Orzeczenie · 2026-04-30

IV SA/Wr 11/26Uchylenie odmowy świadczenia wychowawczego obywatelce ukrainy 4

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu

Miejsce

Wrocław

Data

2026-04-30

NSAInneWysokawsa

świadczenie wychowawczeobywatel Ukrainylegalny pobytdostęp do rynku pracyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o pomocy obywatelom Ukrainy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego H. P., obywatelce Ukrainy, która przybyła do Polski 26 stycznia 2022 r. w ramach ruchu bezwizowego. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że skarżąca nie wykazała legalnego pobytu w Polsce, mimo przedłożenia dokumentów potwierdzających dostęp do rynku pracy. Prezes ZUS utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów KPA oraz ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, argumentując, że jej pobyt był legalny na podstawie art. 42 ust. 11 pkt 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, a wezwanie organu było niejasne. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organ nieprawidłowo ocenił legalność pobytu skarżącej, nie uwzględniając przepisów dotyczących przedłużenia legalnego pobytu obywateli Ukrainy przybyłych w ramach ruchu bezwizowego przed 24 lutego 2022 r. Sąd podkreślił również, że wezwanie organu pierwszej instancji było sformułowane w sposób wprowadzający w błąd, co uniemożliwiło skarżącej prawidłowe wykazanie przesłanki legalnego pobytu. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem stanowiska Sądu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących legalności pobytu obywateli Ukrainy w Polsce w kontekście świadczeń socjalnych, zwłaszcza w przypadku przybycia w ramach ruchu bezwizowego przed 24 lutego 2022 r. oraz znaczenie jasności wezwań organów administracji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej obywateli Ukrainy przybyłych w ramach ruchu bezwizowego przed datą 24.02.2022 r. i może wymagać analizy w kontekście aktualnego brzmienia przepisów dotyczących legalności pobytu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy obywatelka Ukrainy, która przybyła do Polski w ramach ruchu bezwizowego przed 24 lutego 2022 r. i której ostatni dzień dopuszczalnego pobytu przypadał po tej dacie, spełnia przesłankę legalnego pobytu w Polsce w rozumieniu art. 42 ust. 11 pkt 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, pomimo braku posiadania dokumentu potwierdzającego legalny pobyt, a jedynie dokument potwierdzający dostęp do rynku pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uznał, że legalność pobytu obywatelki Ukrainy w Polsce, która przybyła w ramach ruchu bezwizowego przed 24 lutego 2022 r., powinna być analizowana przez pryzmat art. 42 ust. 11 pkt 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, a brak wydania specjalnego dokumentu potwierdzającego ten fakt nie wyklucza legalności pobytu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 42 ust. 11 pkt 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy przewiduje automatyczne uznanie pobytu za legalny do określonej daty, jeśli ostatni dzień dopuszczalnego pobytu w ramach ruchu bezwizowego przypadał po 24 lutego 2022 r. i pobyt rozpoczął się przed tą datą. Taka konstrukcja przepisu nie wymaga wydania dodatkowego dokumentu.

Czy wezwanie organu administracji publicznej do uzupełnienia dokumentów było sformułowane w sposób jasny i nie wprowadzający w błąd, umożliwiający stronie prawidłowe wykazanie przesłanek do przyznania świadczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd uznał, że wezwanie było sformułowane w sposób, który mógł wzbudzić u strony mylne przekonanie, że wystarczające będzie przedłożenie jednego z wymienionych w nim dokumentów, nie precyzując jednocześnie sposobu wykazania legalności pobytu przez obywatela Ukrainy przybyłego w ramach ruchu bezwizowego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że wezwanie organu pierwszej instancji nie odnosiło się do sposobu wykazania legalności pobytu przez obywatela Ukrainy przybyłego w ramach ruchu bezwizowego, a wymienione w nim dokumenty dotyczyły zarówno legalności pobytu, jak i pracy, co mogło wprowadzić skarżącą w błąd co do tego, jakie dokumenty są wymagane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty w granicach zaskarżonej decyzji, jeśli uchylił decyzję.

ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 42 § ust. 11 pkt 4

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis dotyczący przedłużenia legalnego pobytu obywatela Ukrainy, który przybył do RP w ramach ruchu bezwizowego, pod warunkiem, że ostatni dzień dopuszczalnego pobytu przypadał w okresie od dnia 24 lutego 2022 r.

k.p.a. art. 7