IV SA/Wr 11/26

IV SA/Wr 11/26 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Makowska-Hrycyk
Ewa Kamieniecka /przewodniczący/
Marta Pająkiewicz-Kremis /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2025 poz 337
art. 42 ust. 11 pkt 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1 oraz art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Dz.U.UE.L 2018 nr 303 poz 39  pkt 1 załącznika II
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806 z dnia 14 listopada 2018 r. wymieniające państwa trzecie, których obywatele  muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV w dniu 30 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 listopada 2025 r. nr 010070/680/5281387/2023 w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi H. P. (dalej: strona, skarżąca) jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Prezes ZUS) z dnia 6 listopada 2025 r. (nr 010070/680/5281387/2023) wydana w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2023/2024.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wnioskiem z dnia 27 czerwca 2023r. strona wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na syna (B. P.), na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r.
Pismem z dnia 7 sierpnia 2023 r. ZUS poinformował stronę, że nie może rozpoznać wniosku z uwagi na nieprzedłożenie nią wymaganych dokumentów. Z uwagi na powyższe w piśmie tym organ wezwał stronę do uzupełnienia złożonego wniosku o świadczenie wychowawcze (w terminie 30 dni) poprzez przedłożenie ważnego dokumentu, który potwierdzałby, że strona posiada legalny pobyt i dostęp do rynku pracy w Polsce.
W treści tego wezwania ZUS przykładowo wskazał co może być takim dokumentem.
W odpowiedzi na to wezwanie strona przesłała dwa pisma ogólne (z dnia 14 i 16 listopada 2023 r.) w których wskazała, że przyjechała do Polski w dniu 26 stycznia 2022 r., do pracy. Po wybuchu wojny na U. dołączyły do niej dzieci – pełnoletnia córka z wnuczką i niepełnoletni syn. Z uwagi na problemy zdrowotne strona musiała zrezygnować z pracy. Od 7 października 2023 r. pracuje na 1/8 etatu. Jest samotną matką. W ramach załączników strona przedstawiła kserokopię strony paszportowej z pieczątką potwierdzającą przekroczenie przejścia granicznego w K. w dniu 26 stycznia 2022 r., kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego oraz umowę o pracę zawartą w dniu 7 października 2023 r. na 1/8 etatu.
Pismem z dnia 5 grudnia 2023 r. ZUS poinformował stronę o braku możliwości rozpatrzenia wniosku strony z uwagi na nieprzedłożenie przez nią wymaganych dokumentów. Organ ten ponownie wezwał stronę, w terminie 30 dni, pod rygorem pozostawienia bez rozpatrzenia, do przedstawienia ważnego dokumentu, potwierdzającego legalny pobyt i dostęp do rynku pracy w Polce. Przykładowo wskazał, że co może być takim dokumentem.
W odpowiedzi na to wezwanie strona nadesłała - powiadomienie o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi U., który będzie wykonywał pracę na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (z datą podjęcia pracy – 7 października 2023 r.).
Decyzją z dnia 31 stycznia 2024 r. ZUS odmówił stronie prawdo do świadczenia wychowawczego na syna na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. Jak wynika z treści tej decyzji, strona, pomimo wezwania, nie przedłożyła organowi ważnego dokumentu, który potwierdzałby jej legalny pobyt i dostęp do rynku pracy w Polsce.
Jako podstawę prawną tej decyzji organ wskazał – art. 26 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 103 ze zm., dalej: : ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy) oraz ogólnie ustawę z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2023 r. poz. 810 ze zm.).
W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego dysponowała dokumentem, który potwierdza jej legalny pobyt w Polsce oraz dostęp do rynku pracy, tj. powiadomienie o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi U., który będzie wykonywał pracę na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (z datą podjęcia pracy – 25 kwietnia 2022 r.). Dokument ten strona dołączyła do odwołania.
