IV SA/Wr 133/26Stwierdzenie nieważności uchwały rady miejskiej przekazanie skargi
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Dusznikach-Zdroju z dnia 28 sierpnia 2025 r. nr XX/153/25, która przekazała skargę na działanie spółki komunalnej radzie nadzorczej tej spółki. Wojewoda zarzucił naruszenie art. 229 pkt 3 KPA i art. 231 § 1 KPA, twierdząc, że Rada Miejska była organem właściwym do rozpatrzenia skargi, a nie rada nadzorcza spółki. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, uznał skargę za zasadną. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja pojęcia "gminna jednostka organizacyjna" na gruncie ustawy o samorządzie gminnym. Sąd, opierając się na orzecznictwie i doktrynie, przyjął szerokie rozumienie tego pojęcia, obejmujące również spółki kapitałowe utworzone przez gminę w celu realizacji jej zadań. W związku z tym, Sąd stwierdził, że Rada Miejska była właściwa do rozpatrzenia skargi, a uchwała przekazująca ją radzie nadzorczej spółki stanowiła istotne naruszenie prawa, co uzasadniało jej stwierdzenie nieważności na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania od Gminy Duszniki-Zdrój.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "gminna jednostka organizacyjna" i zakresu kontroli Rady Gminy nad spółkami komunalnymi.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekazania skargi i interpretacji przepisów KPA oraz ustawy o samorządzie gminnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka kapitałowa utworzona przez gminę w celu realizacji jej zadań jest "gminną jednostką organizacyjną" w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym, podlegającą kontroli Rady Gminy w zakresie rozpatrywania skarg?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka kapitałowa utworzona przez gminę w celu realizacji jej zadań jest "gminną jednostką organizacyjną" w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym i podlega kontroli Rady Gminy w zakresie rozpatrywania skarg.
Uzasadnienie
Sąd przyjął szerokie rozumienie pojęcia "gminna jednostka organizacyjna", obejmujące również spółki kapitałowe posiadające osobowość prawną, utworzone przez gminę w celu wykonywania jej zadań. Podkreślono, że mimo odrębnej osobowości prawnej, spółki te organizacyjnie podlegają gminie i są przez nią nadzorowane, a przekazanie zadań do spółki nie może oznaczać wyjęcia ich spod kontroli rady.
Czy uchwała Rady Miejskiej przekazująca skargę na działanie spółki komunalnej radzie nadzorczej tej spółki, zamiast rozpatrzenia jej przez Radę Miejską, stanowi istotne naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała Rady Miejskiej przekazująca skargę na działanie spółki komunalnej radzie nadzorczej tej spółki, zamiast rozpatrzenia jej przez Radę Miejską, stanowi istotne naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Skoro Rada Miejska była właściwa do rozpatrzenia skargi na działanie spółki komunalnej (będącej gminną jednostką organizacyjną), to przekazanie tej skargi radzie nadzorczej spółki stanowiło naruszenie art. 229 pkt 3 i art. 231 § 1 KPA oraz art. 18b ustawy o samorządzie gminnym, co uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały.
Czy skarga organu nadzoru (Wojewody) na uchwałę Rady Gminy w przedmiocie przekazania skargi powszechnej podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga organu nadzoru na uchwałę Rady Gminy w przedmiocie przekazania skargi powszechnej podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym dotyczące uprawnień organu nadzoru (Wojewody) stanowią regulacje szczególne w stosunku do przepisów PPSA, pozwalając na objęcie kontrolą sądową uchwał organów samorządowych bez względu na ich przedmiot. Odmowa prawa zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego byłaby sprzeczna z zasadą praworządności.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (26)
Główne
u.s.g. art. 18b
Ustawa o samorządzie gminnym
Rada gminy rozpatruje skargi na działania wójta i gminnych jednostek organizacyjnych. Pojęcie "gminna jednostka organizacyjna" obejmuje także spółki kapitałowe utworzone przez gminę.
