IV KK 33/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w N., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w L. uniewinniający oskarżonego C. S. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 220 § 1 k.k. (naruszenie przepisów BHP). Oskarżony był odpowiedzialny za bezpieczeństwo i higienę pracy w swoim zakładzie. Zarzucono mu m.in. niezapewnienie instruktażu wstępnego uczniowi Ł. F., dopuszczenie do użytkowania uszkodzonej drabiny oraz stworzenie sytuacji narażającej ucznia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonego od tego czynu, uznając, że zagrożenie miało charakter pośredni i dopiero dodatkowe zdarzenie (upadek innej osoby wraz z prowizorycznym podestem) stworzyło bezpośrednie niebezpieczeństwo, za które oskarżony nie ponosił odpowiedzialności. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Prokurator w kasacji zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że sądy zaakceptowały wewnętrznie sprzeczne ustalenia faktyczne. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że zarzuty prokuratora opierają się na błędnym założeniu o sprzeczności ustaleń. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że sądy prawidłowo oceniły, iż oskarżony nie naraził pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo, a ewentualne zagrożenie miało charakter pośredni lub powstało na skutek niezależnych zdarzeń. Sąd Najwyższy zwrócił jednak uwagę na potencjalne wątpliwości co do prawidłowości zastosowania prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji w odniesieniu do oceny bezpośredniego niebezpieczeństwa, co mogło być przedmiotem rozpoznania w apelacji, ale nie stanowiło podstawy do uwzględnienia kasacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'bezpośredniego niebezpieczeństwa' w kontekście przepisów BHP (art. 220 k.k.) oraz narażenia na niebezpieczeństwo (art. 160 k.k.), a także zasady rozpoznawania sprawy przez sąd odwoławczy w postępowaniu kasacyjnym.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów karnych. Wartość praktyczna głównie dla prawników procesowych i karnistów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd odwoławczy rażąco naruszył przepisy postępowania, akceptując wewnętrznie sprzeczne ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji dotyczące narażenia pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie naruszył przepisów postępowania, a ustalenia sądów obu instancji nie były wewnętrznie sprzeczne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sądy obu instancji prawidłowo oceniły, iż oskarżony nie naraził pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Zagrożenie miało charakter pośredni lub powstało na skutek niezależnych zdarzeń, a nie bezpośrednio w wyniku działania oskarżonego.
Czy sąd odwoławczy miał obowiązek zastosować art. 440 k.p.k. (orzekanie poza granicami apelacji w przypadku rażącej niesprawiedliwości) mimo braku takiego zarzutu w apelacji prokuratora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd odwoławczy nie miał takiego obowiązku, ponieważ nie wystąpiły przesłanki rażącej niesprawiedliwości, a zarzuty kasacji dotyczące naruszenia art. 440 k.p.k. były bezzasadne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 440 k.p.k. daje sądowi odwoławczemu jedynie możliwość, a nie obowiązek, orzekania poza granicami zaskarżenia w przypadku rażącej niesprawiedliwości. W tej sprawie nie stwierdzono rażącej niesprawiedliwości ani wewnętrznie sprzecznych ustaleń, które obligowałyby sąd odwoławczy do zastosowania tego przepisu.
Jak należy interpretować znamię 'bezpośredniego niebezpieczeństwa' w kontekście przestępstw z art. 220 § 1 k.k. i art. 160 § 1 k.k.?
Odpowiedź sądu
Bezpośrednie niebezpieczeństwo oznacza stan, w którym naruszenie dóbr prawnych jest nieuchronne bez dalszego dynamizowania sytuacji, a nie tylko zwiększenie ryzyka.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, analizując prawo materialne, wskazał, że bezpośrednie niebezpieczeństwo stanowi skutek przestępstw z art. 220 § 1 k.k. i art. 160 § 1 k.k. Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że dopiero upadek prowizorycznego podestu stworzył bezpośrednie niebezpieczeństwo, podczas gdy utrata stabilności konstrukcji mogła już stanowić takie bezpośrednie zagrożenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Ł. F. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| T. D. | osoba_fizyczna | świadkowie/inne osoby |
| Prokurator Prokuratury Generalnej | organ_państwowy | inna strona |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 220 § § 1
Kodeks karny
Przepis penalizuje naruszenie przepisów BHP przez pracodawcę, skutkujące narażeniem pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.
Pomocnicze
k.k. art. 160 § § 1
Kodeks karny
Przepis penalizuje narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Względna przesłanka apelacyjna dotycząca błędu w ustaleniach faktycznych.
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego rozpoznania sprawy w granicach środka odwoławczego.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Możliwość orzekania przez sąd odwoławczy poza granicami zaskarżenia i podniesionych zarzutów, jeżeli utrzymanie w mocy orzeczenia byłoby rażąco niesprawiedliwe.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wniesienia kasacji z powodu rażącego naruszenia prawa.
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania sprawy w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenia faktyczne sądów obu instancji nie były wewnętrznie sprzeczne. • Oskarżony nie naraził pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. • Zagrożenie miało charakter pośredni lub powstało na skutek niezależnych zdarzeń. • Nie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 440 k.p.k. przez sąd odwoławczy.
Odrzucone argumenty
Sąd odwoławczy zaakceptował wewnętrznie sprzeczne ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. • Sąd odwoławczy rażąco naruszył przepisy postępowania, w tym art. 440 k.p.k., nie orzekając poza granicami apelacji mimo rażącej niesprawiedliwości. • Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował znamię 'bezpośredniego niebezpieczeństwa'.
Godne uwagi sformułowania
rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wyroku • wewnętrznie sprzeczne ustalenia faktyczne • rażąca niesprawiedliwość • bezpośrednie niebezpieczeństwo • pośrednie zagrożenie • włączenie się w dany układ zdarzeń elementu dodatkowego
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Michał Laskowski
członek
Mariusz Młoczkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'bezpośredniego niebezpieczeństwa' w kontekście przepisów BHP (art. 220 k.k.) oraz narażenia na niebezpieczeństwo (art. 160 k.k.), a także zasady rozpoznawania sprawy przez sąd odwoławczy w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów karnych. Wartość praktyczna głównie dla prawników procesowych i karnistów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa pracy i odpowiedzialności pracodawcy, ale rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej analizie przepisów procesowych i materialnych, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.
“Czy pracodawca odpowiada za wypadek, jeśli zagrożenie było 'pośrednie'? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.