IX KA 179/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał apelację pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej skierowaną przeciwko wyrokowi Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza, który uniewinnił oskarżonego, Prezesa Zarządu, od zarzutu uporczywego naruszania praw pracowniczych (art. 218 § 1a kk). Sąd odwoławczy uznał apelację za częściowo zasadną, podzielając zarzuty dotyczące obrazy prawa materialnego (art. 218 § 1a kk) w zakresie wykładni i zastosowania oraz błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy stwierdził, że oskarżony wielokrotnie zwracał się do pokrzywdzonej i innych pracowników krzykiem, w sposób uwłaczający godności, a także dyskryminował w zakresie podnoszenia kwalifikacji, co powodowało u niej zaniżoną samoocenę, poczucie zagrożenia i nieprzydatności do pracy. W ocenie sądu odwoławczego, zachowania te miały charakter uporczywy i wyczerpywały znamiona przestępstwa z art. 218 § 1a kk. Z uwagi na zakaz reformationis in peius (art. 454 kpk), sąd odwoławczy nie mógł skazać oskarżonego, który został uniewinniony przez sąd pierwszej instancji. Zamiast tego, skorzystał z możliwości warunkowego umorzenia postępowania na okres próby wynoszący jeden rok. Dodatkowo, orzeczono wobec oskarżonego obowiązek zapłaty nawiązki na rzecz pokrzywdzonej w kwocie 5000 zł. Sąd odwoławczy uchylił również punkty wyroku sądu pierwszej instancji dotyczące kosztów procesu, obciążając oskarżonego kosztami postępowania odwoławczego, w tym zwrotem wydatków na pełnomocnika w kwocie 1680 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja znamion przestępstwa uporczywego naruszania praw pracowniczych (art. 218 § 1a kk), w tym definicji uporczywości, wpływu zachowań na godność pracownika, oraz stosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania w sprawach pracowniczych.
Orzeczenie sądu odwoławczego, które nie może skazać oskarżonego uniewinnionego przez sąd pierwszej instancji, ale może zmienić kwalifikację prawną i zastosować warunkowe umorzenie. Wartość dowodowa zeznań świadków, ocena ich wiarygodności i spójności.
Zagadnienia prawne (4)
Czy uporczywe i złośliwe naruszanie praw pracowniczych, w tym prawa do ochrony przed mobbingiem, przez Prezesa Zarządu wypełnia znamiona przestępstwa z art. 218 § 1a kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uporczywe naruszanie praw pracowniczych, w tym prawa do poszanowania godności i niedyskryminacji, przez osobę pełniącą funkcje z zakresu prawa pracy, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 218 § 1a kk.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że zachowania oskarżonego, takie jak krzyk, agresywna komunikacja, poniżające sformułowania, inwigilacja, odmowa podnoszenia kwalifikacji i dyskryminacja, miały charakter uporczywy i naruszały godność pracownika oraz prawo do niedyskryminacji. Pomimo że sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się mobbingu, sąd odwoławczy uznał całokształt zachowań za wyczerpujący znamiona przestępstwa, nawet jeśli nie wszystkie były skierowane bezpośrednio do pokrzywdzonej, ale tworzyły złą atmosferę w pracy.
Jakie są kryteria oceny uporczywości naruszeń praw pracowniczych w kontekście art. 218 § 1a kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Działanie jest uporczywe, gdy sprawca, mimo świadomości bezprawności, kontynuuje je w sposób powtarzalny i celowy. Regularność krzyku, agresywnej komunikacji i innych form przemocy, pomimo sygnałów od pracowników, spełnia tę przesłankę.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy podkreślił, że uporczywość naruszeń wynika z ich powtarzalności i celowości, zwłaszcza gdy są kontynuowane mimo świadomości bezprawności i otrzymanych sygnałów (np. skarg do Rady Nadzorczej). Wskazano, że pierwsze skargi miały miejsce już w październiku 2019 r., a zachowania te były kontynuowane.
Czy sąd odwoławczy może skazać oskarżonego, który został uniewinniony przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony przez sąd pierwszej instancji, zgodnie z zasadą ne peius (art. 454 § 1 kpk).
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy powołał się na art. 454 § 1 kpk, który ogranicza możliwość zmiany wyroku na niekorzyść oskarżonego w przypadku jego uniewinnienia. Niemniej jednak, sąd odwoławczy mógł zastosować warunkowe umorzenie postępowania.