u.s.g. art. 93 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Organ nadzoru (Wojewoda) może zaskarżyć uchwałę organu gminy do sądu administracyjnego po upływie terminu do stwierdzenia jej nieważności we własnym zakresie.
k.p.a. art. 229 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności kierownika gminnej jednostki organizacyjnej jest rada gminy.
k.p.a. art. 231 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis regulujący przekazywanie skargi do innego organu, który ma być stosowany w sytuacji, gdy organ otrzymujący skargę nie jest właściwy.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych, zasadniczo wyłączając sprawy skarg na podstawie art. 227 KPA.
p.p.s.a. art. 3 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne orzekają również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
u.s.g. art. 86
Ustawa o samorządzie gminnym
Nadzór nad działalnością gminy sprawuje wojewoda i regionalna izba obrachunkowa.
u.s.g. art. 90 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Obowiązek przedłożenia podjętych przez radę uchwał wojewodzie.
u.s.g. art. 18a § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Definicja i tworzenie gminnych jednostek organizacyjnych.
u.s.g. art. 18 § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Kompetencje rady gminy, w tym powoływanie komisji.
u.s.g. art. 47 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Użycie pojęcia "jednostek organizacyjnych gminy nieposiadających osobowości prawnej".
u.s.g. art. 9 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Gmina może tworzyć jednostki organizacyjne w celu wykonywania zadań.
u.s.g. art. 15 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Rada jest organem stanowiącym i kontrolnym w gminie.
u.s.g. art. 43
Ustawa o samorządzie gminnym
Majątek spółki gminnej stanowi mienie komunalne.
u.g.k. art. 10a
Ustawa o gospodarce komunalnej
Regulacja dotycząca organu właściwego w sprawach nadzoru nad spółką z udziałem jednostek samorządowych.
k.p.a. art. 227
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący skargi do organu administracji publicznej.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzanie zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 206
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w uzasadnionych przypadkach.
ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę art. 3 § 1
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Zadania własne gminy w zakresie dostawy wody.
k.s.h.
Kodeks spółek handlowych
Regulacje dotyczące spółek handlowych.
k.c. art. 33
Kodeks cywilny
Definicja osób prawnych.
ustawa o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne art. 2 § 6b
Ustawa o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne
Ograniczenia i zakazy dla osób zarządzających gminnymi osobami prawnymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka komunalna jest "gminną jednostką organizacyjną" podlegającą kontroli Rady Gminy. • Rada Miejska była organem właściwym do rozpatrzenia skargi na działanie spółki komunalnej. • Przekazanie skargi radzie nadzorczej spółki stanowi istotne naruszenie prawa.
Odrzucone argumenty
Rada Miejska nie była właściwa do rozpatrzenia skargi, a właściwa była rada nadzorcza spółki. • Pojęcie "gminna jednostka organizacyjna" nie obejmuje spółek kapitałowych posiadających osobowość prawną. • Działalność spółki odbywa się w sferze prawa prywatnego, a nie publicznoprawnej.
Godne uwagi sformułowania
"Spółki kapitałowe bez wątpienia są jednostkami organizacyjnymi." • "Przekazanie zadań do spółki nie może oznaczać wyjęcia ich spod kontroli rady." • "Sąd w składzie rozpoznającym skargę, w pełni podziela stanowisko wyrażane w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego..." • "Chaos terminologiczny, prowadzący do rozbieżności w wykładni i stosowaniu przepisów odnoszących się do samorządowych jednostek organizacyjnych."
Skład orzekający
Katarzyna Radom
sprawozdawca
Tomasz Świetlikowski
przewodniczący
Daria Gawlak-Nowakowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"gminna jednostka organizacyjna\" i zakresu kontroli Rady Gminy nad spółkami komunalnymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekazania skargi i interpretacji przepisów KPA oraz ustawy o samorządzie gminnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kontroli samorządu nad spółkami komunalnymi, co ma znaczenie praktyczne dla wielu gmin i obywateli.
“Czy spółka komunalna jest poza kontrolą rady gminy? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.