IV SA/Wr 137/26Odmowa świadczenia pielęgnacyjnego brak podstaw do wznowienia postępowania
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca R. M. domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Po odmowie przyznania świadczenia przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej i utrzymaniu tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Po uchyleniu przez SKO pierwszej decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, SKO ponownie odmówiło przyznania świadczenia, co zostało utrzymane w mocy. WSA we Wrocławiu w wyroku z 2022 r. oddalił skargę. Następnie skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na nowe okoliczności i dowody dotyczące stanu zdrowia matki. Po serii postanowień SKO odmawiających wznowienia, WSA w wyroku z 2024 r. uchylił te postanowienia, wskazując na potrzebę merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu. SKO wznowiło postępowanie, ale ostatecznie decyzją z 2025 r. odmówiło uchylenia poprzedniej decyzji, uznając brak podstaw do wznowienia, zwłaszcza w zakresie przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. (fałszywy dowód, brak udziału strony, nowe okoliczności). Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 153 p.p.s.a. i niewykonanie wskazań sądu. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że Kolegium prawidłowo wykonało wskazania sądu z poprzedniego wyroku, wszczynając postępowanie wznowieniowe i następnie merytorycznie oceniając jego podstawy. Sąd uznał, że strona brała czynny udział w postępowaniu, wniosek o wznowienie z powodu braku udziału był wniesiony po terminie, a dowody dotyczące stanu zdrowia matki nie spełniały przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż były znane organowi wcześniej lub nie miały istotnego znaczenia. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów proceduralnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 k.p.a.), w szczególności ocena przesłanek fałszywego dowodu, nowych dowodów/okoliczności oraz braku udziału strony w postępowaniu.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i procedury wznowienia postępowania, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego, mimo twierdzeń strony o nowych dowodach i okolicznościach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo odmówił wznowienia postępowania w pierwszej fazie, dokonując oceny merytorycznej wniosku zamiast wszcząć postępowanie wznowieniowe. Jednakże, po wszczęciu postępowania wznowieniowego, organ prawidłowo ocenił brak podstaw do wznowienia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ powinien najpierw wszcząć postępowanie wznowieniowe, a dopiero potem ocenić merytorycznie jego zasadność. W kolejnym etapie, organ prawidłowo ocenił, że strona nie wykazała przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. (fałszywy dowód, brak udziału strony, nowe dowody/okoliczności), a także przekroczyła terminy.
Czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalający skargę na decyzję administracyjną stanowi przeszkodę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak udziału strony w postępowaniu)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok oddalający skargę nie stanowi przeszkody do wznowienia postępowania z tej przyczyny, jeśli sąd w poprzednim wyroku nie przesądził o zasadności tej przesłanki.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że wyrok oddalający skargę zamyka drogę do korzystania z nadzwyczajnych postępowań tylko wtedy, gdy przyczyny wadliwości mogły być zbadane w toku skargi. W przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., sąd w poprzednim wyroku nie przesądził o trafności tej podstawy, co pozwoliło na dalsze badanie.
Czy ustalenia zawarte w protokole z wywiadu środowiskowego, kwestionowane przez stronę jako nieprawdziwe, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (fałszywy dowód)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sfałszowanie dowodu nie zostało stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, a strona jedynie odmiennie ocenia okoliczności faktyczne.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone formalnie. Odmienna ocena okoliczności przez stronę nie jest równoznaczna ze stwierdzeniem fałszerstwa i nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania.
Czy dokumentacja medyczna i zdjęcia, które były znane stronie lub organowi przed wydaniem ostatecznej decyzji, mogą stanowić nowe dowody uzasadniające wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli dowody te były znane organowi lub stronie przed wydaniem decyzji, nie można ich uznać za nowe okoliczności lub dowody w rozumieniu tego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przedstawione dowody (dokumentacja medyczna, zdjęcia) były znane wcześniej lub powstały po wydaniu decyzji, a zatem nie spełniały wymogu 'nowych' dowodów lub okoliczności, które istniały w dniu wydania decyzji, a nie były znane organowi.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (18)
Główne
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis określający podstawy wznowienia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
pkt 1 - dowody okazały się fałszywe; pkt 4 - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; pkt 5 - wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący orzekania przez sąd administracyjny po rozpoznaniu skargi.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający moc wiążącą oceny prawnej i wskazań sądu dla organów i sądów.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 73 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 148 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 150 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 148 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 148 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
SKO prawidłowo oceniło brak podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego po jego wszczęciu. • Strona nie wykazała przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a. • Przekroczenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. • Dowody przedstawione przez stronę nie spełniały wymogu nowości lub istotności dla wznowienia postępowania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez niewykonanie wskazań sądu z wyroku IV SA/Wr 629/23. • SKO dokonało oceny merytorycznej wniosku o wznowienie zamiast wszcząć postępowanie. • Ustalenia w protokole z wywiadu środowiskowego były nieprawdziwe (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.). • Nowe dowody (dokumentacja medyczna, zdjęcia) ujawniły istotne okoliczności (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). • SKO przyjęło, że przesłanki wznowienia muszą wystąpić łącznie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd w wyroku z dnia 12 czerwca 2024 r. nie przesądził o trafności powołanych przez stronę podstaw wznowieniowych. • W rzeczywistości stanowisko strony sprowadza się do odmiennej oceny okoliczności faktycznych stwierdzonych w trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. • Przedłożonym przez stronę dowodom nie można przypisać cechy istotności.
Skład orzekający
Ewa Kamieniecka
przewodniczący sprawozdawca
Daria Gawlak-Nowakowska
sędzia
Andrzej Nikiforów
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 k.p.a.), w szczególności ocena przesłanek fałszywego dowodu, nowych dowodów/okoliczności oraz braku udziału strony w postępowaniu."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i procedury wznowienia postępowania, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych i sądowych, a także trudności w uzyskaniu świadczeń socjalnych, nawet po wieloletnich staraniach i interwencjach sądowych. Pokazuje również, jak ważne jest prawidłowe udokumentowanie stanu faktycznego i przestrzeganie terminów proceduralnych.
“Długotrwała walka o świadczenie pielęgnacyjne: czy nowe dowody mogą otworzyć zamknięte postępowanie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.