Czy sąd odwoławczy może orzec warunkowe umorzenie postępowania wobec oskarżonego uniewinnionego przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy może orzec warunkowe umorzenie postępowania, nawet jeśli sąd pierwszej instancji uniewinnił oskarżonego.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy skorzystał z możliwości warunkowego umorzenia postępowania, wskazując, że przepis art. 454 kpk nie zakazuje takiej decyzji w sytuacji, gdy oskarżony został uniewinniony w pierwszej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| T. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona/oskarżycielka posiłkowa |
Przepisy (13)
Główne
k.k. art. 218 § 1a
Kodeks karny
Przepis dotyczy uporczywego lub złośliwego naruszania praw pracownika przez osoby wykonujące czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Sąd odwoławczy zinterpretował zachowania oskarżonego jako wyczerpujące znamiona tego przepisu, w szczególności poprzez uporczywe naruszanie prawa do poszanowania godności i prawa do niedyskryminacji.
k.p.k. art. 66 § 1
Kodeks postępowania karnego
Warunkowe umorzenie postępowania.
k.p.k. art. 67 § 1
Kodeks postępowania karnego
Okres próby przy warunkowym umorzeniu.
k.p.k. art. 67 § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek zapłaty nawiązki przy warunkowym umorzeniu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 438 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zarzut obrazy prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu.
k.p.k. art. 438 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zarzut obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia.
k.p.k. art. 438 § 3
Kodeks postępowania karnego
Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia.
k.p.k. art. 454 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz reformationis in peius – sąd odwoławczy nie może orzec na niekorzyść oskarżonego, który został uniewinniony przez sąd pierwszej instancji, ale może zastosować warunkowe umorzenie.
k.p. art. 11 § 1
Kodeks pracy
Obowiązek pracodawcy poszanowania godności i innych dóbr osobistych pracownika.
k.p. art. 94 § 10
Kodeks pracy
Obowiązek pracodawcy przeciwdziałania mobbingowi.
k.p. art. 17
Kodeks pracy
Obowiązek pracodawcy ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych.
k.p. art. 18
Kodeks pracy
Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu.
k.p. art. 18³
Kodeks pracy
Zakaz działań odwetowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obraza prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu (art. 218 § 1a kk) poprzez błędną wykładnię znamion 'uporczywości' i 'złośliwości'. • Obraza przepisów postępowania (art. 7 w zw. z art. 410 kpk) poprzez dowolną ocenę dowodów. • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść.
Odrzucone argumenty
Wniosek o skazanie oskarżonego (nie mógł być uwzględniony z uwagi na art. 454 kpk). • Wniosek o orzeczenie zadośćuczynienia lub nawiązki w kwocie 40 000 zł (uznano za wygórowany).
Godne uwagi sformułowania
karkołomność w opisie czynu • nie sposób jednak nie zauważyć, że te wypowiedzi świadków mają cel ewidentnie zmierzający do ochronienia oskarżonego • sedno problemu tkwi w tym, jak było to przez oskarżonego czynione • forma egzekwowania tego była niedopuszczalna i stanowiła naruszanie praw pracownika • linia obrony, iż zarzuty prezesa do pokrzywdzonej miały co do zasady charakter merytoryczny, odnoszący się do sposobu wykonywania pracy, nie były zaś kierowane bez uzasadnionego powodu do cech osobistych pracownika – nie może się w tej sprawie ostać • nie jest konieczne, aby agresja była kierowana tylko do jednej, konkretnej osoby • zachowania oskarżonego jednoznacznie przekraczały zasady wynikające ze stosunku przełożony podwładny, nie miały charakteru merytorycznego, a nawet, jeśli chodziło o kwestie merytoryczne, to były one wyrażane przez oskarżonego krzykiem, rozkazami i poniżającymi sformułowaniami.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa uporczywego naruszania praw pracowniczych (art. 218 § 1a kk), w tym definicji uporczywości, wpływu zachowań na godność pracownika, oraz stosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania w sprawach pracowniczych."
Ograniczenia: Orzeczenie sądu odwoławczego, które nie może skazać oskarżonego uniewinnionego przez sąd pierwszej instancji, ale może zmienić kwalifikację prawną i zastosować warunkowe umorzenie. Wartość dowodowa zeznań świadków, ocena ich wiarygodności i spójności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy mobbingu i nadużywania władzy przez przełożonego, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i zawodowe. Pokazuje, jak sąd odwoławczy koryguje błędy sądu niższej instancji i stosuje surowszą kwalifikację prawną.
“Prezes firmy warunkowo umorzony za mobbing: Sąd Okręgowy zmienił wyrok i orzekł nawiązkę.”
Dane finansowe
nawiązka: 5000 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.