IV SAB/Wr 673/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi R. P. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Wniosek wpłynął 10 maja 2024 r., a po ponagleniu i braku reakcji organu, skarżący złożył skargę do WSA. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku, orzeczenie o rażącym naruszeniu prawa, nałożenie grzywny i przyznanie sumy pieniężnej. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, powołując się na zawieszenie biegu terminów spraw. Sąd, analizując przepisy ustawy o cudzoziemcach oraz ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, a także orzecznictwo NSA, stwierdził bezczynność organu. Sąd uznał, że przepis art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszający terminy, nie mógł być stosowany po 30 czerwca 2024 r. ze względu na jego niezgodność z Konstytucją RP w kontekście prawa do sądu. Mimo stwierdzenia bezczynności, sąd nie uznał jej za rażące naruszenie prawa, ponieważ organ stosował się do przepisów ustawowych, które miały charakter epizodyczny. W konsekwencji sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku w terminie 60 dni, oddalił dalej idącą skargę i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o zawieszeniu terminów w sprawach cudzoziemców w kontekście prawa do sądu i konstytucyjnych zasad proporcjonalności oraz pewności prawa.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, a także orzecznictwem NSA w tym zakresie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bezczynność organu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, w sytuacji obowiązywania przepisów zawieszających terminy załatwiania spraw cudzoziemców, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność organu w tej sytuacji nie stanowi rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ stosował się do przepisów ustawowych, które miały charakter epizodyczny i były uzasadnione sytuacją kryzysową, nawet jeśli ich dalsze stosowanie po określonym terminie mogło być kwestionowane w świetle Konstytucji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ stosował się do art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który zawieszał terminy. Mimo że NSA kwestionował dalsze stosowanie tego przepisu po 30 czerwca 2024 r. jako niezgodne z Konstytucją, samo stosowanie się do obowiązującego przepisu ustawowego przez organ nie może być uznane za rażące naruszenie prawa.
Czy przepis art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, w zakresie w jakim przedłużał zawieszenie terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt, jest zgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis ten, w zakresie w jakim przedłużał zawieszenie terminów po 30 czerwca 2024 r., jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, naruszając prawo do sądu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wielokrotne przedłużanie epizodycznych przepisów ograniczających prawa, w tym prawo do sądu, narusza zasadę proporcjonalności i pewności prawa, zwłaszcza gdy nadzwyczajne okoliczności, które je uzasadniały, przestały istnieć lub stały się normą.
Czy sąd administracyjny może zobowiązać organ do załatwienia sprawy w określonym terminie w przypadku stwierdzenia bezczynności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny może zobowiązać organ do załatwienia sprawy w określonym terminie, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Jest to standardowa procedura w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność organu.
Przepisy (17)
Główne
u.o.c. art. 112a § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.
u.o.p. art. 100d § 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
W okresie do dnia 4 marca 2026 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Pomocnicze
u.o.c. art. 112 § 2
Ustawa o cudzoziemcach
Określa, od kiedy biegnie termin 60 dni na wydanie decyzji.
u.o.p. art. 1 § 3
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Nowelizacja przedłużająca działanie art. 100d u.o.p. do 30 września 2025 r.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa, kiedy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec o wymierzeniu grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 12 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
k.p.a. art. 35 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
k.p.a. art. 36 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przedłużanie terminów.
k.p.a. art. 37 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ponaglenie w przypadku zwłoki.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawnego (pewność prawa).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu w załatwieniu wniosku o pobyt czasowy. • Niezgodność art. 100d u.o.p. z Konstytucją RP w zakresie przedłużenia zawieszenia terminów po 30 czerwca 2024 r.
Odrzucone argumenty
Argument Wojewody o zawieszeniu biegu terminów spraw na podstawie art. 100d u.o.p. • Żądanie skarżącego o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, nałożenie grzywny i przyznanie sumy pieniężnej.
Godne uwagi sformułowania
czasowe ograniczenie prawa do sądu uznawane jest za uzasadnione sytuacją kryzysową • wielokrotne przedłużanie obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne nie powinno polegać na prolongowaniu przepisów epizodycznych • rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1-4 u.o.p. w brzmieniu nadanym nowelizacją jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu
Skład orzekający
Daria Gawlak-Nowakowska
przewodniczący
Ewa Kamieniecka
sprawozdawca
Katarzyna Radom
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zawieszeniu terminów w sprawach cudzoziemców w kontekście prawa do sądu i konstytucyjnych zasad proporcjonalności oraz pewności prawa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, a także orzecznictwem NSA w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa do sądu w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z kryzysem migracyjnym, co ma znaczenie dla wielu cudzoziemców i organów administracji.
“Czy przepisy kryzysowe mogą ograniczać prawo do sądu w nieskończoność? WSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.