IV KK 59/26Oddalenie kasacji w sprawie o przestepstwo gospodarcze 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał na posiedzeniu bez udziału stron kasację pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 10 września 2025 r., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Szczytnie i uniewinnił J. L. od zarzutu popełnienia przestępstwa przywłaszczenia prawa majątkowego własności nieruchomości (art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.). Kasacja podnosiła zarzuty rażącego naruszenia przepisów proceduralnych (art. 7, 410, 424, 458, 457 § 3 k.p.k.) oraz prawa materialnego (art. 284 § 1 k.k.). Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej kwestionował uniewinnienie, uznanie, że oskarżony pozostawał w błędzie co do przebiegu granicy, a także brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił brak zamiaru przywłaszczenia po stronie oskarżonego, który wznosząc płot i budynek gospodarczy, działał w błędzie co do przebiegu granicy, opierając się na faktycznym rozgraniczeniu utrwalonym od lat 90. XX wieku oraz posiadanych mapach i relacjach historycznych. Sąd Najwyższy podkreślił, że Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.) i sporządził uzasadnienie zgodnie z wymogami prawa. Sąd odwoławczy miał prawo uniewinnić oskarżonego z przyczyn wskazanych w art. 17 § 1 i 2 k.p.k., nawet jeśli nie było takiego wniosku w apelacji. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył B. S. kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion przestępstwa przywłaszczenia, w szczególności elementu zamiaru, w kontekście działania w błędzie co do przebiegu granicy nieruchomości.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kluczowe było ustalenie braku zamiaru po stronie sprawcy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd odwoławczy, uniewinniając oskarżonego od zarzutu przywłaszczenia, prawidłowo zinterpretował znamiona czynu zabronionego, w szczególności element zamiaru, oraz czy działał w granicach zaskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy prawidłowo zinterpretował znamiona czynu zabronionego i działał w granicach zaskarżenia, uniewinniając oskarżonego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił brak zamiaru przywłaszczenia po stronie oskarżonego, który działał w błędzie co do przebiegu granicy działek. Sąd odwoławczy miał prawo uniewinnić oskarżonego, nawet jeśli nie było takiego wniosku w apelacji, ponieważ mógł wydać taki wyrok z przyczyn wskazanych w art. 17 § 1 i 2 k.p.k.
Czy sąd odwoławczy naruszył przepisy proceduralne, w szczególności dotyczące oceny dowodów i sporządzenia uzasadnienia, uniewinniając oskarżonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie naruszył przepisów proceduralnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy procedował z zachowaniem reguły swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.) i zgodnie z art. 424 § 1 k.p.k., wskazując podstawy wyroku, uznane fakty, dowody oraz dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Pisemne motywy wyroku zostały sporządzone zgodnie z wymogami art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. L. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| B. S. | inne | oskarżycielka posiłkowa |
Przepisy (11)
Główne
k.k. art. 284 § § 1
Kodeks karny
Czyn zabroniony wymaga zamiaru przywłaszczenia. Działanie w błędzie co do przebiegu granicy lub posiadanych uprawnień wyklucza zamiar.
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy czynu ciągłego.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymogi uzasadnienia wyroku.
k.p.k. art. 458
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Wymogi uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Wymogi uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 176 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 43b
Kodeks karny
Dotyczy środka karnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zamiaru przywłaszczenia po stronie oskarżonego, który działał w błędzie co do przebiegu granicy działek. • Prawidłowa ocena materiału dowodowego przez sąd odwoławczy. • Możliwość uniewinnienia przez sąd odwoławczy z urzędu lub z przyczyn wskazanych w art. 17 § 1 i 2 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Rażące naruszenie art. 7, 410, 424, 458, 457 § 3 k.p.k. • Bezzasadne uznanie, że oskarżony pozostawał w błędzie co do przebiegu granicy. • Błędna ocena faktu, że oskarżony nie unikał polubownego przywrócenia prawa majątkowego. • Nierozpoznanie dowodu z opinii biegłego z dziedziny geodezji lub badania wiarygodności dokumentów. • Niewypełnienie znamion czynu z art. 284 § 1 k.k. przez uznanie, że oskarżony nie wypełnił znamion tego czynu zabronionego.
Godne uwagi sformułowania
kasacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 10 września 2025 r., sygn. akt VII Ka 174/25 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Szczytnie z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 137/23 postanowił: 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) obciążyć B. S. kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne. • Sąd Okręgowy ustalił ponad wszelką wątpliwość, że J. L. remontując budynek gospodarczy i stawiając płot, nie miał zamiaru przywłaszczenia nieruchomości należącej do oskarżycielki posiłkowej, co zadecydowało o uniewinnieniu go od zarzucanego mu czynu z art. 284 § 1 k.k. • newralgicznym punktem ustaleń Sądu Okręgowego w sprawie było przyjęcie błędu w jakim działał oskarżony stawiając nowy płot oraz braku zamiaru po jego stronie. • J. L. wznosząc nowy płot miał prawo mieć błędne przekonanie co do tego, gdzie przebiega granica pomiędzy działkami. • Oskarżony rzeczywiście umiejscowił płot i budynek gospodarczy częściowo na posesji oskarżycielki posiłkowej, ale uczynił to działając bez zamiaru przywłaszczenia, a więc omyłkowo zabrał kawałek działki należącej do pokrzywdzonej, sądząc, że przysługuje mu w tym zakresie określone uprawnienie i nie mając świadomości, że jest to cudza rzecz postąpił z nią jak właściciel, tj. włączył tę rzecz do swojego majątku, zorganizował na tej części ogródek i kącik rekreacyjny i w ten sposób, nieświadomie, powiększył stan posiadania. […]
Skład orzekający
Michał Laskowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa przywłaszczenia, w szczególności elementu zamiaru, w kontekście działania w błędzie co do przebiegu granicy nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kluczowe było ustalenie braku zamiaru po stronie sprawcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy interpretacji znamion przestępstwa przywłaszczenia, co jest istotne dla prawników karnistów. Choć stan faktyczny jest dość konkretny, pokazuje, jak ważne jest udowodnienie zamiaru w kontekście błędnych działań.
“Czy błąd w ustaleniu granicy działki to już przywłaszczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.