Orzeczenie · 2021-04-09

IV KK 518/20

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-04-09
SNKarneodpowiedzialność Skarbu PaństwaWysokanajwyższy
zadośćuczynienieodszkodowanietymczasowe aresztowanieniewątpliwie niesłusznekasacjaSąd Najwyższyprawo karneodpowiedzialność deliktowa

Sprawa dotyczyła wniosku D.P. o zasądzenie od Skarbu Państwa zadośćuczynienia i odszkodowania za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Sąd Okręgowy w K. zasądził 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia, oddalając wniosek o odszkodowanie za utracone dochody. Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł kasację, zarzucając sądom obu instancji rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k.) poprzez nierozpoznanie zarzutów apelacji, a także naruszenie prawa materialnego (art. 361 § 1-2 k.c. w zw. z art. 322 k.p.c. oraz art. 445 § 1 k.c.). Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją, a kontrolą orzeczenia sądu odwoławczego. Sąd Najwyższy wskazał, że zarzuty dotyczące oceny materiału dowodowego i zastosowania art. 322 k.p.c. były w istocie zarzutami apelacyjnymi, skierowanymi przeciwko orzeczeniu sądu pierwszej instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał istnienia szkody, a sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, że zasądzone zadośćuczynienie jest adekwatne do doznanych krzywd, uwzględniając przy tym opinię psychiatryczno-psychologiczną. Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył wnioskodawcę kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie granic dopuszczalności zarzutów w kasacji, niedopuszczalność podnoszenia zarzutów apelacyjnych w kasacji, wymogi wykazania szkody w sprawach o odszkodowanie za tymczasowe aresztowanie, zasady stosowania art. 322 k.p.c.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych i cywilnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące oceny dowodów i zastosowania prawa materialnego w sprawie o zadośćuczynienie i odszkodowanie za tymczasowe aresztowanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja zarzucająca sądowi odwoławczemu nierozpoznanie zarzutów apelacji jest oczywiście bezzasadna, gdyż sąd odwoławczy odniósł się do podniesionych kwestii, a zarzuty apelującego miały charakter apelacyjny, niedopuszczalny w kasacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzuty kasacji dotyczące oceny dowodów i zastosowania art. 322 k.p.c. były w istocie zarzutami apelacyjnymi skierowanymi przeciwko sądowi pierwszej instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał apelację, a wnioskodawca nie wykazał szkody.

Czy sąd odwoławczy naruszył przepisy prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k.) poprzez brak pełnego ustosunkowania się do zarzutów apelacji dotyczących oceny dowodu z opinii psychiatryczno-psychologicznej i zastosowania art. 445 § 1 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy odniósł się do zarzutów apelacji dotyczących opinii biegłego i oceny krzywdy, uznając zasądzone zadośćuczynienie za adekwatne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na uzasadnienie Sądu Apelacyjnego, wykazał, że sąd odwoławczy szczegółowo odniósł się do zarzutu dotyczącego opinii psychiatryczno-psychologicznej i oceny wysokości zadośćuczynienia, uznając, że sąd pierwszej instancji nie pominął tego dowodu i prawidłowo ocenił jego znaczenie.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego (art. 361 § 1-2 k.c.) i czy sąd odwoławczy zaakceptował błąd w tym zakresie, pomijając art. 322 k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut ten jest oczywiście bezzasadny, ponieważ sąd odwoławczy nie był zobowiązany do badania kwestii, które nie były przedmiotem zarzutów apelacyjnych, a wnioskodawca nie wykazał istnienia szkody, co uniemożliwiało zastosowanie art. 322 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd odwoławczy nie był zobowiązany do badania kwestii związanych z art. 322 k.p.c., gdyż nie były one podniesione w apelacji. Ponadto, brak wykazania przez wnioskodawcę istnienia szkody uniemożliwiał zastosowanie tego przepisu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
D. P.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowypozwany

Przepisy (15)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

k.c. art. 445 § 1

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.c. art. 361 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 361 § 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 322

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest niedopuszczalna, gdyż zawiera zarzuty apelacyjne skierowane przeciwko orzeczeniu sądu pierwszej instancji. • Wnioskodawca nie wykazał istnienia szkody, co uniemożliwia zastosowanie art. 322 k.p.c. • Sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał apelację i odniósł się do zarzutów dotyczących opinii biegłego. • Zasądzone zadośćuczynienie jest adekwatne do doznanej krzywdy.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie prawa procesowego przez Sąd Apelacyjny (brak ustosunkowania się do zarzutów apelacji). • Rażące naruszenie prawa materialnego (art. 361 § 1-2 k.c. w zw. z art. 322 k.p.c.) przez sądy obu instancji. • Niewłaściwa ocena dowodu z opinii psychiatryczno-psychologicznej i zaniżone zadośćuczynienie (art. 445 § 1 k.c.).

Godne uwagi sformułowania

postępowanie kasacyjne nie stanowi postępowania trzecioinstancyjnego • zarzuty o charakterze czysto apelacyjnym • kasacja stanowi powielenie zarzutu apelacyjnego • nie wykazał on, by w wyniku zatrzymania poniósł szkodę • ratio swoistego uelastycznienia zwykłych rygorów dowodowych przez mechanizm przewidziany w przepisie art. 322 k.p.c. sprowadza się do tego, że w sytuacji, gdy dochodzona w postępowaniu szkoda jest „bezsporna, a tylko nie została w procesie wykazana jej wysokość” możliwe jest ustalenie przez sąd jej ostatecznej wysokości na podstawie materiału dowodowego • istnienia szkody sygnalizowanej przez wnioskodawcę w ogóle nie wykazano • kwestionowanie przez skarżącego wysokości zasądzonego na rzecz wnioskodawcy zadośćuczynienia może się okazać skuteczne jedynie wtedy, gdy orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalania wysokości tego świadczenia

Skład orzekający

Antoni Bojańczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic dopuszczalności zarzutów w kasacji, niedopuszczalność podnoszenia zarzutów apelacyjnych w kasacji, wymogi wykazania szkody w sprawach o odszkodowanie za tymczasowe aresztowanie, zasady stosowania art. 322 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych i cywilnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe formułowanie zarzutów w kasacji i jakie są konsekwencje błędów proceduralnych. Wyjaśnia też zasady ustalania odszkodowania za niesłuszne aresztowanie.

Kasacja oddalona przez Sąd Najwyższy: Błędy proceduralne zamykają drogę do wyższego odszkodowania za aresztowanie.

Dane finansowe

WPS: 679 000 PLN

zadośćuczynienie: 100 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst