Orzeczenie · 2001-11-08

IV KKN 169/97Oddalenie kasacji naruszenie art 31 kpk

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2001-11-08
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemuŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższynaruszenie przepisówbezstronność sędziegokodeks karnykodeks postępowania karnegonieistotny wpływ na wyrokkwalifikacja prawna

Sąd Najwyższy w Warszawie, Izba Karna, rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę oskarżonego J. P. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w N., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w T. skazujący J. P. za cztery przestępstwa popełnione w nocy z 17 na 18 kwietnia 1995 r. w R. Oskarżony został skazany m.in. za czyny z art. 233 § 1 dkk i art. 236 dkk, z zastosowaniem kary łącznej pozbawienia wolności, warunkowo zawieszonej, grzywny i nawiązek. Obrońca w kasacji zarzucił obrazę przepisów prawa procesowego (m.in. art. 31 dkpk, art. 154, 155 § 3 dkpk, art. 372 dkpk), prawa materialnego (art. 10 § 1 dkk, art. 233 dkk) oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut obrazy art. 31 § 1 kpk z 1969 r. (dotyczący braku wyłączenia sędziego, który wcześniej zajmował się powiązaną sprawą) był zasadny, jednak stwierdził, że nie miał on istotnego wpływu na treść wyroku, ponieważ skarżący nie kwestionował samego popełnienia przestępstw, a jedynie ich kwalifikację prawną. Sąd podkreślił, że nowa ustawa kpc szerzej ujmuje podstawy wyłączenia sędziego. Pozostałe zarzuty, dotyczące m.in. kwalifikacji prawnej czynów (art. 10 § 1 dkk, art. 233 dkk) oraz ustaleń faktycznych, zostały uznane za bezzasadne. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako bezzasadną i obciążył oskarżonego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku wyłączenia sędziego (art. 31 kpk), zasady kumulacji przepisów (art. 10 kk) oraz ograniczeń wnoszenia kasacji w zakresie ustaleń faktycznych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie wydane na gruncie przepisów kpk z 1969 r., choć wskazuje na ewolucję prawa w tym zakresie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy naruszenie przepisu o obowiązku wyłączenia sędziego (art. 31 § 1 kpk z 1969 r.) ma istotny wpływ na treść orzeczenia, jeśli skarżący nie kwestionuje samego czynu, a jedynie jego kwalifikację prawną?

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie to nie miało istotnego wpływu na treść wyroku, ponieważ oskarżony nie zanegował przestępnego charakteru swoich działań, a jedynie proponował łagodniejszą kwalifikację prawną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał zasadność zarzutu obrazy art. 31 § 1 kpk z 1969 r. (nie wyłączenie się sędziego z powodu wcześniejszego zajmowania się powiązaną sprawą), jednak stwierdził, że nie miało to istotnego wpływu na treść wyroku, gdyż sam skarżący nie negował przestępnego charakteru działań, a jedynie proponował łagodniejszą kwalifikację prawną.

Czy działania oskarżonego polegające na uderzaniu i kopaniu dwóch funkcjonariuszy Policji w tym samym miejscu i czasie stanowią jedno przestępstwo, czy też odrębne czyny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Stanowią odrębne czyny i tym samym odrębne przestępstwa, ponieważ oskarżony atakował pokrzywdzonych odrębnymi zachowaniami, z odrębnymi impulsami woli.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odrzucił zarzut obrazy art. 10 § 1 kk z 1969 r., wskazując, że fakt zdarzenia w tym samym miejscu i czasie nie jest decydujący. Istotne jest, że oskarżony atakował pokrzywdzonych odrębnymi zachowaniami, co świadczy o odrębnych impulsach woli i tym samym o odrębnych czynach i przestępstwach.

Czy atak oskarżonego polegający na zadawaniu funkcjonariuszom Policji uderzeń i kopaniu może być zakwalifikowany jako tzw. czynny opór?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zadawanie uderzeń i kopanie nie może być potraktowane jako czynny opór.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zastosowana kwalifikacja prawna (art. 233 dkk) nie budzi zastrzeżeń, a atak oskarżonego nie stanowił czynnego oporu.

Czy kasacja może być podstawą do podważania zasadności ocen dowodów i ustaleń faktycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja nie jest środkiem do podważania zasadności ocen dowodów i ustaleń faktycznych, chyba że w tej sferze został rażąco obrażony przepis proceduralny, który mógł mieć wpływ na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 463a § 1 kpk z 1969 r. (obecnie art. 523 § 1 kpk) wyraźnie zabrania podważania w trybie kasacji ustaleń faktycznych, chyba że doszło do rażącego naruszenia przepisów proceduralnych mającego wpływ na treść orzeczenia. Autor kasacji nie wykazał takiego naruszenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Prokurator Krajowy

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznaoskarżony
B. P.osoba_fizycznawspółoskarżona
G. P.osoba_fizycznapokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy
J. F.osoba_fizycznapokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (22)

Główne

kk art. 233 § 1

Kodeks karny

kk art. 236

Kodeks karny

kk art. 235

Kodeks karny

dkpk art. 31 § 1

Kodeks postępowania karnego

Naruszenie przepisu o obowiązku wyłączenia sędziego, gdy sędzia zajął stanowisko w poprzednio rozpoznawanej, ściśle powiązanej sprawie, może być podstawą do wyłączenia, jeśli budzi uzasadnione wątpliwości co do bezstronności. W nowym kpk (art. 41 § 1) podstawa wyłączenia jest szersza.

dkk art. 10 § 1

Kodeks karny

Działania skierowane przeciwko różnym pokrzywdzonym, nawet w tym samym miejscu i czasie, jeśli wynikają z odrębnych impulsów woli, stanowią odrębne czyny i przestępstwa.

dkpk art. 537 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

kk art. 156 § 2

Kodeks karny

kk art. 75 § 1

Kodeks karny

kk art. 59a § pkt 1 i 2

Kodeks karny

kk art. 54

Kodeks karny

dkpk art. 388 § 1

Kodeks postępowania karnego

dkpk art. 154

Kodeks postępowania karnego

dkpk art. 155 § 3

Kodeks postępowania karnego

dkpk art. 372

Kodeks postępowania karnego

dkpk art. 384

Kodeks postępowania karnego

dkpk art. 406 § 2

Kodeks postępowania karnego

Sąd odwoławczy zbyt lakonicznie odniósł się do zarzutu naruszenia art. 31 § 1 dkpk.

dkpk art. 165

Kodeks postępowania karnego

dkpk art. 463a § 1

Kodeks postępowania karnego

Kasacja nie może być wniesiona w celu podważania zasadności ocen dowodów i ustaleń faktycznych, chyba że doszło do rażącego naruszenia przepisu proceduralnego mającego wpływ na treść orzeczenia.

dkpk art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Kasacja nie może być wniesiona w celu podważania zasadności ocen dowodów i ustaleń faktycznych, chyba że doszło do rażącego naruszenia przepisu proceduralnego mającego wpływ na treść orzeczenia.

dkpk art. 536

Kodeks postępowania karnego

dkpk art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

kw art. 87 § 1

Kodeks wykroczeń

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obraza art. 31 § 1 kpk z 1969 r. przez niezawiśnięcie sędziego z własnej inicjatywy w sprawie, w której wcześniej zajmował się powiązanym zagadnieniem. • Obraza art. 406 § 2 kpk z 1969 r. przez lakoniczne odniesienie się sądu odwoławczego do zarzutu naruszenia art. 31 § 1 dkpk.

Odrzucone argumenty

Obraza art. 388 pkt 1 dkpk. • Obraza art. 154 i 155 § 3 dkpk przez niedopuszczenie dowodu z wizji lokalnej. • Obraza art. 372 dkpk w zakresie obrażeń ciała doznanych przez oskarżonego. • Obraza art. 10 § 1 dkk poprzez przyjęcie kilku czynów za jedno przestępstwo. • Obraza art. 233 dkk poprzez błędne jego zastosowanie, zamiast art. 235 dkk. • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia (np. przyjęcie, że oskarżony kopał J. F., znieważał funkcjonariuszy, pokrzywdzony G. P. doznał urazu fizycznego).

Godne uwagi sformułowania

w judykaturze (...) przeważał pogląd, że w wypadkach, gdy sędzia zajął stanowisko w poprzednio rozpoznawanej innej sprawie, mającej ścisły i nierozerwalny związek z aktualnie rozpoznawaną sprawą, należało uznawać istnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. • Nowa ustawa w art. 41 § 1 nie wiąże już przyczyn wyłączenia sędziego z zaistnieniem „stosunku osobistego” między sędzią a strona, lecz podstawę wyłączenia ujmuje szerzej, jako istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. • Nie ulega wątpliwości, ze sprawa, w której J. P. był obwiniony o popełnienie wykroczenia określonego w art. 87 § 1 kw, pozostawała w wyjątkowo ścisłym i nierozerwalnym związku z niniejszą sprawą. • Niewyłączenie się w takim przypadku sędziego zawodowego z własnej inicjatywy od udziału w konkretnej sprawie nie stanowiło co prawda – jak błędnie utrzymuje autor kasacji – bezwzględnej przyczyny odwoławczej, lecz z całą pewnością było obrazą przepisu postępowania, dokładnie art. 31 § 1 kpk z 1969 r., mającą charakter niewątpliwy i oczywisty. Naruszenie prawa nastąpiło więc w stopniu rażącym. • Tym niemniej in concreto nie sposób przyjąć, iż opisana obraza prawa mogła mieć istotny wpływ na treść wyroku. […]

Skład orzekający

Feliks Tarnowski

przewodniczący

Dorota Rysińska

sędzia

Rafał Malarski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku wyłączenia sędziego (art. 31 kpk), zasady kumulacji przepisów (art. 10 kk) oraz ograniczeń wnoszenia kasacji w zakresie ustaleń faktycznych."

Ograniczenia: Orzeczenie wydane na gruncie przepisów kpk z 1969 r., choć wskazuje na ewolucję prawa w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych, takich jak bezstronność sędziego i zakres kontroli kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje też, jak ewoluowały przepisy i ich interpretacja.

“Czy sędzia, który wcześniej zajmował się podobną sprawą, może orzekać w nowej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst