Orzeczenie · 2001-06-12

IV KKN 64/97Uniewinnienie kierowcy wypadek droga zasada zaufania

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2001-06-12
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
wypadek drogowynieumyślne spowodowanie śmiercizasada ograniczonego zaufaniaprawo karnekasacjaSąd Najwyższyzasady ruchu drogowegoprzyczynowość

Sąd Najwyższy w składzie Izby Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego A. B., który został uznany za winnego spowodowania śmiertelnego wypadku drogowego z art. 145 § 2 kk z 1969 r. Wyrokiem Sądu Rejonowego w N. skazano go na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, a Sąd Wojewódzki w N. złagodził karę i częściowo zmienił opis czynu. Sąd Najwyższy, analizując kasację, uznał zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego za uzasadniony. Stwierdzono, że sąd odwoławczy nie rozważył kompleksowo zarzutów apelacji i nie wskazał, dlaczego uznał je za nietrafne, co stanowiło rażące naruszenie art. 406 § 2 kpk z 1969 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że sądy obu instancji pobieżnie oceniły materiał dowodowy, pomijając istotne dowody i błędnie nadając decydujący walor niektórym faktom. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że sądy nieprawidłowo zastosowały zasadę ograniczonego zaufania, obarczając kierowcę odpowiedzialnością za skutki, które wynikały głównie z zachowania nietrzeźwego pieszego. Sąd Najwyższy przywołał liczne orzeczenia i doktrynę prawa karnego, wskazując, że odpowiedzialność kierowcy za skutek przestępny może być obiektywnie przypisana tylko wtedy, gdy jego zachowanie stwarzało prawnie nieakceptowane niebezpieczeństwo, które się zrealizowało. W tej sprawie, mimo pewnych ustaleń dotyczących prędkości, kluczowe było to, że pieszy wszedł na jezdnię w warunkach ograniczonej widoczności i nietrzeźwości, a kierowca, mimo podjętych manewrów obronnych, nie miał możliwości uniknięcia potrącenia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki i uniewinnił A. B., obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady ograniczonego zaufania w ruchu drogowym, zasada obiektywnego przypisania skutku w prawie karnym, kryteria oceny związku przyczynowego w sprawach o wypadki drogowe.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego z lat 1995-1996 i przepisów k.k. z 1969 r., choć zasady interpretacyjne pozostają aktualne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał apelację, rozważając wszystkie podniesione argumenty i dokonując wszechstronnej oceny dowodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy rażąco naruszył art. 406 § 2 kpk z 1969 r., ponieważ nie rozważył kompleksowo zarzutów apelacji i nie wskazał, dlaczego uznał je za nietrafne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy nie rozważył wszystkich argumentów apelacji, co doprowadziło do wadliwej kontroli odwoławczej i rażącego naruszenia prawa procesowego.

Czy kierowca, nieumyślnie naruszając zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, ponosi odpowiedzialność za skutek śmiertelnego potrącenia pieszego, jeśli bezpośrednią przyczyną wypadku było zachowanie pieszego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odpowiedzialność kierowcy za skutek przestępny może być obiektywnie przypisana tylko wtedy, gdy jego zachowanie stwarzało lub istotnie zwiększało prawnie nieakceptowane niebezpieczeństwo dla dobra prawnego, które się zrealizowało.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji błędnie przypisały skazanemu odpowiedzialność za skutek, nie biorąc pod uwagę, że bezpośrednią przyczyną wypadku było niezgodne z zasadami ruchu drogowego zachowanie nietrzeźwego pieszego, a kierowca nie miał możliwości uniknięcia potrącenia.

Jak należy interpretować zasadę ograniczonego zaufania w ruchu drogowym w kontekście odpowiedzialności kierowcy za skutki wypadku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zasady ograniczonego zaufania nie należy pojmować rozszerzająco, obarczając kierowców odpowiedzialnością za każdą sytuację wytworzoną na drodze. Kierowca ma prawo liczyć na przestrzeganie przepisów przez innych uczestników ruchu, chyba że okoliczności wskazują na możliwość odmiennego zachowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przywołał orzecznictwo i doktrynę, podkreślając, że zasada ograniczonego zaufania jest wyjątkiem od podstawowej zasady zaufania i nie może być interpretowana tak, aby kierowców obarczać odpowiedzialnością za każdą sytuację na drodze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroków i uniewinnienie
Strona wygrywająca
A. B.

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznaskazany
S. S.osoba_fizycznapieszy

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 145 § § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący nieumyślnego spowodowania wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym.

Pomocnicze

k.p.k. art. 406 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący granic zmiany orzeczenia przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 2 § § 1 pkt 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Zasady postępowania karnego: obiektywizm i swobodna ocena dowodów.

k.p.k. art. 3 § § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

Zasady postępowania karnego: obiektywizm i zasada domniemania niewinności.

k.p.k. art. 4 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

prd art. 17 § ust. 1

Prawo o ruchu drogowym

Obowiązek dostosowania prędkości do warunków.

prd art. 3

Prawo o ruchu drogowym

Zasada ograniczonego zaufania (w wersji z 1983 r.).

prd art. 4

Prawo o ruchu drogowym

Zasada ograniczonego zaufania (w wersji z 1997 r.).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd odwoławczy nie rozpoznał kompleksowo apelacji. • Sądy niższych instancji nieprawidłowo oceniły dowody i zastosowały zasadę ograniczonego zaufania. • Bezpośrednią przyczyną wypadku było zachowanie pieszego, a nie kierowcy. • Kierowca nie miał możliwości uniknięcia potrącenia pieszego.

Godne uwagi sformułowania

zasady ograniczonego zaufania nie należy pojmować rozszerzająco • kierowca ma prawo liczyć na przestrzeganie przepisów przez innych uczestników ruchu • spowodowanie skutku może być tylko obiektywnie przypisane sprawcy, gdy jego zachowanie stwarzało lub istotnie zwiększało prawnie nieakceptowane niebezpieczeństwo dla dobra prawnego

Skład orzekający

Mieczysław Młodzik

przewodniczący

Józef Medyk

sprawozdawca

Ewa Strużyna

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ograniczonego zaufania w ruchu drogowym, zasada obiektywnego przypisania skutku w prawie karnym, kryteria oceny związku przyczynowego w sprawach o wypadki drogowe."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z lat 1995-1996 i przepisów k.k. z 1969 r., choć zasady interpretacyjne pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe zastosowanie zasady ograniczonego zaufania i związku przyczynowego w prawie karnym, a także jak Sąd Najwyższy koryguje błędy niższych instancji, chroniąc jednostkę przed niesłusznym skazaniem.

“Czy zawsze kierowca jest winny, gdy pieszy ginie na drodze? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady odpowiedzialności.”

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst