Orzeczenie · 2025-12-23

IV SA/Wr 398/25Stwierdzenie nieważności zarządzenia burmistrza wleń

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2025-12-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
zarządzenieodwołaniedyrektorinstytucja kulturyprawo samorządoweprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjnenaruszenie prawanieważność aktu

Przedmiotem sprawy była skarga D. A. na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy Wleń z dnia 6 maja 2025 r. nr 0050.34.2025, którym odwołano skarżącego ze stanowiska Dyrektora Ośrodka Kultury, Sportu i Turystyki we Wleniu. Podstawą odwołania było m.in. art. 15 ust. 6 pkt 4 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (u.o.p.d.k.), wskazujący na "odstąpienie od realizacji umowy" jako przyczynę odwołania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 15 ust. 1 u.o.p.d.k. poprzez brak zasięgnięcia opinii stowarzyszeń zawodowych i twórczych, a także naruszenie przepisów k.p.a. oraz Konstytucji RP. Burmistrz argumentował, że działał zgodnie z prawem, a procedury konsultacyjne zostały zachowane poprzez publikację ogłoszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organ istotnie naruszył prawo, nie dopełniając obowiązku zasięgnięcia opinii stowarzyszeń zawodowych i twórczych, co stanowiło naruszenie art. 15 ust. 1 u.o.p.d.k. Ponadto, sąd uznał, że przesłanka "odstąpienia od realizacji umowy" (art. 15 ust. 6 pkt 4 u.o.p.d.k.) nie została należycie wykazana ani uzasadniona w zaskarżonym zarządzeniu. Sąd podkreślił, że ocena wystąpienia tej przesłanki nie może być dowolna i wymaga szczegółowych ustaleń oraz dowodów. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie procedury konsultacyjnej przy odwołaniu dyrektora instytucji kultury oraz wymogi uzasadnienia odwołania na podstawie przesłanki "odstąpienia od realizacji umowy".

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odwołania dyrektora instytucji kultury na podstawie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy odwołanie dyrektora instytucji kultury z powodu "odstąpienia od realizacji umowy" wymaga szczegółowego uzasadnienia i dowodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wystąpienie tej przesłanki wymaga wnikliwych ustaleń, szczegółowego uzasadnienia i odniesienia do zebranego materiału dowodowego, a ocena nie może mieć charakteru dowolnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zarządzenie Burmistrza nie zawierało wystarczających dowodów i szczegółowego uzasadnienia, aby wykazać, że dyrektor istotnie odstąpił od realizacji umowy, co jest wymogiem przy odwołaniu na podstawie art. 15 ust. 6 pkt 4 u.o.p.d.k.

Czy odwołanie dyrektora instytucji kultury wymaga zasięgnięcia opinii stowarzyszeń zawodowych i twórczych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 15 ust. 1 u.o.p.d.k., odwołanie wymaga zasięgnięcia opinii związków zawodowych i stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności instytucji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ naruszył art. 15 ust. 1 u.o.p.d.k., nie dopełniając obowiązku zasięgnięcia opinii stowarzyszeń, ograniczając się jedynie do publikacji ogłoszenia w BIP i na tablicy ogłoszeń, co uznał za niewystarczające i pozorowane działanie.

Czy zarządzenie o odwołaniu dyrektora instytucji kultury podlega przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego?

Odpowiedź sądu

Nie, zarządzenie o odwołaniu dyrektora instytucji kultury nie jest decyzją administracyjną i nie stosuje się do niego przepisów k.p.a., chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym ani ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej nie odsyłają do k.p.a. w procesie wydawania zarządzenia o odwołaniu dyrektora.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność zaskarżonego zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy Wleń z dnia 6 maja 2025 r. nr 0050.34.2025 w całości.

