IV KO 21/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego P. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach. Skazany argumentował, że w składzie sądu pierwszej instancji orzekał sędzia, wobec którego toczyło się postępowanie karne, a także sugerował, że wyroki z jego udziałem były "ustawiane" w celu uzyskania przychylności ówczesnego wiceministra sprawiedliwości i ułatwienia awansów. Sąd Najwyższy, działając jednoosobowo na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., postanowił odmówić przyjęcia wniosku z uwagi na jego oczywistą bezzasadność. Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania jest środkiem nadzwyczajnym, a podnoszone przez skazanego zarzuty, choć dotyczące nieprawidłowości w procedurach awansowych sędziów i tzw. afery hejterskiej, nie mieszczą się w katalogu ustawowych podstaw wznowienia postępowania (art. 540 k.p.k. i nast.). Sąd zaznaczył, że moralne obciążenie sędziego nie jest wystarczającą podstawą do wzruszenia prawomocnego wyroku, a zarzuty dotyczące przestępstwa wymagają potwierdzenia prawomocnym wyrokiem skazującym i wykazania związku z postępowaniem. Ponadto, sąd niższej instancji orzekał w oparciu o nominację, co do której nie było wątpliwości konstytucyjnych w dacie orzekania, a apelacja nie podnosiła zarzutów co do bezstronności sądu pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego, zwłaszcza w kontekście zarzutów dotyczących nieprawidłowości w sądownictwie i udziału sędziów w aferach.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale stanowi ważny głos w dyskusji o standardach wymiaru sprawiedliwości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzuty dotyczące nieprawidłowości w procedurach awansowych sędziów oraz potencjalnego uwikłania sędziego w aferę hejterską stanowią podstawę do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podnoszone okoliczności nie mieszczą się w ustawowych podstawach wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć zarzuty dotyczące nieprawidłowości w procedurach awansowych sędziów i tzw. afery hejterskiej są znane i obciążające moralnie, nie stanowią one ustawowej podstawy do wznowienia postępowania karnego. Wznowienie wymaga wykazania naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności wynikającego z wadliwości procesu powoływania sędziego lub potwierdzenia przestępstwa prawomocnym wyrokiem skazującym.
Czy zarzut dopuszczenia się przestępstwa w związku z postępowaniem, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, może stanowić podstawę wznowienia postępowania, jeśli nie zostało ono potwierdzone prawomocnym wyrokiem skazującym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wznowienie postępowania z tej podstawy spełnia wymogi formalne tylko wtedy, gdy wskazuje na prawomocny wyrok skazujący za popełnienie przestępstwa w związku z postępowaniem objętym wznowieniem, lub gdy wykazuje związek z orzeczeniem stwierdzającym niemożność wydania wyroku skazującego z określonych przyczyn.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że sam fakt deklaracji sędziego w przestrzeni publicznej nie jest wystarczający do wznowienia postępowania. Konieczne jest wykazanie przestępstwa prawomocnym wyrokiem skazującym i udowodnienie jego związku z postępowaniem, w którym zapadło orzeczenie.
Czy sędzia powołany do pełnienia urzędu w procedurze nominacyjnej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, co do której nie istniały wątpliwości konstytucyjne w dacie orzekania, może być podstawą do wznowienia postępowania w oparciu o późniejsze kontrowersje dotyczące nominacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wątpliwości konstytucyjne dotyczące procesu powoływania sędziów mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania tylko wtedy, gdy dotyczą sędziów powołanych w procedurze z udziałem KRS ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., a nie sędziów nominowanych przed tą datą, jeśli ich nominacja nie budziła wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił sytuację sędziów powołanych przed i po zmianach w ustawie o KRS, wskazując, że podstawą do wznowienia postępowania mogą być jedynie wątpliwości konstytucyjne dotyczące nominacji sędziów powołanych w nowym trybie, a nie moralna ocena zachowania sędziego czy jego późniejsze zaangażowanie w kontrowersyjne działania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. (poprzednio M.) | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 545 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Sąd orzekając jednoosobowo, odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od prokuratora, adwokata, radcy prawnego albo radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność.
Pomocnicze
k.p.k. art. 540
Kodeks postępowania karnego
Katalog podstaw wznowienia postępowania.
k.p.k. art. 540a
Kodeks postępowania karnego
Katalog podstaw wznowienia postępowania.
k.p.k. art. 540b
Kodeks postępowania karnego
Katalog podstaw wznowienia postępowania.
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wznowienia postępowania z urzędu.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne podstawy uchylenia orzeczenia.
k.p.k. art. 540 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wznowienia postępowania w przypadku popełnienia przestępstwa z wpływem na treść orzeczenia.
k.p.k. art. 541 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Wymogi formalne wniosku o wznowienie postępowania z powodu przestępstwa.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 3-11
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności wyłączające ściganie lub uzasadniające umorzenie postępowania.
k.p.k. art. 22
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności wyłączające ściganie lub uzasadniające umorzenie postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podnoszone przez skazanego okoliczności nie mieszczą się w ustawowych podstawach wznowienia postępowania. • Moralne obciążenie sędziego nie jest wystarczającą podstawą do wznowienia postępowania. • Zarzut popełnienia przestępstwa wymaga potwierdzenia prawomocnym wyrokiem skazującym i wykazania związku z postępowaniem. • Sędzia orzekał w oparciu o nominację, która nie budziła wątpliwości konstytucyjnych w dacie orzekania.
Odrzucone argumenty
W składzie sądu pierwszej instancji brał udział sędzia, wobec którego prowadzone jest postępowanie karne. • Wyroki wydane z udziałem sędziego miały być "ustawiane" w celu uzyskania przychylności. • Sędzia miał dążyć do wydania surowego wyroku i popełnić błędy, naruszając niezawisłość i praworządność.
Godne uwagi sformułowania
wznowienie postępowania sądowego zalicza się do wybitnie nadzwyczajnych środków zaskarżenia • oczywista bezzasadność wniosku • nie mieści się w ustawowych podstawach wznowienia postępowania • nie budziły wątpliwości natury konstytucyjnej • nie są wystarczające do wznowienia konkretnego postępowania i uchylenia orzeczenia wydanego z jego udziałem dopóki fakt przestępstwa nie zostanie, co do zasady, potwierdzony prawomocnym wyrokiem skazującym
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego, zwłaszcza w kontekście zarzutów dotyczących nieprawidłowości w sądownictwie i udziału sędziów w aferach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale stanowi ważny głos w dyskusji o standardach wymiaru sprawiedliwości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kwestii zaufania do wymiaru sprawiedliwości, nieprawidłowości w procedurach nominacyjnych sędziów i tzw. afery hejterskiej, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze.
“Sąd Najwyższy: Afera hejterska i nieprawidłowości w nominacjach sędziów nie wystarczą do wznowienia wyroku.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.