Decyzją z dnia 6 listopada 2025 r. Prezes ZUS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W treści tej decyzji Prezes ZUS wskazał, że obywatele Ukrainy, którzy mieszkali w Polsce przed 24 lutego 2022 r. i ubiegają się o świadczenie wychowawcze na dzieci, które przybyły do Polski z Ukrainy po 23 lutego 2022 r., muszą spełnić warunek legalnego pobytu w Polsce wraz z dostępem do rynku pracy, ponieważ w odniesieniu do tych osób nie ma zastosowania art, 2 ust. 1 ustawy pomocowej. W konsekwencji, nie dotyczy ich zwolnienie z warunku posiadania dokumentów potwierdzających ich legalność pobytu w Polsce wraz z dostępem do polskiego rynku pracy. Oznacza to, że składając wniosek o świadczenie wychowawcze zobowiązani są oni załączyć dokument potwierdzający legalność ich pobytu w Polsce oraz dostęp do rynku pracy. Prawo do świadczenia wychowawczego w takiej sytuacji przysługuje cudzoziemcom, m.in. posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy.
W przypadku braku powyższego dokumentu, który jednocześnie potwierdza dostęp do rynku pracy i legalny pobyt na terenie RP, świadczenie wychowawcze można przyznać również na podstawie dokumentu, który potwierdzi legalność pobytu, którym może być przykładowo:
1. odcisk stempla w paszporcie (tzw. czerwona pieczątka wojewody) potwierdzający złożenie wniosku o udzielenie zgody na pobyt w Polsce,
2. zezwolenie na pobyt,
3. karta pobytu z dostępem do rynku pracy (dwie strony),
4. wiza, paszport,
5. zaświadczenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o korzystaniu z ochrony czasowej
6. Karta Polaka + wiza
Z kolei dokumentem potwierdzającym dostęp do rynku pracy w Polsce może być:
1. zezwolenie na pracę,
2. oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi ważne w okresie dłuższym niż 6 miesięcy,
3. powiadomienie o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi U., który będzie wykonywał pracę na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.
W nawiązaniu do przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych Prezes ZUS wskazał, że do wniosku o świadczenie wychowawcze na syna na okres świadczeniowy 2023/2024 strona dołączyła jedynie skan paszportu. W odpowiedzi na wezwanie organu do przedłożenia ważnego dokumentu, potwierdzającego legalny pobyt strony i dostęp do rynku pracy w Polsce, strona przedłożyła powiadomienie o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi U. z datą podjęcia pracy od 25 kwietnia 2022 r. Nie dostarczyła natomiast dokumentów potwierdzających jej legalny pobyt w Polsce.
Na tle tych ustaleń Prezes ZUS podniósł, że warunek legalności pobytu i dostępu do rynku pracy muszą być spełnione jednocześnie. Brak spełnienia jednego z w/w warunków jest podstawą odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zarzuciła naruszenie:
- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co poskutkowało- błędnym przyjęciem, jakoby skarżąca nie posiadała dokumentu potwierdzającego legalny pobyt w RP, co doprowadziło do niezasadnego utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji;
- art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, co poskutkowało błędnym przyjęciem, jakoby skarżąca nie posiadała dokumentu potwierdzającego legalny pobyt w RP, co doprowadziło do niezasadnego utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji;
- art. 9 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i naruszenie zasady udzielania informacji, a także "art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i naruszenie zasady pogłębiania zaufania poprzez udzielenie skarżącej wprowadzających w błąd informacji wystarczających do pozytywnego rozpatrzenia sprawy dokumentów";
- art. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz. 195 ze zm.; dalej: ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz błędne przyjęcie, jakoby skarżącej nie przysługiwało świadczenie wychowawcze na okres 2023/2024 na dziecko syna, co doprowadziło do niezasadnego utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji;
- art. 42 ust. 11 pkt 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2022 r. poz. 583 ze zm.; dalej: ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy) w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z Załącznikiem II Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UH) 2018/1806 z dnia 14 listopada 2018 r. wymieniającego państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (tekst jednolity), Dz.Urz.UE.L 2018 Nr 303, str. 39 poprzez ich niezastosowanie i niezasadne przyjęcie, że skarżąca nie dysponuje (nie dysponowała) dokumentem potwierdzającym legalny pobyt w RP, co doprowadziło do niezasadnego utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie decyzji obu instancji wraz z obowiązaniem organu do wydania w określonym terminie decyzji zgodnej z żądaniem strony, względnie, o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zgłosiła również wniosek o zasądzenie od Prezesa ZUS zwrotu kosztów postępowania "wraz z odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia prawomocności wyroku do dnia zapłaty." Nadto także, o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu – kserokopii pierwszej strony paszportu, a także wszystkich stron zawierających pieczątki – na fakt legalności pobytu skarżącej na terytorium RP.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że strona przybyła na terytorium Polski w dniu 26 stycznia 2022 r., a zatem przed datą 24 lutego 2022 r. Jej wjazd na terytorium RP nastąpił w ramach ruchu bezwizowego. Z kolei legalność pobytu skarżącej w Polsce na podstawie ruchu bezwizowego upływała po 24 lutego 2022 r. , a zatem wobec brzmienia art. 42 ust. 11 pkt 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy uznać w sprawie należy, ze skarżąca posiada legalny pobyt w Polsce do dnia 4 marca 2026 r.
Odnosząc się do treści wezwania organu z 5 grudnia 2023 r., skarżąca zwróciła uwagę, że w wezwaniu tym organ ograniczył się do wystosowania ogólnego zapytania, wymieniając łącznie dokumenty potwierdzające prawo pobytu, jak i prawo do pracy. Wśród dokumentów wymienionych w wezwaniu w ogóle nie uwzględniono pobytu na podstawie ruchu bezwizowego. Skarżąca nie mogła więc wiedzieć, że wystarczające było dostarczenie kserokopii odpowiedniej strony paszportu z pieczątką wjazdową (które to dokumenty dołączyła dopiero do skargi). W sprawie, oprócz naruszenia prawa materialnego i przepisów dotyczących postępowania dowodowego doszło także do naruszenia zasady z art. 8 i art. 9 k.p.a.
Końcowo strona wyraziła przekonanie, że wezwanie z dnia 5 grudnia 2023 r. wprowadziło skarżącą w błąd albowiem zostało zredagowane w sposób sugerujący, że wystarczające będzie dostarczenie jednego dokumentów wymienionych w tym wezwaniu. Argumentując powyższe skarżąca zwróciła uwagę, że niektóre z dokumentów wymienionych przez organ w wezwaniu dowodziły jedynie legalności pobytu, jeszcze inne legalności pracy, a cześć - zarówno legalności pobytu, jak i pracy. Skarżąca mogła wiec pozostawać w błędnym przeświadczeniu, że wystarczające do pozytywnego dla niej rozstrzygnięcia sprawy będzie dostarczenie powiadomienia o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy, który będzie wykonywał prace na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy
W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie. Jak argumentował, w sprawie strona wykazała prawo dostępu do rynku pracy. Natomiast mimo wezwań, nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego legalny pobyt w Polsce. W świetle ustawy takim dokumentem nie jest bowiem zaświadczenie o zatrudnieniu lub umowa zlecenia, bądź pieczątka wjazdowa w paszporcie przy ruchu bezwizowym, bądź też dokumentacja medyczna. Tym samym, zarzuty naruszenia przepisów prawa, tj. art. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz art. 42 ust. 11 pkt 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa nie zasługują na uwzględnienie.
W ocenie organu, nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, bowiem sprawie stronie zapewniono czynny udział w sprawie, wyjaśniono przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie oraz wskazywano na konieczność przedłożenia określonych dokumentów na wykazanie legalnego pobytu w Polsce.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sądowej kontroli w sprawie decyzja Prezesa ZUS z dnia 6 listopada 2025 r., wydana w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2023/2024.
Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji a także stanowiska Prezesa ZUS przedstawionego w odpowiedzi na skargę, w sprawie uznano, że strona nie wykazała, że spełnia wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania jej prawa do wnioskowanego świadczenia. Zdaniem Prezesa ZUS, strona wykazała prawo dostępu do rynku pracy, natomiast nie wykazała, że w okresie na który wystąpiła o świadczenie wychowawcze posiadała legalny pobyt w Polsce.
Analiza akt administracyjnych sprawy oraz argumentacja podniesiona w skardze nie pozwalają – w ocenie Sądu – uznać na tym etapie sprawy stanowiska Prezesa ZUS za prawidłowe.
Jak wynika z treści skargi a także treści pism ogólnych jakie skarżąca składała w toku postępowania administracyjnego, strona przybyła na terytorium Polski w dniu 26 stycznia 2022 r. (a zatem jeszcze przed wybuchem wojny na U.), przy czym, jej wjazd na terytorium Polski nastąpił w ramach tzw. ruchu bezwizowego. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806 z dnia 14 listopada 2018 r. (Dz. U. UE.L.2018.303.39) wymienia państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu.
Załącznik II do tego Rozporządzenia zawiera wykaz państw trzecich, których obywatele są zwolnieni z obowiązku posiadania wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych państw członkowskich na pobyt nie dłuższy niż 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu. We wspomnianym wykazie państw znajduje się Ukraina.
Jak należy wnioskować z treści skargi, pobyt skarżącej w Polsce w ramach ruchu bezwizowego miał nie przekraczać w/w ograniczeń czasowych, przy czym zgodnie z twierdzeniami skarżącej legalność pobytu skarżącej na terytorium Polski w ramach ruchu bezwizowego upływała po dniu 24 lutego 2022 r.
Zasadnie podnosi skarżąca w skardze, że w rozważanych okolicznościach faktycznych sprawy, kwestię legalności pobytu obywatela U. w Polsce, który przybył do kraju przed dniem 24 lutego 2022 r. w ramach ruchu bezwizowego należy analizować przy uwzględnieniu treści art. 42 ust. 11 pkt 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.
Wymaga wskazania, że przepis art. 42 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w ogólności reguluje kwestie przedłużenia okresów legalnego pobytu obywateli Ukrainy na terytorium RP na podstawie różnych tytułów prawnych (wydanych jeszcze przed 24 lutego 2022 r.). Powołany w skardze art. 42 ust. 11 pkt 4 w/w ustawy traktuje o przedłużeniu legalnego pobytu na terytorium RP obywatela Ukrainy, który przybył na terytorium RP w ramach ruchu bezwizowego, pod warunkiem, że ostatni dzień dopuszczalnego pobytu obywatela Ukrainy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w ramach ruchu bezwizowego "przypada w okresie od dnia 24 lutego 2022 r.".
Jeżeli chodzi o datę końcową uznawania takiego pobytu na terytorium RP za legalny, to przepis art. 42 ust. 11 pkt 4 w/w ustawy podlegał kilkukrotnym nowelizacjom. Pierwotnie przepis ten stanowił, że: Jeżeli ostatni dzień dopuszczalnego okresu pobytu obywatela Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach ruchu bezwizowego przypada w okresie od dnia 24 lutego 2022 r., a pobyt ten rozpoczął się przed tym dniem, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny przez okres 18 miesięcy.
W wyniku kolejnych nowelizacji termin uznawania takiego pobytu za legalny został przedłużony - do dnia 24 sierpnia 2023 r., następnie kolejno do dnia – 4 marca 2024 r., 30 czerwca 2024 r., 30 września 2025 r., 4 marca 2026 r., a zgodnie z obecnym brzmieniem tego przepisu – do 4 marca 2027 r.
Przedstawiona argumentacja dowodzi tego, że przesłankę legalności skarżącej na terytorium RP w okresie świadczeniowym 2023/2024 organ administracji publicznej analizować przez pryzmat art. 42 ust. 11 pkt 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy z uwzględnieniem nowelizacji tego przepisu w zakresie końcowej daty uznawania pobytu obywatela Ukrainy za legalny. Co ważne, art. 42 ust. 11 pkt 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku ziszczenia się hipotezy tego przepisu - pobyt na terytorium RP "uznaje się za legalny do dnia". Taka konstrukcja przepisu wskazuje, że przedłużenie legalności pobytu obywatela Ukrainy w ramach ziszczenia się hipotezy tego przepisu nie wymaga wydania specjalnego dokumentu potwierdzającego rzeczony skutek prawny.
