IV KK 495/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w Częstochowie, który skazał A. B. za przestępstwo z art. 190a § 1 k.k. i inne, orzekając karę grzywny, zakaz kontaktowania się oraz środek zabezpieczający w postaci pobytu w szpitalu psychiatrycznym. Kasacja dotyczyła wyłącznie rozstrzygnięcia o środku zabezpieczającym. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów Kodeksu karnego, w szczególności art. 93c pkt 2 k.k. i art. 93g § 2 k.k., stwierdził, że środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym może być orzeczony wobec sprawcy skazanego za przestępstwo popełnione w stanie ograniczonej poczytalności (art. 31 § 2 k.k.) tylko w przypadku skazania na karę bezwzględnego pozbawienia wolności lub karę dożywotniego pozbawienia wolności. Ponieważ A. B. została skazana na grzywnę, orzeczenie wobec niej środka zabezpieczającego w postaci pobytu w szpitalu psychiatrycznym było niedopuszczalne. Sąd Najwyższy uznał również, że dopuszczalne jest zaskarżenie wyroku jedynie w części dotyczącej środka zabezpieczającego, stosując odpowiednio przepisy dotyczące apelacji. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej środka zabezpieczającego i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących orzekania środków zabezpieczających w przypadku przestępstw popełnionych w ograniczonej poczytalności oraz dopuszczalność zaskarżenia wyroku w części dotyczącej środka zabezpieczającego.
Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania środka zabezpieczającego w połączeniu z karą grzywny w przypadku ograniczonej poczytalności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dopuszczalne jest orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym wobec sprawcy skazanego za przestępstwo popełnione w stanie ograniczonej poczytalności (art. 31 § 2 k.k.) na karę grzywny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym jest dopuszczalne wobec sprawcy skazanego za przestępstwo popełnione w stanie ograniczonej poczytalności (art. 31 § 2 k.k.) tylko w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania lub karę dożywotniego pozbawienia wolności.
Uzasadnienie
Przepisy art. 93c pkt 2 k.k. i art. 93g § 2 k.k. jasno określają warunki orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym wobec sprawców popełniających przestępstwa w stanie ograniczonej poczytalności. Wymagają one skazania na bezwzględną karę pozbawienia wolności lub karę dożywotniego pozbawienia wolności, a także istnienia wysokiego prawdopodobieństwa popełnienia ponownego czynu zabronionego o znacznej społecznej szkodliwości. Skazanie na grzywnę nie spełnia tych warunków.
Czy dopuszczalne jest zaskarżenie wyroku jedynie w części dotyczącej orzeczonego środka zabezpieczającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, na podstawie odpowiedniego zastosowania art. 447 § 3 k.p.k., dopuszczalne jest wniesienie apelacji (a tym samym kasacji) w części dotyczącej środka zabezpieczającego.
Uzasadnienie
Chociaż przepisy art. 447 § 1-3 k.p.k. nie odnoszą się wprost do środków zabezpieczających, wykładnia funkcjonalna i systemowa prowadzi do wniosku, że skoro można samodzielnie zaskarżyć środek karny, kompensacyjny lub przepadek, to analogicznie powinno być możliwe zaskarżenie wyroku jedynie w części dotyczącej środka zabezpieczającego. Jest to luka techniczna w przepisach, którą należy wypełnić przez odpowiednie stosowanie przepisów o apelacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | skazana |
Przepisy (20)
Główne
k.k. art. 190a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 190 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 31 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 93a § § 1 pkt 4
Kodeks karny
k.k. art. 93b § § 1 i 3
Kodeks karny
k.k. art. 93c § pkt 2
Kodeks karny
k.k. art. 93g § § 2
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 244
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 37a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 41a § § 1 i 4
Kodeks karny
k.k. art. 93d § § 5
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 447 § § 1 - 3
Kodeks postępowania karnego
Stosowany odpowiednio do kasacji, pozwala na zaskarżenie wyroku w części dotyczącej środka zabezpieczającego.
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 425 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia zaskarżenie wyroku w całości albo w części, co dotyczy również środków zabezpieczających.
k.p.k. art. 444 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Stosowany odpowiednio, aby umożliwić zaskarżenie wyroku jedynie w części dotyczącej środka zabezpieczającego.
k.k.w. art. 201 § § 2 zd. 1
Kodeks karny wykonawczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w szpitalu psychiatrycznym wobec osoby skazanej na grzywnę za przestępstwo popełnione w ograniczonej poczytalności jest niedopuszczalne. • Dopuszczalne jest zaskarżenie wyroku jedynie w części dotyczącej środka zabezpieczającego.
Godne uwagi sformułowania
środek zabezpieczający stanowi odrębną od środków karnych, środków kompensacyjnych i przepadku kategorię środków reakcji prawnej • ustawodawcze przeoczenie (luka techniczna) • nie jest dopuszczalne orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym w razie skazania za przestępstwo popełnione w stanie ograniczonej poczytalności określonej w art. 31 § 2 k.k. na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania lub na inną karę o charakterze wolnościowym, a także wtedy, gdy odstąpiono od wymierzenia kary.
Skład orzekający
Dariusz Świecki
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Gierszon
członek
Paweł Wiliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących orzekania środków zabezpieczających w przypadku przestępstw popełnionych w ograniczonej poczytalności oraz dopuszczalność zaskarżenia wyroku w części dotyczącej środka zabezpieczającego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania środka zabezpieczającego w połączeniu z karą grzywny w przypadku ograniczonej poczytalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii stosowania środków zabezpieczających w sprawach karnych, szczególnie w kontekście ograniczonej poczytalności sprawcy, co ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników i może być ciekawe dla szerszej publiczności ze względu na aspekt ochrony zdrowia psychicznego i bezpieczeństwa publicznego.
“Czy szpital psychiatryczny to zawsze kara? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice środków zabezpieczających.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.