IV SA/Po 801/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M.S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o stwierdzeniu wydania z naruszeniem prawa decyzji z dnia 1.07.2013 r., która przyznała skarżącemu status osoby bezrobotnej i odmówiła prawa do zasiłku. Organy administracji wznowiły postępowanie, uznając, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z tytułu pobierania zasiłku dla opiekuna od 1.07.2013 r., co wykluczało posiadanie statusu bezrobotnego w tym okresie. WSA w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w tym zasadę dwuinstancyjności. Podkreślono, że przepisy wprowadzające obowiązek ubezpieczenia społecznego z tytułu zasiłku dla opiekuna weszły w życie dopiero 15.05.2014 r., a zatem nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia naruszenia prawa w decyzji wydanej 1.07.2013 r. Sąd wskazał również na upływ pięcioletniego terminu do uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W związku z tym, organy powinny były ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, a nie jej uchylenia. Sąd zwrócił skarżącemu wpis sądowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, zastosowania art. 145 i 146 k.p.a., zasady dwuinstancyjności oraz wpływu zmian legislacyjnych na postępowania administracyjne.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z zasiłkiem dla opiekuna i statusem bezrobotnego, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych obszarach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy można stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa z 2013 r. na podstawie przepisów, które weszły w życie w 2014 r. i dotyczyły obowiązku ubezpieczenia społecznego z tytułu pobierania zasiłku dla opiekuna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy wprowadzające obowiązek ubezpieczenia społecznego z tytułu zasiłku dla opiekuna weszły w życie po dacie wydania decyzji, więc nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia naruszenia prawa w tamtym okresie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy dotyczące obowiązku ubezpieczenia społecznego z tytułu zasiłku dla opiekuna weszły w życie 15.05.2014 r., podczas gdy sporna decyzja została wydana 1.07.2013 r. Zgodnie z zasadą państwa prawnego i zakazem działania prawa wstecz, nie można wywodzić negatywnych skutków dla strony z przepisów, które nie obowiązywały w dacie wydania decyzji.
Czy organ administracji prawidłowo zastosował przepisy dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 146 § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz zasadę dwuinstancyjności, a także nieprawidłowo zastosowały art. 146 § 1 k.p.a. w kontekście upływu terminu do uchylenia decyzji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nieprawidłowo zastosowały art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ nowe okoliczności faktyczne (wprowadzenie przepisów o zasiłku dla opiekuna) nie istniały w dniu wydania decyzji. Ponadto, z uwagi na upływ pięcioletniego terminu od doręczenia decyzji, organ nie mógł jej uchylić, a jedynie stwierdzić naruszenie prawa. Sąd zarzucił również brak merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, naruszając zasadę dwuinstancyjności.
Czy zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy lub posiadanie statusu bezrobotnego ma wpływ na uprawnienie do zasiłku dla opiekuna?
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 2 ust. 6 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, rejestracja jako bezrobotny nie ma wpływu na uprawnienie do zasiłku dla opiekuna.
Uzasadnienie
Sąd przywołał przepis ustawy, który stanowi, że status bezrobotnego nie wpływa na prawo do zasiłku dla opiekuna, co skarżący podniósł w swojej argumentacji.
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wznowienia postępowania w przypadku ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi.
k.p.a. art. 146 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa terminy, po których upływie nie można uchylić decyzji w wyniku wznowienia postępowania (5 lat dla przyczyn z art. 145 § 1 pkt 3-8).
k.p.a. art. 151 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku, gdy uchylenie decyzji nie jest możliwe z powodu upływu terminu, organ stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych do kontroli działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd dokonuje kontroli legalności z urzędu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje środki przewidziane w ustawie w celu uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonych aktów.
Pomocnicze
u.p.z. art. 2 § ust. 1 pkt 2 lit. I
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Statusu osoby bezrobotnej nie może posiadać osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.
Ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów art. 2 § ust. 1
Określa warunki przyznania zasiłku dla opiekuna.
Ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów art. 2 § ust. 6
Rejestracja jako bezrobotny nie ma wpływu na uprawnienie do zasiłku dla opiekuna.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis wprowadzający obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osobę pobierającą zasiłek dla opiekuna.
Ustawa o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw art. 11 § ust. 1 i 3
Przepis, który spowodował wygaśnięcie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1.07.2013 r.
Ustawa o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw art. 7 § § 1
Błędne ustalenie stanu faktycznego.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 239 § § 1 pkt 1b
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy dotyczące obowiązku ubezpieczenia społecznego z tytułu zasiłku dla opiekuna weszły w życie po dacie wydania decyzji o statusie bezrobotnego. • Upływ pięcioletniego terminu od doręczenia decyzji uniemożliwia jej uchylenie w wyniku wznowienia postępowania. • Organy administracji naruszyły zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Odrzucone argumenty
Organy administracji utrzymywały, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z tytułu pobierania zasiłku dla opiekuna od 1.07.2013 r., co wykluczało posiadanie statusu bezrobotnego.
Godne uwagi sformułowania
Zgodnie z zasadą państwa prawnego, która jest zawarta w art. 2 Konstytucji RP, brak jest jakichkolwiek powodów, aby z tego tytułu w wznowieniowym postępowaniu wywodzić dla strony jakiekolwiek negatywne skutki. • Uchybienia przepisom postępowania, tj. art. 7, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. • Istota zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 15 k.p.a., polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy administracji sprawy tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym.
Skład orzekający
Józef Maleszewski
przewodniczący sprawozdawca
Sebastian Michalski
asesor sądowy
Tomasz Grossmann
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, zastosowania art. 145 i 146 k.p.a., zasady dwuinstancyjności oraz wpływu zmian legislacyjnych na postępowania administracyjne."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z zasiłkiem dla opiekuna i statusem bezrobotnego, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych obszarach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność przepisów dotyczących statusu bezrobotnego i zasiłków dla opiekunów oraz podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania procedur administracyjnych i zasady państwa prawnego.
“Czy można stracić status bezrobotnego przez przepisy, które jeszcze nie weszły w życie?”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.