Orzeczenie · 2020-03-05

IV KS 45/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-03-05
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
postępowanie odwoławczeuchylenie wyrokuprzekazanie do ponownego rozpoznaniaprawo do obronyprzewód sądowysąd najwyższykpk

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę prokuratora na wyrok sądu okręgowego, który uchylił wyrok sądu rejonowego skazujący M. K. za przestępstwa z art. 207 § 1 k.k., art. 190 § 1 k.k. i art. 245 k.k. Sąd okręgowy przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, powołując się na naruszenie prawa do obrony oskarżonego i potrzebę przeprowadzenia procesu na nowo. Sąd Najwyższy uznał skargę prokuratora za zasadną, stwierdzając naruszenie art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k. przez sąd okręgowy. Podkreślono, że uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest możliwe tylko w przypadkach wskazanych w art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k., w tym gdy konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego w całości. Sąd Najwyższy wskazał, że sąd okręgowy błędnie powołał się na art. 440 k.p.k. (rażąca niesprawiedliwość) jako podstawę uchylenia, a także nie wykazał konieczności przeprowadzenia przewodu sądowego w całości. Potrzeba przesłuchania oskarżonego czy odtworzenia nagrań nie uzasadnia uchylenia wyroku, a sąd odwoławczy powinien sam uzupełnić postępowanie dowodowe. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących postępowania odwoławczego w sprawach karnych, w szczególności przesłanek uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spraw karnych i specyficznych sytuacji procesowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd odwoławczy może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli nie zachodzi konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach, w tym gdy konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego w całości. W innych przypadkach sąd odwoławczy powinien sam uzupełnić postępowanie dowodowe.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sąd okręgowy naruszył art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k., błędnie interpretując przesłanki uchylenia wyroku. Potrzeba przesłuchania oskarżonego czy odtworzenia nagrań nie stanowi podstawy do uchylenia wyroku, jeśli nie ma konieczności przeprowadzenia całego przewodu sądowego na nowo. Sąd odwoławczy powinien sam naprawić stwierdzone uchybienia.

Czy art. 440 k.p.k. stanowi samodzielną podstawę do uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 440 k.p.k. nie stanowi odrębnej podstawy uchylenia orzeczenia od art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 440 k.p.k. (rażąca niesprawiedliwość) nie jest samodzielną podstawą do uchylenia wyroku z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, a jedynie może stanowić podstawę do zmiany orzeczenia na korzyść oskarżonego lub uchylenia w sytuacji określonej w art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratororgan_państwowyskarżący
Obrońca oskarżonegoinnereprezentant strony

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 437 § § 2 zdanie drugie

Kodeks postępowania karnego

Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego w całości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Utrzymanie orzeczenia w mocy, które byłoby rażąco niesprawiedliwe, podlega zmianie na korzyść oskarżonego lub uchyleniu w sytuacji określonej w art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 454

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 185a § § 4

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy odtworzenia nagrań zapisu przesłuchań.

k.p.k. art. 442 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy możliwości skorzystania z dowodów w ponownym rozpoznaniu sprawy.

k.k. art. 207 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa znęcania.

k.k. art. 190 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa groźby karalnej.

k.k. art. 245

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa naruszenia nietykalności cielesnej lub znieważenia funkcjonariusza publicznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd okręgowy naruszył art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k., błędnie uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, podczas gdy nie było konieczności przeprowadzenia przewodu sądowego w całości. • Sąd odwoławczy powinien sam uzupełnić postępowanie dowodowe, zamiast uchylać wyrok.

Godne uwagi sformułowania

uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k. • nie stanowi podstawy do uchylenia wyroku odwoływanie się do tzw. rażącej niesprawiedliwości orzeczenia opisanej w art. 440 k.p.k. • nie zachodzi konieczność przeprowadzenia raz jeszcze wszystkich dowodów, nie jest dopuszczalne uchylenie wyroku.

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący, sprawozdawca

Dariusz Kala

członek

Andrzej Stępka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania odwoławczego w sprawach karnych, w szczególności przesłanek uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i specyficznych sytuacji procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady postępowania odwoławczego w sprawach karnych, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji w stosowaniu prawa procesowego.

Sąd Najwyższy: Kiedy sąd odwoławczy może uchylić wyrok? Kluczowa interpretacja k.p.k.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst