisów prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z cofnięciem wniosku po zmianie przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego i konstytucyjnego, ale ostateczne rozstrzygnięcie nastąpiło z przyczyn formalnych (cofnięcie wniosku), co zmniejsza jej wartość jako studium przypadku.
“Trybunał Konstytucyjny umarza sprawę po zmianie przepisów – co to oznacza dla Twojej sprawy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.