Przepisy (20)

Główne

u.o.p.d.k. art. 15 § ust. 1

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

Wymaga zasięgnięcia opinii związków zawodowych i stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności instytucji kultury przed powołaniem lub odwołaniem dyrektora. Obowiązek ten nie jest spełniony przez samo ogłoszenie w BIP lub na tablicy ogłoszeń.

u.o.p.d.k. art. 15 § ust. 6 pkt 4

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

Dyrektor powołany na czas określony może być odwołany przed upływem tego okresu w przypadku odstąpienia od realizacji umowy określającej warunki organizacyjno-finansowe działalności instytucji. Przesłanka ta wymaga szczegółowego uzasadnienia i dowodów.

u.s.g. art. 30 § ust. 2 pkt 5

Ustawa o samorządzie gminnym

Do zadań wójta należy zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.

t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 art. 30 § ust. 2 pkt 5

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Do zadań wójta należy zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.

t.j. Dz. U. z 2024 r poz. 87 art. 15 § ust. 6 pkt 4

Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

Dyrektor powołany na czas określony może być odwołany przed upływem tego okresu w przypadku odstąpienia od realizacji umowy, o której mowa w ust. 5.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

u.o.p.d.k. art. 15a § ust. 3 pkt 6

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

Dotyczy trybu rozwiązania umowy o zarządzanie instytucją kultury, a nie umowy o której mowa w art. 15 ust. 5 u.o.p.d.k.

k.p.a. art. 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Nie miał zastosowania w sprawie.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i legalności. Nie miał zastosowania w sprawie.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada państwa prawa. Nie miał zastosowania w sprawie.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej. Nie miał zastosowania w sprawie.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów. Nie miał zastosowania w sprawie.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji. Nie miał zastosowania w sprawie.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego. Nie miał zastosowania w sprawie.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasady praworządności i legalności. Nie miał zastosowania w sprawie.

Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej art. 15 § ust. 5

Umowa określająca warunki organizacyjno-finansowe działalności instytucji kultury.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądu administracyjnego, w tym zarządzenia o odwołaniu dyrektora.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 15 ust. 1 u.o.p.d.k. poprzez brak zasięgnięcia opinii stowarzyszeń zawodowych i twórczych. • Naruszenie art. 15 ust. 6 pkt 4 u.o.p.d.k. poprzez niewłaściwe zastosowanie i brak należytego uzasadnienia odwołania. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i Konstytucji RP, choć nie miały bezpośredniego zastosowania do zarządzenia, wskazywały na szerszy kontekst naruszeń proceduralnych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które nie mają zastosowania do zarządzeń o odwołaniu dyrektora instytucji kultury.

Godne uwagi sformułowania

Zarządzenie o odwołaniu danej osoby ze stanowiska dyrektora jest aktem o podwójnym charakterze, tj. aktem publicznoprawnym wywołującym skutki w zakresie prawa publicznego, a także aktem z zakresu prawa pracy wywołującym skutki w sferze prawa pracy. • Obowiązek zasięgania opinii związków zawodowych oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych nie jest konieczny w przypadku wyłonienia kandydata na dyrektora w drodze konkursu. • Obowiązek zasięgnięcia opinii stowarzyszeń zawodowych i twórczych nie może być traktowany jedynie w kategoriach pozorności. • Pominięcie wspomnianych działań konsultacyjnych stanowi istotne naruszenie prawa. • Przesłanka "odstąpienia od realizacji umowy" wymaga bardziej wnikliwych ustaleń i nie może mieć charakteru dowolnego i arbitralnego. • Uzasadnienie władczego aktu w sprawie z zakresu administracji publicznej wynika z ogólnych zasad ustrojowych zawartych w Konstytucji RP, w tym zwłaszcza z zasady demokratycznego państwa prawnego - art. 2 oraz z zasad praworządności i legalności - art. 7.

Skład orzekający

Marta Pająkiewicz-Kremis

przewodniczący sprawozdawca

Aneta Brzezińska

sędzia

Andrzej Nikiforów

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie procedury konsultacyjnej przy odwołaniu dyrektora instytucji kultury oraz wymogi uzasadnienia odwołania na podstawie przesłanki \"odstąpienia od realizacji umowy\"."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odwołania dyrektora instytucji kultury na podstawie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odwołania dyrektora instytucji kultury i podkreśla znaczenie prawidłowych procedur administracyjnych oraz rzetelnego uzasadniania decyzji, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów działania samorządu i kultury.

“Sąd unieważnił odwołanie dyrektora kultury. Kluczowe błędy Burmistrza: brak konsultacji i słabe uzasadnienie.”

Dane finansowe

WPS: 480 PLN

Sektor

kultura

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst