Orzeczenie · 2026-07-06

IV KK 417/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-07-06
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćKrajowa Rada Sądownictwaustawa o KRSprocedura karnaSąd NajwyższykasacjaKonwencja o prawach człowieka

Sprawa dotyczyła wniosku obrońcy skazanych E.B. i A.B. o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie sędzi Małgorzaty Bednarek od udziału w sprawie IV KK 417/25. Obrońcy podnieśli zarzut uchybienia określonego w art. 439 §1 pkt 2 k.p.k. w kasacjach od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, związany z udziałem w składzie orzekającym osoby powołanej na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Wniosek o wyłączenie sędzi M. Bednarek był już przedmiotem wielokrotnych postępowań, w których kolejni sędziowie byli wyłączani od jego rozpoznania. Ostatecznie, wniosek o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego został uznany za zasadny w stopniu oczywistym. Sąd Najwyższy stwierdził, że udział sędziego Kołodziejskiego w sprawie dotyczącej wyłączenia sędziego powołanego w tożsamej procedurze co on sam powinno skutkować jego wyłączeniem z mocy samego prawa na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., gdyż byłoby to orzekanie we własnej sprawie. Wobec faktu, że sędzia nie wyłączył się sam, konieczne było jego wyłączenie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Wyłączenie to jest konieczne dla zapewnienia stronie prawa do bezstronnego i niezawisłego sądu oraz rzetelnego procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście procedury powołania przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r., a także zasady rzetelnego procesu i prawa do bezstronnego sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskami o wyłączenie sędziów w Sądzie Najwyższym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia powołany na urząd w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego powołanego w tożsamej procedurze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia taki powinien zostać wyłączony.

Uzasadnienie

Udział sędziego w sprawie dotyczącej wyłączenia sędziego powołanego w tożsamej procedurze co on sam stanowi orzekanie we własnej sprawie, co uzasadnia wyłączenie z mocy prawa lub z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do bezstronności.

Czy naruszenie dotyczące sposobu powołania sędziego na urząd może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli budzi to uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Uzasadnienie

Procedura powołania sędziego, jeśli jest kwestionowana i dotyczy również sędziego rozpoznającego sprawę, może prowadzić do uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności, co jest podstawą do wyłączenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
obrońca skazanych E. B. i A. B.

Strony

NazwaTypRola
J. C.osoba_fizycznaskazany
A. P.osoba_fizycznaskazany
M. S.osoba_fizycznaskazany
P. S.osoba_fizycznaskazany
E. B.osoba_fizycznaskazany
A. B.osoba_fizycznaskazany
B. B.osoba_fizycznaskazany
M. K.osoba_fizycznaskazany
M. W.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziego z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.

k.p.k. art. 40 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziego z mocy prawa w przypadku orzekania we własnej sprawie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności art. 6 § ust. 1

Prawo do rzetelnego procesu.

k.p.k. art. 439 § §1

Kodeks postępowania karnego

Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze.

ustawa o KRS z 2017 r.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa określająca procedurę powoływania sędziów, która była przedmiotem sporu.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia Paweł Kołodziejski został powołany na urząd w tej samej procedurze co sędzia Małgorzata Bednarek, co budzi uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. • Orzekanie w sprawie dotyczącej wyłączenia sędziego powołanego w tożsamej procedurze co on sam jest równoznaczne z orzekaniem we własnej sprawie. • Naruszenie dotyczące sposobu powołania sędziego na urząd może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie.

Godne uwagi sformułowania

orzekanie we własnej sprawie • uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności • zapewnienie stronie prawa do bezstronnego i niezawisłego sądu ustanowionego ustawą • prawo do rzetelnego procesu

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący

Paweł Kołodziejski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście procedury powołania przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r., a także zasady rzetelnego procesu i prawa do bezstronnego sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskami o wyłączenie sędziów w Sądzie Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad wymiaru sprawiedliwości, takich jak bezstronność sędziego i prawo do rzetelnego procesu, w kontekście kontrowersyjnych zmian w procedurze powoływania sędziów. Jest to temat o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z orzekania we własnej sprawie – kluczowa decyzja o bezstronności sądu!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst