Orzeczenie · 2018-03-20

IV SA/Wr 693/17Uchylenie decyzji o nienależnie pobranych świadczeniach rodzinnych z powodu błędów proceduralnych 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2018-03-20
NSAUbezpieczenia społeczneWysokawsa
świadczenia rodzinnenienależnie pobrane świadczeniakoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoprawo UEpostępowanie administracyjnejęzyk urzędowyprawa stronyzwrot świadczeń

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę I. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję organu I instancji i orzekła co do istoty sprawy, uznając świadczenia rodzinne wypłacone skarżącej za nienależnie pobrane w kwocie 2384,00 zł i zobowiązując ją do zwrotu wraz z odsetkami. Organy oparły swoje rozstrzygnięcie na art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uznając, że skarżąca wprowadziła w błąd organ, nie informując o podleganiu przez jej męża przepisom o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego z uwagi na jego zatrudnienie i pobieranie świadczeń w Niemczech. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak uwzględnienia jej oświadczeń i nie zbadanie rozbieżności dowodowych, a także naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1, 78 § 1 k.p.a. oraz art. 8 i 9 k.p.a. Sąd podkreślił, że organy nie uprawdopodobniły świadomego wprowadzenia w błąd przez skarżącą, a pouczenie zawarte we wniosku było niejasne i mylące. Dodatkowo, WSA zwrócił uwagę na fakt posługiwania się przez organy dokumentami w języku obcym (niemieckim) bez ich tłumaczenia, co naruszało przepisy o języku urzędowym i stanowiło naruszenie art. 4 ustawy o języku polskim oraz art. 11 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach. Sąd nie stwierdził jednak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w kontekście koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego UE, a także kwestii proceduralnych związanych z językiem urzędowym i dowodami w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów o świadczeniach rodzinnych oraz procedury administracyjnej. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych i problemów proceduralnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy świadczenia rodzinne wypłacone osobie, której małżonek podlega koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w innym państwie UE, mogą zostać uznane za nienależnie pobrane na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeśli strona nie została prawidłowo pouczona o tym fakcie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona nie została prawidłowo pouczona o okolicznościach podlegających koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a pouczenie było niejasne lub mylące, nie można uznać świadczeń za nienależnie pobrane na tej podstawie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pouczenie zawarte we wniosku było niejasne i nie odnosiło się do sytuacji skarżącej, a podkreślanie obowiązku informowania o podjęciu pracy mogło wprowadzać w błąd. Brak prawidłowego pouczenia uniemożliwia przypisanie skarżącej winy w rozumieniu świadomego wprowadzenia organu w błąd.

Czy organ administracji publicznej może oprzeć ustalenia faktyczne na dokumentach sporządzonych w języku obcym, które nie zostały przetłumaczone na język polski?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji publicznej ma obowiązek posługiwać się językiem polskim i zapewnić tłumaczenie dokumentów sporządzonych w języku obcym, które służą za dowód w postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że posługiwanie się przez organy dokumentami w języku obcym bez tłumaczenia narusza przepisy o języku urzędowym (art. 4 ustawy o języku polskim) oraz przepisy dotyczące dokumentów sporządzanych w języku obcym (art. 11 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach), co stanowi naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego.

Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uznając świadczenia za nienależnie pobrane na podstawie oświadczenia strony, które mogło być niejasne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie uprawdopodobniły, że skarżąca świadomie wprowadziła organ w błąd. Niejasne pouczenie i brak dowodów na świadomość skarżącej co do podlegania koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego uniemożliwiają zastosowanie tego przepisu.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że treść oświadczeń skarżącej nie dawała podstaw do uznania, że posiadała świadomość podlegania koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Podkreślenie obowiązku informowania o podjęciu pracy mogło być mylące, a organ nie wykazał, że skarżąca działała w złej wierze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd orzekł co do istoty sprawy, uznając, że organy nie wykazały przesłanek do żądania zwrotu pobranych świadczeń rodzinnych z powodu naruszeń proceduralnych.

Przepisy (16)

Główne

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy.

u.ś.r. art. 23a § ust. 9

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 30 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.

u.ś.r. art. 30 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Uznanie świadczeń za nienależnie pobrane w przypadku świadomego wprowadzenia organu w błąd.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania stron o okolicznościach prawnych i faktycznych.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi formalne uzasadnienia decyzji.

u.j.p. art. 4

Ustawa o języku polskim

Język polski jako język urzędowy organów administracji publicznej.

u.c. art. 11 § ust. 3

Ustawa o cudzoziemcach

Wymóg tłumaczenia dokumentów sporządzonych w języku obcym.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 30 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Uznanie świadczeń za nienależnie pobrane w przypadku, gdy osoba stała się uprawniona do świadczeń w innym państwie w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niejasne i mylące pouczenie strony o zasadach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. • Brak dowodów na świadome wprowadzenie organu w błąd przez skarżącą. • Posługiwanie się przez organy dokumentami w języku obcym bez tłumaczenia. • Naruszenie przepisów o języku urzędowym i dokumentach w postępowaniu administracyjnym. • Świadczenia rodzinne nie były 'dublowane', gdyż urząd niemiecki pomniejszył je o świadczenia wypłacone w Polsce.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów o nienależnie pobranych świadczeniach na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. • Stanowisko organów, że skarżąca wprowadziła w błąd organ, nie informując o podleganiu męża koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd podziela powyższy pogląd. • Odwrotnie podkreśla się fakt zatrudnienia. • Według Sądu treść podpisanych przez skarżącą oświadczeń z dnia 9 września 2017 r. nie daje podstaw do uznania, że posiadała świadomość, iż sytuacja w jakiej pozostaje podlega 'koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.' • Takie działanie organu narusza przede wszystkim art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim.

Skład orzekający

Alojzy Wyszkowski

przewodniczący

Julia Szczygielska

sędzia

Wanda Wiatkowska–Ilków

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w kontekście koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego UE, a także kwestii proceduralnych związanych z językiem urzędowym i dowodami w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów o świadczeniach rodzinnych oraz procedury administracyjnej. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych i problemów proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa jest interesująca ze względu na złożoność prawną dotyczącą świadczeń rodzinnych w kontekście unijnym oraz na istotne błędy proceduralne popełnione przez organy administracji, które doprowadziły do uchylenia decyzji.

“Błędy urzędników kosztują obywatela. Sąd uchyla decyzję o zwrocie świadczeń rodzinnych z powodu nieprzetłumaczonych dokumentów i niejasnych pouczeń.”

Dane finansowe

WPS: 2384 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst