Orzeczenie · 2000-05-17

IV KKN 122/97Uchylenie postanowienia naruszenie prawa do obrony 2

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2000-05-17
SNKarneprzestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu i obronności państwaWysokanajwyższy
prawo karnepostępowanie karnekasacjaprawo do obronynaruszenie procedurySąd Najwyższyfunkcjonariusz MO

Sprawa dotyczyła kasacji Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 2 grudnia 1981 r., które umorzyło postępowanie karne przeciwko K. Ś. Sąd Rejonowy w K. pierwotnie skazał K. Ś. za przestępstwa z art. 234 § 1 kk, art. 233 kk, art. 235 kk oraz art. 236 kk i art. 36 § 1 kk. Po wniesieniu rewizji przez obrońców, która kwestionowała ustalenia faktyczne, Sąd Wojewódzki po długim okresie bezczynności rozpoznał sprawę na posiedzeniu, umarzając postępowanie na podstawie art. 26 kk, uznając czyn za mający znikomy stopień społecznego niebezpieczeństwa. Prokurator Generalny zaskarżył to postanowienie kasacją, zarzucając rażące naruszenie przepisów procedury karnej, w tym art. 9 kpk w zw. z art. 403 i 399 kpk z 1969 r., poprzez rozpoznanie rewizji na posiedzeniu zamiast na rozprawie, co naruszyło prawo oskarżonego do obrony. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że rozpoznanie rewizji na posiedzeniu było rażącym uchybieniem proceduralnym, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podkreślono, że rewizja kwestionująca winę i ustalenia faktyczne powinna być rozpoznana na rozprawie, z udziałem oskarżonego i obrońcy. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, z zapewnieniem przestrzegania prawa do obrony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie prawa do obrony w postępowaniu odwoławczym, prawidłowe rozpoznawanie rewizji, wymogi formalne postępowania odwoławczego w sprawach karnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy przepisów procedury karnej z 1969 r., ale zasady dotyczące prawa do obrony i prawidłowego przebiegu postępowania odwoławczego pozostają aktualne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy rozpoznanie rewizji na posiedzeniu zamiast na rozprawie, w sytuacji gdy oskarżony kwestionuje swoją winę i ustalenia faktyczne, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony, jeśli uniemożliwia oskarżonemu i jego obrońcom udział w postępowaniu odwoławczym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że rewizja kwestionująca winę i ustalenia faktyczne powinna być rozpoznana na rozprawie, z możliwością udziału oskarżonego i obrońcy. Rozpoznanie na posiedzeniu, bez zawiadomienia stron, narusza fundamentalne zasady postępowania karnego i prawo do obrony.

Czy sąd odwoławczy może umorzyć postępowanie na podstawie art. 299 § 1 pkt 1 kpk z 1969 r. bez uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umorzenie postępowania przez sąd odwoławczy powinno nastąpić po uchyleniu zaskarżonego orzeczenia, zgodnie z art. 386 § 2 kpk.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd odwoławczy, umarzając postępowanie, pominął dyspozycję art. 386 § 2 kpk, który wymaga uchylenia zaskarżonego wyroku przed umorzeniem. Brak wypowiedzi co do wyroku sądu pierwszej instancji stanowił wadę postępowania.

Czy przepis art. 299 § 1 pkt 1 kpk z 1969 r. może stanowić podstawę do rozpoznania rewizji na posiedzeniu w sytuacji umorzenia postępowania z powodu znikomego społecznego niebezpieczeństwa czynu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odwoływanie się do tego przepisu jako podstawy rozpoznawania rewizji na posiedzeniu jest całkowicie chybione w kontekście umorzenia postępowania z powodu znikomego społecznego niebezpieczeństwa czynu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 299 § 1 pkt 1 kpk z 1969 r. dotyczył kontroli formalnych aktu oskarżenia i nie mógł zastąpić zwykłej kontroli odwoławczej ani stanowić podstawy do rozpoznania rewizji na posiedzeniu w sytuacji umorzenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
K. Ś.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (17)

Główne

kpk art. 9

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 403

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 399

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 388

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 386 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

kk art. 234 § § 1

Kodeks karny

kk art. 236

Kodeks karny

kk art. 233

Kodeks karny

kk art. 235

Kodeks karny

kk art. 10 § § 3

Kodeks karny

kk art. 36 § § 1

Kodeks karny

kpk art. 26

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 299 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 407

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 549 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 357

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 3 § § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoznanie rewizji na posiedzeniu zamiast na rozprawie stanowi rażące naruszenie prawa do obrony. • Brak zawiadomienia oskarżonego i obrońcy o terminie posiedzenia uniemożliwił im udział w postępowaniu odwoławczym. • Sąd odwoławczy nie uchylił wyroku sądu pierwszej instancji przed umorzeniem postępowania, co narusza art. 386 § 2 kpk. • Przepis art. 299 § 1 pkt 1 kpk z 1969 r. nie mógł stanowić podstawy do rozpoznania rewizji na posiedzeniu w tej sprawie.

Godne uwagi sformułowania

kwestionowano poczynione przez Sąd ustalenia faktyczne • zachowanie oskarżonego [...] zawierało znikomy stopień społecznego niebezpieczeństwa i nie stanowiło przestępstwa • zarzucając rażące naruszenie art. 9 kpk w zw. z art. 403 i art. 399 kpk z 1969 r., które polegało na rozpoznaniu rewizji obrońców oskarżonego K. Ś. na posiedzeniu, zamiast na rozprawie, przez co ograniczono prawo oskarżonego do obrony • Uchybienia do jakich doszło w tej sprawie w postępowaniu odwoławczym są tego rodzaju, że mogły wywrzeć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. • Doszło więc do ewidentnego naruszenia prawa oskarżonego do obrony w toku postępowania odwoławczego. • Powyższe uchybienia należy ocenić jako rażące.

Skład orzekający

Andrzej Deptuła

przewodniczący

Piotr Hofmański

sędzia

Przemysław Kalinowski

sędzia (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do obrony w postępowaniu odwoławczym, prawidłowe rozpoznawanie rewizji, wymogi formalne postępowania odwoławczego w sprawach karnych."

Ograniczenia: Dotyczy przepisów procedury karnej z 1969 r., ale zasady dotyczące prawa do obrony i prawidłowego przebiegu postępowania odwoławczego pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne, takie jak naruszenie prawa do obrony, mogą doprowadzić do uchylenia orzeczenia, nawet po wielu latach od pierwotnego wyroku.

“Sąd Najwyższy: Naruszenie prawa do obrony to powód do uchylenia wyroku, nawet po latach!”

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst