Orzeczenie · 2006-10-24

IV SA/WA 1345/06

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2006-10-24

NSAAdministracyjneŚredniawsa

nacjonalizacjanieruchomościwłasnośćwspółwłasnośćinteres prawnystwierdzenie nieważnościkpakcsąd administracyjny

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi J. S., J. S., T. S. i A. S. na decyzję Ministra Gospodarki odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Przemysłu Lekkiego z 1952 r. dotyczącej zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa Przemysł B. Spółka Akcyjna w L., w zakresie 4/5 nieruchomości. Organ administracji uznał, że skarżący nie są następcami prawnymi pierwotnych współwłaścicieli tej części nieruchomości i nie posiadają interesu prawnego do wszczęcia postępowania, ponieważ ich udział wynoszący 1/5 został już przywrócony decyzją Ministra Gospodarki z 2001 r. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając argumentację organu. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 209 kc każdy współwłaściciel może podejmować czynności zachowawcze zmierzające do ochrony wspólnego prawa. Jednakże, w sytuacji gdy skarżący odzyskali już swój udział (1/5) na mocy ostatecznej decyzji z 2001 r., nie posiadają oni już własnego interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności pozostałej części nieruchomości (4/5), która nadal stanowi własność Państwa na mocy decyzji nacjonalizacyjnych. Sąd podkreślił, że działanie na podstawie art. 209 kc wymaga posiadania własnego interesu prawnego, a skarżący nie mogą działać w imieniu pozostałych współwłaścicieli, których udziały (4/5) nie zostały przywrócone.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja art. 209 kc w kontekście interesu prawnego współwłaściciela w sprawach dotyczących odzyskiwania mienia znacjonalizowanego oraz zasady działania organów administracji przy odmowie wszczęcia postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nacjonalizacją i późniejszym stwierdzaniem nieważności decyzji, a także konkretnego stanu faktycznego, gdzie część roszczeń została już zaspokojona.

Zagadnienia prawne (3)

Czy współwłaściciel, który odzyskał część swojej nieruchomości na mocy decyzji stwierdzającej nieważność części orzeczenia nacjonalizacyjnego, posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności pozostałej części tego orzeczenia dotyczącej udziałów innych współwłaścicieli?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, współwłaściciel, który odzyskał swój udział w nieruchomości, nie posiada już własnego interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności pozostałej części orzeczenia nacjonalizacyjnego dotyczącej udziałów innych współwłaścicieli, nawet powołując się na art. 209 kc.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 209 kc pozwala współwłaścicielowi działać we własnym imieniu, ale w interesie wszystkich, jednakże wymaga posiadania własnego interesu prawnego. W sytuacji, gdy skarżący odzyskali już swój udział (1/5) na mocy ostatecznej decyzji, ich interes prawny został wyczerpany i nie mogą oni skutecznie żądać stwierdzenia nieważności pozostałej części orzeczenia dotyczącej udziałów innych współwłaścicieli.

Czy art. 209 kc pozwala współwłaścicielowi na działanie w imieniu pozostałych współwłaścicieli, którzy nie podjęli działań w celu ochrony wspólnego prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Art. 209 kc pozwala współwłaścicielowi na działanie we własnym imieniu, ale w interesie wszystkich współwłaścicieli (tzw. zastępstwo pośrednie), jednakże wymaga posiadania własnego interesu prawnego w ochronie wspólnego prawa. Nie pozwala na działanie wyłącznie w imieniu i interesie innych współwłaścicieli, jeśli własny interes został już zaspokojony.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że działanie na podstawie art. 209 kc opiera się na konstrukcji 'zastępstwa pośredniego', gdzie współwłaściciel działa we własnym imieniu, lecz na cudzy rachunek, chroniąc wspólne prawo. Kluczowe jest jednak posiadanie własnego interesu prawnego w ochronie tego prawa. Jeśli własny interes został już zaspokojony, brak jest podstaw do działania w imieniu pozostałych współwłaścicieli.

Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia, gdy wnioskodawcy nie wykazali interesu prawnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania, jeśli wnioskodawcy nie posiadają legitymacji procesowej (interesu prawnego) do wystąpienia z żądaniem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak interesu prawnego skarżących do żądania stwierdzenia nieważności pozostałej części orzeczenia nacjonalizacyjnego, w sytuacji gdy ich własny udział został już przywrócony, uzasadniał odmowę wszczęcia postępowania przez organ administracji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę na decyzję Ministra Gospodarki odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z 1952 r. w zakresie 4/5 nieruchomości.

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 209

Kodeks cywilny

Każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa. Działanie odbywa się we własnym imieniu, lecz w interesie swoim i pozostałych współwłaścicieli, wymaga jednak posiadania własnego interesu prawnego.

Ustawa o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej art. 2 § ust. 7

Ustawa o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej art. 6 § ust. 1

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.c. art. 1035

Kodeks cywilny

kpa art. 138 § § 1 pkt 1