K 3/26Niezgodnosc art 4 ust 1 ustawy o statusie sędziów TK z konstytucją
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek grupy posłów dotyczył zbadania zgodności przepisów ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego oraz Regulaminu Sejmu z Konstytucją, w zakresie dotyczącym zasad i trybu zgłaszania kandydatów oraz wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Wnioskodawcy zarzucali naruszenie zasady legalizmu, podziału władz, niezależności TK, a także pominięcie mechanizmów zapewniających ciągłość działania Trybunału i indywidualny charakter kadencji sędziów. W odniesieniu do art. 4 ust. 1 ustawy o statusie sędziów TK, wnioskodawcy kwestionowali obowiązek Prezydenta RP odebrania ślubowania od osoby wybranej przez Sejm w trybie i na zasadach, których podstawa prawna okazała się wadliwa. Trybunał Konstytucyjny, po analizie formalnej i merytorycznej, umorzył postępowanie w zakresie większości zarzutów, uznając je za niedopuszczalne lub nieuzasadnione. W odniesieniu do art. 4 ust. 1 ustawy o statusie sędziów TK, Trybunał orzekł, że przepis ten, rozumiany jako nakładający na Prezydenta RP obowiązek odebrania ślubowania od osoby wybranej przez Sejm na sędziego TK, jest niezgodny z art. 126 w związku z art. 2 Konstytucji. Trybunał uznał, że obowiązek ten nie jest bezwarunkowy i nie wynika wprost ani z ustawy, ani z Konstytucji, a jego realizacja zależy od uznania Prezydenta jako strażnika Konstytucji. Postępowanie w pozostałym zakresie zostało umorzone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja roli Prezydenta RP w procesie wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego oraz zakres jego uprawnień w kontekście odebrania ślubowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wyborem sędziów TK i nie ma bezpośredniego zastosowania do innych procedur nominacyjnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy art. 2 ust. 2 ustawy o statusie sędziów TK, w zakresie w jakim przyznaje Sejmowi kompetencję do regulowania zasad i trybu wyboru sędziego TK w uchwale, jest zgodny z Konstytucją?
Odpowiedź sądu
Postępowanie w tym zakresie umorzono z powodu niedopuszczalności wydania wyroku i niespełnienia przesłanek formalnych.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że wnioskodawca nie wykazał dostatecznie niezgodności przepisu z wzorcami kontroli i nie udowodnił konstytucyjnej konieczności wyłącznego uregulowania procedury nominacyjnej w ustawie. Uzasadnienie nie spełniało wymogów formalnych.
Czy art. 2 ust. 2 ustawy o statusie sędziów TK, w zakresie w jakim dopuszcza wybór sędziego TK z naruszeniem zasady ciągłości działania TK oraz ciągłości i indywidualnego charakteru kadencji, jest zgodny z Konstytucją?
Odpowiedź sądu
Postępowanie w tym zakresie umorzono, uznając zarzuty za dotyczące zaniechania prawodawczego, a nie pominięcia prawodawczego podlegającego kognicji Trybunału.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że wnioskodawca domagał się ustanowienia nowych mechanizmów, a nie oceny istniejącej regulacji pod kątem jej niekompletności. Zarzuty dotyczyły zaniechania prawodawczego, które pozostaje poza kognicją Trybunału.
Czy art. 4 ust. 1 ustawy o statusie sędziów TK, w zakresie w jakim nakłada na Prezydenta RP obowiązek odebrania ślubowania od osoby wybranej przez Sejm w trybie i na zasadach, których podstawa prawna okazała się wadliwa, jest zgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 4 ust. 1 ustawy o statusie sędziów TK, rozumiany w ten sposób, że wyznacza Prezydentowi RP obowiązek odebrania ślubowania od osoby wybranej przez Sejm na sędziego Trybunału Konstytucyjnego, jest niezgodny z art. 126 w związku z art. 2 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że przepis ten nie nakłada na Prezydenta obowiązku automatycznego i bezwarunkowego odebrania ślubowania. Obowiązek ten nie wynika explicite ani implicite z przepisu, a jego realizacja należy do konstytucyjnych i ustawowych uprawnień głowy państwa opartych na dyskrecjonalnej władzy strażnika Konstytucji. Wnioskodawca nie wykazał istnienia takiego obowiązku w sposób uzasadniający jego zgodność z Konstytucją.
