IV SA/WR 336/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku policjanta S. P. o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy po zwolnieniu ze służby w 2016 r. Wnioskodawca powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (K-7/15), który orzekł o niekonstytucyjności art. 115a ustawy o Policji w zakresie ustalania wysokości ekwiwalentu. Organy Policji (Komendant Powiatowy i Komendant Wojewódzki) odmówiły przyznania wyrównania, opierając się na przedawnieniu roszczenia (art. 107 ust. 1 u.o.P.) oraz na przepisach ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych (tzw. ustawa szczególna), która nadała nowe brzmienie art. 115a u.o.P. Organy uznały, że dla policjantów zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. (datą publikacji wyroku TK) stosuje się przepisy obowiązujące przed tą datą, a nie nowe, korzystniejsze dla funkcjonariuszy. Skarżący zarzucił naruszenie Konstytucji RP i wyroku TK, twierdząc, że organy zignorowały orzeczenie Trybunału i pozbawiły go należnego świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że organy Policji błędnie zinterpretowały przepisy przejściowe ustawy szczególnej. Wyrok TK wyeliminował z obrotu prawnego niekonstytucyjny przelicznik ekwiwalentu, a przepisy przejściowe nie mogą powielać rozwiązań uznanych za niekonstytucyjne ani ograniczać mocy wyroków TK. Sąd podkreślił, że zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy szczególnej, oznaczają konieczność uwzględnienia wyroku TK. Ponadto, Sąd zwrócił uwagę na kwestię przedawnienia, wskazując, że stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu może stanowić wyjątkową okoliczność usprawiedliwiającą opóźnienie w dochodzeniu roszczenia (art. 107 ust. 2 u.o.P.). Organy obu instancji nie rozważyły tej kwestii w sposób należyty, naruszając przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanej wykładni prawa materialnego i ponowną oceną przedawnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, zasady stosowania prawa po stwierdzeniu niekonstytucyjności przepisu, możliwość nieuwzględnienia przedawnienia roszczenia z uwagi na wyjątkowe okoliczności (np. stwierdzenie niekonstytucyjności).
Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, ale zasady interpretacyjne mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy przejściowe ustawy szczególnej mogą ograniczać skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu dotyczącego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy przejściowe nie mogą powielać rozwiązań uznanych za niekonstytucyjne ani ograniczać mocy wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Wykładnia przepisów musi uwzględniać wyrok TK.
Uzasadnienie
Wyrok TK wyeliminował z obrotu prawnego niekonstytucyjny przelicznik ekwiwalentu. Przepisy przejściowe nie mogą naruszać zasady powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK ani prowadzić do 'wtórnej niekonstytucyjności'.
Czy stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu może stanowić wyjątkową okoliczność usprawiedliwiającą opóźnienie w dochodzeniu roszczenia w kontekście przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu jest uznawane za nadzwyczajną okoliczność, która może uzasadniać nieuwzględnienie przedawnienia roszczenia.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 107 ust. 2 u.o.P., organ może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu jest taką okolicznością.
Czy policjant zwolniony ze służby przed datą publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego (6 listopada 2018 r.) ma prawo do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop obliczonego według zasad korzystniejszych niż te obowiązujące przed wyrokiem TK?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zasady ustalania ekwiwalentu za okres przed 6 listopada 2018 r. powinny być stosowane w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK, a nie w oparciu o przepisy, które utraciły moc.
Uzasadnienie
Wyrok TK usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 115a u.o.P. Organy administracji, podobnie jak sądy, powinny dokonywać wykładni przepisów zgodnie z Konstytucją RP i wyrokami TK.
Przepisy (13)
Główne
u.o.P. art. 115a
Ustawa o Policji
Przepis w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. (współczynnik 1/30) został uznany za niekonstytucyjny. Nowe brzmienie (współczynnik 1/21) stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do policjantów zwolnionych od tej daty. Ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, ale z uwzględnieniem wyroku TK.
Pomocnicze
u.o.P. art. 107 § 1
Ustawa o Policji
Roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia wymagalności.
u.o.P. art. 107 § 2
Ustawa o Policji
Organ może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami.
ustawa szczególna art. 1 § pkt 16
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Nadała nowe brzmienie art. 115a u.o.P.
ustawa szczególna art. 9 § 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Określa zasady stosowania nowego brzmienia art. 115a u.o.P. i sposób ustalania ekwiwalentu za okres przed 6 listopada 2018 r.
Konstytucja RP art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wyroki Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Konstytucja RP art. 66 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do wypoczynku jest gwarantowane.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek należytego wyjaśnienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
PPSA art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.
PPSA art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka na podstawie art. 145 PPSA.
Dz.U. 2024 poz. 145 art. 107 § 1 i 2
Dz.U. 2024 poz. 145 art. 115a
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy Policji błędnie zinterpretowały przepisy przejściowe ustawy szczególnej, ignorując wyrok Trybunału Konstytucyjnego. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego wyeliminował z obrotu prawnego niekonstytucyjny przelicznik ekwiwalentu i wiąże również ustawodawcę oraz organy administracji. • Stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu może stanowić wyjątkową okoliczność usprawiedliwiającą opóźnienie w dochodzeniu roszczenia w kontekście przedawnienia. • Organy Policji nie rozważyły należycie kwestii przedawnienia roszczenia w kontekście art. 107 ust. 2 u.o.P.
Odrzucone argumenty
Roszczenie skarżącego uległo przedawnieniu zgodnie z art. 107 ust. 1 u.o.P. • Do policjantów zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. stosuje się przepisy ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, a nie przepisy ustawy szczególnej. • Przepisy przejściowe ustawy szczególnej ograniczają stosowanie korzystniejszych zasad obliczania ekwiwalentu za okres przed 6 listopada 2018 r.
Godne uwagi sformułowania
nie może stanowić podstawy orzekania o wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop • niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą, to nie może być on podstawą orzekania w procesie stosowania prawa • nie powtórzył niekonstytucyjnych zapisów ustawy, wbrew wyrokowi TK • zjawisko tzw. 'wtórnej niekonstytucyjności' • narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK • zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy szczególnej, oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę, przy wykładni przepisu art. 115a u.o.P., wyroku TK • nie budzi wątpliwości, że za taką nadzwyczajną okoliczność trzeba uznać stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu
Skład orzekający
Tomasz Świetlikowski
przewodniczący sprawozdawca
Aneta Brzezińska
członek
Daria Gawlak-Nowakowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, zasady stosowania prawa po stwierdzeniu niekonstytucyjności przepisu, możliwość nieuwzględnienia przedawnienia roszczenia z uwagi na wyjątkowe okoliczności (np. stwierdzenie niekonstytucyjności)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, ale zasady interpretacyjne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wyroki Trybunału Konstytucyjnego wpływają na interpretację przepisów przez organy administracji i sądy, a także jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów przejściowych i uwzględnianie przedawnienia w wyjątkowych okolicznościach.
“Policjant wygrał z systemem: sąd potwierdził, że wyrok TK musi być respektowany, nawet po latach i mimo przepisów przejściowych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.