Orzeczona odmowa przyznania stronie prawa do świadczenia wychowawczego w sprawie jawi się – w świetle powołanych regulacji prawnych oraz argumentów podniesionych w skardze - za przedwczesna.
Bez wątpienia, Sądowi podczas analizy akt sprawy nie umknęło, że w toku postępowania administracyjnego strona została wezwana przez organ do wykazania przesłanki legalnego pobytu w Polsce. Podobnie to, że kwestia przybycia strony do Polski w dniu 26 stycznia 2022 r. w ramach ruchu bezwizowego ujawniła się w sprawie dopiero na etapie skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Fakty te nie podważają jednak końcowego wniosku do jakiego Sąd doszedł w sprawie, a mianowicie, że orzeczona odmowa przyznania stronie wnioskowanego świadczenia (narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Nadto również, narusza art. 8 i art. 9 k.p.a.
Trudno bowiem nie zgodzić się z podniesioną skardze argumentacją, że treść wezwania jakie wystosował do strony organ pierwszej instancji została zredagowana w taki sposób, że mogła wzbudzić u strony mylne przekonanie, że wystarczające będzie przedłożenie jednego z wymienionego w tym wezwaniu dokumentu. Za taki dokument strona uznała – "powiadomienie o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy, który będzie wykonywał pracę na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa". W nawiązaniu do złożonego przez stronę powiadomień (...)należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że art. 22 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w brzmieniu obowiązującym w dacie ich wydania stanowił, że obywatel Ukrainy jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie pobytu zgodnego z obowiązującymi przepisami, w przypadku gdy - jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 lub jest obywatelem Ukrainy przebywającym legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a podmiot
powierzający wykonywanie pracy powiadomi w terminie 14 dni od dnia podjęcia pracy przez obywatela Ukrainy powiatowy urząd pracy właściwy ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania podmiotu o powierzeniu wykonywania pracy temu obywatelowi.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, powiadomienie następuje za pośrednictwem systemu teleinformatycznego - praca.gov.pl.
Dodatkowo, trafnie zwraca uwagę skarżąca w skardze, że treść skierowanego do niej wezwania nie odnosiła się do sposobu wykazania legalności pobytu na terytorium RP przez obywatela Ukrainy, który przybył do Polski w ramach ruchu bezwizowego, gdzie ostatni dzień dopuszczalnego okresu pobytu na terytorium RP przypadał "w okresie od dnia 24 lutego 2024 r."
Z uwagi na zasadnie krytykowany w skardze sposób zredagowania wezwania jakie zostało skierowane do strony w sprawie (przed wydaniem decyzji z dnia 31 stycznia 2024 r.), skarżąca nie może ponosić niekorzystnych da niej skutków prawnych braku wykazania prze organami administracji publicznej przesłanki legalności pobytu na terytorium RP w okresie mającym znaczenie dla skutecznego ubiegania się przez nią o świadczenie wychowawcze na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r.
Kierując się przedstawioną argumentacją Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organy administracji publicznej związane są stanowiskiem Sądu wyrażonym w sprawie, co skutkować powinno przeprowadzeniem uzupełniającego postępowania dowodowego w kierunku zweryfikowania okoliczności podniesionych przez skarżąca w skardze. Adekwatnie to tych ustaleń organy winny rozważyć, czy sytuacja prawna skarżącej w zakresie spełnienia przez nią jednej z przesłanek warunkujących ubieganie się o świadczenie wychowawcze nie jest regulowana treścią art. 42 ust. 11 pkt 4 ustawy o pomocy o obywatelom Ukrainy.
Stosownie do poczynionych ustaleń organy administracji publicznej zajmą stanowisko w zakresie prawa skarżącej do świadczenia wychowawczego na syna na wnioskowany okres świadczeniowy.
Odnosząc się końcowo do zawartego w skardze wniosku o zasądzenie od Prezesa ZUS na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych należy wskazać, że strona z uwagi na przedmiot sprawy nie była obowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z uwagi na powyższe oraz fakt, że strona w toku postępowania przed Sądem nie była reprezentowana przez fachowego pełnomocnika będącego adwokatem czy radcą prawnym, żądanie skargi w zakresie zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania nie mogło zostać uwzględnione.