IX CA 1439/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomościach wnioskodawców na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego. Sąd Rejonowy w Kętrzynie ustanowił służebność i zasądził wynagrodzenie w kwocie 10 026 zł, oddalając jednocześnie zarzut zasiedzenia podniesiony przez uczestnika postępowania (przedsiębiorstwo energetyczne). W apelacji uczestnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę dowodów i nieuwzględnienie zarzutu zasiedzenia. Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając apelację, uznał ją za zasadną. Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy błędnie ocenił materiał dowodowy i nieprawidłowo odrzucił zarzut zasiedzenia. Wskazał, że przedsiębiorstwo energetyczne wykazało posiadanie służebności przesyłu przez wymagany prawem okres, uwzględniając zarówno okres posiadania przez poprzedników prawnych, jak i własne posiadanie. Sąd Okręgowy ustalił, że linie energetyczne SN 15 kV zostały wybudowane w złej wierze, co skutkowało upływem terminu zasiedzenia w określonych datach, natomiast linie Nn 0,4 kV były budowane w dobrej wierze. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, oddalając wniosek o ustanowienie służebności przesyłu z uwagi na zasiedzenie, a także zmienił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, obciążając strony nimi po połowie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad zasiedzenia służebności przesyłu, w tym oceny dobrej i złej wiary, wpływu przekształceń własnościowych oraz rozstrzygania o kosztach w sprawach o ustanowienie służebności.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z budową linii energetycznych na prywatnych nieruchomościach i zarzutem zasiedzenia.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przedsiębiorstwo energetyczne może nabyć służebność przesyłu przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorstwo energetyczne może nabyć służebność przesyłu przez zasiedzenie, a sąd może uwzględnić taki zarzut w sprawie o ustanowienie służebności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zarzut zasiedzenia jest skuteczny procesowo, jeśli przedsiębiorstwo wykaże posiadanie służebności przez wymagany prawem okres, uwzględniając posiadanie przez poprzedników prawnych i własne władztwo nad nieruchomością.
Jak ocenić dobrą i złą wiarę przy zasiedzeniu służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dobra wiara występuje, gdy ingerencja w cudzą własność rozpoczęła się w okolicznościach usprawiedliwiających przekonanie o braku naruszenia prawa lub błędnym, ale usprawiedliwionym przypuszczeniu o posiadaniu prawa. Zła wiara zachodzi, gdy posiadacz wie o braku prawa lub jego niewiedza nie jest usprawiedliwiona.
Uzasadnienie
Sąd analizuje całokształt okoliczności towarzyszących uzyskaniu posiadania, a domniemanie dobrej wiary jest obalone, gdy przedsiębiorca wiedział lub powinien wiedzieć o braku prawa do nieruchomości.
Jak rozstrzygnąć o kosztach postępowania w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, gdy interesy stron są sprzeczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W sprawach o ustanowienie służebności przesyłu, gdzie interesy stron są sprzeczne, koszty postępowania mogą być rozdzielone po połowie między strony.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy zastosował art. 520 § 2 kpc, uznając, że obie strony przyczyniły się do zawiśnięcia sprawy i ich interesy były sprzeczne, co uzasadniało obciążenie ich kosztami po połowie.
Czy wynagrodzenie za służebność przesyłu powinno być zasądzone solidarnie na rzecz małżonków, gdy część nieruchomości stanowi ich majątek osobisty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wynagrodzenie nie powinno być zasądzone solidarnie na rzecz małżonków, jeśli część nieruchomości stanowi ich majątek osobisty, a tylko część jest objęta wspólnością ustawową.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że nabycie nieruchomości w drodze darowizny lub zakupu stanowi majątek osobisty małżonka, chyba że postanowiono inaczej, a zasądzenie solidarne wymaga podstawy ustawowej lub umownej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Ł. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| O. Ł. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | uczestnik |
Przepisy (27)
Główne
k.c. art. 49 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 305²
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 172 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 176 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
k.c. art. 305⁴
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 244
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 308
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 248
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 129 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 610 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.r.i.o. art. 31
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.i.o. art. 33 § ust. 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
k.c. art. 128 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 369
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedsiębiorstwo energetyczne nabyło służebność przesyłu przez zasiedzenie. • Sąd Rejonowy błędnie ocenił materiał dowodowy i nie uwzględnił zarzutu zasiedzenia. • Okres posiadania służebności przez poprzedników prawnych i uczestnika jest wystarczający do zasiedzenia. • Nieruchomości zostały objęte w posiadanie przez przedsiębiorstwa energetyczne w złej wierze (linie SN 15 kV) lub dobrej wierze (linie Nn 0,4 kV), co pozwala na ustalenie terminów zasiedzenia.
Odrzucone argumenty
Wniosek o ustanowienie służebności przesyłu jest zasadny. • Zarzut zasiedzenia jest niezasadny z uwagi na brak możliwości ustalenia początku biegu zasiedzenia i okresu niezmiennego posiadania. • Uczestnik nie wykazał sukcesji prawnej po pierwotnych użytkownikach linii energetycznych. • Wynagrodzenie za służebność powinno być zasądzone solidarnie na rzecz małżonków.
Godne uwagi sformułowania
nie ulega wątpliwości według Sądu I instancji, że linie energetyczne średniego i niskiego napięcia w okolicach miejscowości G. [...] były częściowo demontowane, przebudowywane, uzupełniane. • dokumentacja projektowa [...] nie pozwalają jednoznacznie i kategorycznie ustalić, który fragment linii [...] został zdemontowany lub przebudowywany i zmodernizowany oraz kiedy... • Sąd Okręgowy uznaje, że z powyższych ustaleń Sąd pierwszej instancji wyprowadził błędny wniosek jakoby w warunkach niniejszej sprawy nie był skuteczny procesowo zarzut zasiedzenia służebności gruntowej... • przedsiębiorca przesyłowy, podnosząc w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, zarzut jej zasiedzenia, broni się przed żądaniem właściciela nieruchomości, argumentując, że doszło już do nabycia tego ograniczonego prawa rzeczowego przez tego przedsiębiorcę lub przez inną osobę, co oznacza, iż żądanie jest bezzasadne albo bezprzedmiotowe. • w przypadku linii energetycznej wystarczające jest wykazanie jej trwałego, niepodlegającego zmianom przebiegu i lokalizacji na nieruchomości obciążonej, nie ma natomiast istotnego znaczenia skład techniczny urządzeń przesyłowych i protokolarne potwierdzenie ich przekazania następcy. […]
Skład orzekający
Mirosław Wieczorkiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Jacek Barczewski
sędzia
Agnieszka Żegarska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad zasiedzenia służebności przesyłu, w tym oceny dobrej i złej wiary, wpływu przekształceń własnościowych oraz rozstrzygania o kosztach w sprawach o ustanowienie służebności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z budową linii energetycznych na prywatnych nieruchomościach i zarzutem zasiedzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak przedsiębiorstwo energetyczne może skutecznie bronić się przed wnioskiem o ustanowienie służebności, powołując się na zasiedzenie, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości obciążonych infrastrukturą przesyłową.
“Czy można zasiedzieć służebność przesyłu? Sąd Okręgowy odpowiada: TAK!”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.