Orzeczenie · 2021-04-16

IV SA/Wa 2423/20Oddalenie skargi gminy na nieuznanie działki za mienie gromadzkie

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2021-04-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wspólnoty gruntowemienie gromadzkienieruchomościzagospodarowaniedecyzja administracyjnapostępowanie nieważnościoweprawo rzeczoweadministracja publiczna

Sprawa dotyczyła skargi Gminy na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Starosty. Starosta, na podstawie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, uznał działkę nr 249 za mienie gromadzkie. Minister Rolnictwa uznał tę decyzję za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, argumentując, że brak było wystarczających dowodów na to, że działka ta była mieniem gromadzkim w rozumieniu przepisów z 1963 r. Podkreślono, że z samego charakteru nieruchomości (rów) wynikało, iż trudno było ją wykorzystywać jako miejsce realizacji celów publicznych lub społecznych przez mieszkańców wsi. Minister wskazał również na naruszenie art. 107 § 4 kpa przez odstąpienie od uzasadnienia decyzji przez Starostę. Gmina w skardze zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, błędne ustalenie braku podstaw do uznania działki za mienie gromadzkie oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym ze względu na stan epidemii, oddalił skargę Gminy. Sąd podzielił stanowisko Ministra, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie stwierdziły podstaw do uznania działki za mienie gromadzkie. Sąd podkreślił, że kluczowe było ustalenie stanu prawnego nieruchomości na dzień 5 lipca 1963 r. oraz faktycznego jej użytkowania. Brak wystarczających dowodów w tym zakresie skutkował oddaleniem skargi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie statusu mienia gromadzkiego, interpretacja przepisów o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, zasady prowadzenia postępowań administracyjnych dotyczących nieważności decyzji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej mienia gromadzkiego i jego statusu w kontekście ustawy z 1963 r. oraz przepisów poprzedzających.

Zagadnienia prawne (3)

Czy działka nr 249, będąca rowem, mogła być uznana za mienie gromadzkie w rozumieniu ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych z 1963 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak było wystarczających dowodów na to, że działka ta stanowiła mienie gromadzkie w rozumieniu przepisów z 1963 r., a jej charakter jako rowu utrudniał jej wykorzystanie przez mieszkańców wsi.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko Ministra, że organy administracji nie wykazały, iż działka była mieniem gromadzkim w dacie wejścia w życie ustawy z 1963 r. Brak było dokumentów potwierdzających jej przynależność do dawnych gromad lub faktyczne wspólne użytkowanie przez mieszkańców wsi.

Czy odstąpienie od uzasadnienia decyzji przez Starostę na podstawie art. 107 § 4 kpa było dopuszczalne w sytuacji, gdy decyzja dotyczyła spornych interesów stron?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odstąpienie od uzasadnienia było niedopuszczalne, ponieważ decyzja Starosty dotyczyła spornych interesów stron i nie uwzględniała w całości żądania strony.

Uzasadnienie

Minister Rolnictwa wskazał, że odstąpienie od uzasadnienia decyzji jest możliwe tylko wtedy, gdy decyzja w całości uwzględnia żądanie strony, co nie miało miejsca w przypadku decyzji Starosty dotyczącej spornej działki.

Czy rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów było dopuszczalne w świetle przepisów o COVID-19?

Odpowiedź sądu

Tak, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym było dopuszczalne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19, który stanowił przepis szczególny wobec ogólnych zasad jawności postępowania.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że zasada jawności postępowania nie jest absolutna i może być ograniczona przepisami szczególnymi, takimi jak ustawa o COVID-19, która w okresie epidemii pozwalała na rozpoznawanie spraw na posiedzeniach niejawnych w celu ochrony zdrowia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę Gminy na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Starosty.

Przepisy (22)

Główne

u.z.w.g. art. 1 § ust. 2

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

Definicja mienia gromadzkiego, które podlega zagospodarowaniu, obejmuje nieruchomości rolne, leśne i obszary wodne faktycznie użytkowane wspólnie przez mieszkańców wsi przed wejściem w życie ustawy.

u.z.w.g. art. 3

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

u.z.w.g. art. 8 § ust. 1

Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

Decyzja o ustaleniu, że nieruchomość stanowi mienie gromadzkie, ma charakter deklaratoryjny i poświadcza stan prawny z dnia wejścia w życie ustawy (5 lipca 1963 r.).

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 107 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Odstąpienie od uzasadnienia decyzji jest dopuszczalne tylko w przypadku, gdy decyzja w całości uwzględnia żądanie strony; nie dotyczy to decyzji rozstrzygających sporne interesy stron ani decyzji wydanych na skutek odwołania.

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uchylenia aktu lub stwierdzenia bezskuteczności czynności.

p.p.s.a. art. 90 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada jawności rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych w formie rozprawy.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw.

ustawa o COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

Możliwość rozpoznawania spraw na posiedzeniu niejawnym w okresie epidemii.

pr. wod. art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Rowy jako urządzenia melioracji wodnych.

pr. wod. art. 77

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Obowiązek utrzymania urządzeń melioracji szczegółowych.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1962 r. w sprawie zarządu mieniem gromadzkim art. 1

Definicja mienia gromadzkiego.

Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych

Zmiana charakteru gromad i przejście majątku na własność państwa.

Ustawa z dnia 23 marca 1933 r. o częściowej zmianie samorządu terytorialnego

Charakter prawny dawnych gromad.

k.c. art. 461

Kodeks cywilny

Nieruchomości rolne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających dowodów na to, że działka nr 249 stanowiła mienie gromadzkie w rozumieniu ustawy z 1963 r. • Charakter nieruchomości (rów) wykluczał jej wykorzystanie przez mieszkańców wsi w celach publicznych lub społecznych. • Odstąpienie od uzasadnienia decyzji Starosty było rażącym naruszeniem prawa.

Odrzucone argumenty

Gmina argumentowała, że Starosta prawidłowo uznał działkę za mienie gromadzkie. • Gmina zarzucała naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

już z samego charakteru spornej nieruchomości (rów) wynika, że trudno byłoby ją wykorzystywać mieszkańcom wsi jako miejsca, na którym mogliby oni realizować cele publiczne lub społeczne. • Decyzja Starosty wydana została zatem z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności art. 1 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. • Rozpoznanie tej sprawy na posiedzeniu niejawnym było dopuszczalne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19.

Skład orzekający

Agnieszka Wójcik

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Sękowska

sędzia

Marzena Milewska-Karczewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie statusu mienia gromadzkiego, interpretacja przepisów o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, zasady prowadzenia postępowań administracyjnych dotyczących nieważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej mienia gromadzkiego i jego statusu w kontekście ustawy z 1963 r. oraz przepisów poprzedzających.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy interpretacji przepisów dotyczących mienia gromadzkiego i procedury administracyjnej, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.

“Jak udowodnić, że działka to mienie gromadzkie? Sąd wyjaśnia kluczowe dowody i pułapki prawne.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst