IV SAB/Wr 759/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Skarżący złożył wniosek 25 kwietnia 2024 r., a ponaglenie wniósł 2 maja 2025 r. Skarga na bezczynność została wniesiona 24 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając sprawę, stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, ponieważ od momentu, gdy termin na załatwienie sprawy (po wyłączeniu okresu zawieszenia wynikającego z art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy) zaczął biec (1 lipca 2024 r.), do dnia złożenia skargi minęło ponad 10 miesięcy, a organ nie podjął żadnych czynności. Sąd podkreślił, że przepisy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające bieg terminów, miały charakter epizodyczny i ich wielokrotne przedłużanie po 30 czerwca 2024 r. było niezgodne z Konstytucją RP (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3). Niemniej jednak, stosowanie się przez organ do obowiązującego wówczas przepisu ustawowego (art. 100d u.o.p.) nie mogło być uznane za rażące naruszenie prawa. W związku z tym, sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku w terminie 60 dni od otrzymania odpisu wyroku, oddalił natomiast żądanie grzywny i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zawieszenia terminów w sprawach pobytowych cudzoziemców w kontekście konstytucyjnego prawa do sądu oraz ocena bezczynności organu w sytuacji obowiązywania przepisów epizodycznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, a także oceny rażącego naruszenia prawa w kontekście stosowania się do przepisów ustawowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bezczynność organu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały, w okresie obowiązywania przepisów zawieszających bieg terminów (art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy), może być uznana za rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność organu w okresie obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie może być uznana za rażące naruszenie prawa, ponieważ organ stosował się do obowiązującego przepisu ustawowego, nawet jeśli jego przedłużanie było niezgodne z Konstytucją.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stosowanie się przez organ do przepisu ustawowego, nawet jeśli jego przedłużanie było kwestionowane jako niezgodne z Konstytucją, nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie wymaga oczywistego naruszenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a nie tylko przekroczenia terminu.
Czy przepis art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, w zakresie w jakim przedłużał zawieszenie biegu terminów do załatwiania spraw pobytowych po 30 czerwca 2024 r., jest zgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten w zakresie przedłużenia zawieszenia biegu terminów po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Wielokrotne przedłużanie epizodycznych regulacji ograniczających prawo do sądu, nawet w sytuacji kryzysowej, narusza zasadę proporcjonalności i efektywności. Po upływie uzasadnionego okresu, brak dostosowania organizacyjnego organów do bieżących potrzeb, zamiast prolongowania ograniczeń, prowadzi do niezgodności z konstytucyjną zasadą prawa do sądu.
Czy sąd administracyjny może stwierdzić bezczynność organu, jeśli przepis prawa zawieszał bieg terminów do załatwienia sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może stwierdzić bezczynność, ale ocena, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zależy od okoliczności i obowiązujących przepisów.
Uzasadnienie
Bezczynność organu definiuje się jako niezałatwienie sprawy w terminie. Przyczyny przekroczenia terminu mogą mieć znaczenie przy ocenie, czy naruszenie było rażące, ale samo stwierdzenie bezczynności jest możliwe nawet w przypadku obowiązywania przepisów zawieszających terminy, jeśli organ nie działał w ramach tych przepisów lub jeśli przepisy te przestały być proporcjonalne.
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania aktu, stwierdza bezczynność lub przewlekłość.
u.o.c. art. 210 § 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Decyzje w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały wydaje się w terminie 6 miesięcy.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Pomocnicze
k.p.a. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola obejmuje bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 53 § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 154 § 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.c. art. 203 § 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 203 § 2a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 210 § 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określa zdarzenia rozpoczynające bieg terminu na wydanie decyzji.
u.o.p. art. 100d § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
W okresie do dnia 4 marca 2026 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwolenia na pobyt stały nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały, ponieważ od momentu, gdy termin zaczął biec (po wyłączeniu okresu zawieszenia), minęło ponad 10 miesięcy bez podjęcia czynności. • Przepis art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w zakresie przedłużenia zawieszenia terminów po 30 czerwca 2024 r., jest niezgodny z Konstytucją RP.
Odrzucone argumenty
Organ wniósł o oddalenie skargi, argumentując prawdopodobnie brakiem bezczynności lub jej brakiem rażącego naruszenia prawa, co zostało odrzucone przez sąd w zakresie stwierdzenia bezczynności.
Godne uwagi sformułowania
Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności • bezczynność Wojewody Dolnośląskiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa • zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia wniosku strony skarżącej w terminie 60 dni • czasowe ograniczenie prawa do sądu uznawane jest za uzasadnione sytuacją kryzysową • rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d u.o.p. jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu
Skład orzekający
Andrzej Nikiforów
przewodniczący
Aneta Brzezińska
sprawozdawca
Marta Pająkiewicz-Kremis
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia terminów w sprawach pobytowych cudzoziemców w kontekście konstytucyjnego prawa do sądu oraz ocena bezczynności organu w sytuacji obowiązywania przepisów epizodycznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, a także oceny rażącego naruszenia prawa w kontekście stosowania się do przepisów ustawowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego prawa do sądu w kontekście przepisów specustawy, co jest aktualne i istotne dla wielu osób. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy ograniczające prawa obywatelskie w sytuacjach kryzysowych.
“Czy przepisy 'specustawy' mogą blokować prawo do sądu? WSA we Wrocławiu odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.