Czy art. 26, 30 oraz 31 uchwały Sejmu – Regulamin Sejmu, w zakresie w jakim regulują zasady oraz tryb zgłaszania kandydatów oraz wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego, są zgodne z Konstytucją?
Odpowiedź sądu
Postępowanie w tym zakresie umorzono.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że uzasadnienie wniosku odnosiło się do czynności faktycznych i postulatów de lege ferenda, a nie do zgodności przepisów z Konstytucją. Trybunał jest sądem prawa, a nie faktów, i nie ocenia prawidłowości stosowania prawa.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| grupa posłów | inne | wnioskodawca |
Przepisy (24)
Główne
u.s.s.TK art. 4 § ust. 1
Ustawa o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego
Rozumiany w ten sposób, że wyznacza Prezydentowi RP obowiązek odebrania ślubowania od osoby wybranej przez Sejm RP na sędziego Trybunału Konstytucyjnego, jest niezgodny z art. 126 w związku z art. 2 Konstytucji RP.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja art. 126
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rola Prezydenta RP jako najwyższego przedstawiciela RP i gwaranta ciągłości władzy państwowej.
Konstytucja art. 126 § ust. 1-3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązki Prezydenta RP.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Pomocnicze
u.s.s.TK art. 2 § ust. 2
Ustawa o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego
W zakresie, w jakim przyznaje Sejmowi kompetencję do regulowania w uchwale zasad oraz trybu zgłaszania kandydata oraz wyboru sędziego TK, w tym do dowolnego określenia większości głosów wymaganej dla wyboru.
u.s.s.TK art. 2 § ust. 2
Ustawa o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego
W zakresie, w jakim dopuszcza wybór sędziego TK z naruszeniem zasady ciągłości działania TK oraz ciągłości i indywidualnego charakteru kadencji sędziego TK z powodu pominięcia mechanizmu zapewniającego urzeczywistnienie tych zasad.
u.s.s.TK art. 2 § ust. 2
Ustawa o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego
W zakresie, w jakim dopuszcza wybór sędziego TK z pominięciem wyboru proporcjonalnie do liczby miejsc wolnych w TK, w szczególności kandydata zgłoszonego przez grupę posłów działających w imieniu klubu parlamentarnego z najliczniejszą liczbą posłów.
u.s.s.TK art. 4 § ust. 1
Ustawa o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego
W zakresie, w jakim nakłada na Prezydenta RP obowiązek odebrania ślubowania od osoby wybranej przez Sejm RP w trybie i na zasadach, o podstawie prawnej wadliwości których orzekł Trybunał Konstytucyjny, jak również mimo zaskarżenia przepisów stanowiących podstawę wyboru do TK przed wydaniem ostatecznego orzeczenia przez Trybunał.
Regulamin Sejmu art. 26
Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
W zakresie, w jakim reguluje zasady oraz tryb zgłaszania kandydatów oraz wyboru sędziów TK, w tym określa większość głosów wymaganą dla wyboru sędziego TK.
Regulamin Sejmu art. 30
Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
W zakresie, w jakim reguluje zasady oraz tryb zgłaszania kandydatów oraz wyboru sędziów TK, w tym określa większość głosów wymaganą dla wyboru sędziego TK.
Regulamin Sejmu art. 31
Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
W zakresie, w jakim reguluje zasady oraz tryb zgłaszania kandydatów oraz wyboru sędziów TK, w tym określa większość głosów wymaganą dla wyboru sędziego TK.
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada legalizmu.
Konstytucja art. 10
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada podziału i równowagi władz.
Konstytucja art. 60
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo równego dostępu do służby publicznej.
Konstytucja art. 112
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organizacja wewnętrzna i porządek prac Sejmu.
Konstytucja art. 194 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wybór sędziów Trybunału Konstytucyjnego.
Konstytucja art. 197
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organizacja Trybunału Konstytucyjnego.
Konstytucja art. 4 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada zwierzchnictwa Narodu i sprawowania władzy przez przedstawicieli.
Konstytucja art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Moc powszechnie obowiązująca i ostateczność orzeczeń Trybunału.
u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku niespełnienia przesłanek formalnych.
u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku zbędności rozpoznania.
u.o.t.p.TK art. 67 § ust. 1 i 2
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Związanie Trybunału zakresem zaskarżenia.
Konstytucja art. 194 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wybór sędziów Trybunału Konstytucyjnego przez Sejm.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 4 ust. 1 ustawy o statusie sędziów TK, rozumiany jako nakładający na Prezydenta RP bezwarunkowy obowiązek odebrania ślubowania, jest niezgodny z Konstytucją. • Obowiązek odebrania ślubowania przez Prezydenta nie jest bezwarunkowy i wynika z jego konstytucyjnych uprawnień jako strażnika Konstytucji.
Odrzucone argumenty
Przepisy dotyczące wyboru sędziów TK w Regulaminie Sejmu są zgodne z Konstytucją. • Ustawodawca nie miał obowiązku ustanowienia dodatkowych mechanizmów zapewniających ciągłość działania TK. • Art. 4 ust. 1 ustawy o statusie sędziów TK nakłada na Prezydenta RP bezwarunkowy obowiązek odebrania ślubowania.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek odebrania ślubowania od osoby wybranej przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej na sędziego Trybunału Konstytucyjnego, jest niezgodny z art. 126 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. • nie istnieje obowiązek automatycznego i bezwarunkowego odebrania przez Prezydenta ślubowania od osoby wybranej przez Sejm na urząd sędziego Trybunału Konstytucyjnego. • Kwestię odebrania ślubowania przez Prezydenta należy postrzegać w kategoriach realizacji konstytucyjnych i ustawowych uprawnień głowy państwa opartych na dyskrecjonalnej władzy strażnika Konstytucji.
Skład orzekający
Bogdan Święczkowski
przewodniczący
Justyn Piskorski
członek
Bartłomiej Sochański
sprawozdawca
Rafał Wojciechowski
członek
Jarosław Wyrembak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja roli Prezydenta RP w procesie wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego oraz zakres jego uprawnień w kontekście odebrania ślubowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wyborem sędziów TK i nie ma bezpośredniego zastosowania do innych procedur nominacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii ustrojowych związanych z Trybunałem Konstytucyjnym, rolą Prezydenta RP i procesem wyboru sędziów, co budzi duże zainteresowanie w kontekście bieżących debat prawnych i politycznych.
“Prezydent nie musi przyjmować ślubowania od sędziów TK? Trybunał Konstytucyjny zmienia zasady gry.”
Zdanie odrębne
Rafał Wojciechowski
Sędzia Wojciechowski zgłosił zdanie odrębne, argumentując, że Trybunał powinien umorzyć postępowanie we wszystkich zarzutach, ponieważ wyrok wyszedł poza granice kognicji Trybunału, a sentencja jest sprzeczna z dotychczasową linią orzeczniczą i Konstytucją. Podkreślił, że art. 4 ust. 1 ustawy o statusie sędziów TK nie nakłada na Prezydenta obowiązku odebrania ślubowania w sposób bezwarunkowy, a jego rola powinna być rozumiana jako realizacja konstytucyjnych uprawnień opartych na dyskrecjonalnej władzy strażnika Konstytucji. Krytykuje również rozszerzenie zakresu kontroli o art. 126 Konstytucji, który nie był wskazany we wniosku.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.