Orzeczenie · 2020-08-21

IV KK 322/20

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-08-21
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚrednianajwyższy
jazda po alkoholukasacjaSąd Najwyższyzatarcie skazaniakodeks karnyprzestępstwo drogowekara pozbawienia wolnościśrodki karne

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M. W., który został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w P. za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. (jazda pod wpływem alkoholu) na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz świadczenie pieniężne. Sąd Okręgowy w K. utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca zarzucił Sądowi Okręgowemu rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 440 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k., polegające na niezastosowaniu z urzędu przepisu art. 106 k.k. w zw. z art. 107 § 4a k.k. i nieuwzględnieniu faktu zatarcia wcześniejszego skazania M. W. za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Skarżący argumentował, że zatarte skazanie powinno skutkować zmianą kwalifikacji prawnej czynu na art. 178a § 1 k.k. i orzeczeniem łagodniejszej kary. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że choć sąd II instancji ma obowiązek wyjść poza granice zaskarżenia, to w tej sprawie nie doszło do rażąco niesprawiedliwego orzeczenia. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zatarcia skazania z 2010 r. nie można było uwzględnić z mocy prawa, ponieważ M. W. popełnił kolejne przestępstwa, za które został skazany prawomocnymi wyrokami w latach 2010-2013. Zgodnie z art. 108 k.k., możliwe jest tylko jednoczesne zatarcie wszystkich skazań. Ponieważ ostatnie skazanie z 2013 r. wymagało 10 lat do zatarcia (art. 107 § 1 k.k.), a termin ten nie upłynął przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, wcześniejsze skazanie nie mogło ulec zatarciu. W związku z tym zarzuty kasacji okazały się chybione, a Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazania w kontekście popełnienia kolejnych przestępstw oraz obowiązków sądu odwoławczego w zakresie kontroli orzeczeń.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji popełnienia kolejnych przestępstw przez skazanego, co wpływa na możliwość zatarcia wcześniejszych skazań.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację wniesioną przez obrońcę, ma obowiązek wyjść poza granice zaskarżenia i podniesionych zarzutów, aby zastosować z urzędu przepis o zatarciu skazania, jeśli jego nieuwzględnienie prowadzi do rażąco niesprawiedliwego orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy ma obowiązek wyjść poza granice zaskarżenia i przeprowadzić pełną kontrolę zaskarżonego wyroku, zwłaszcza gdy środek odwoławczy został sporządzony osobiście przez oskarżonego. Jednakże, w tej konkretnej sprawie, nieuwzględnienie zatarcia skazania nie doprowadziło do rażąco niesprawiedliwego orzeczenia, ponieważ zatarcia nie można było uwzględnić z mocy prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził obowiązek sądu II instancji do wyjścia poza granice zaskarżenia w celu zapewnienia sprawiedliwości. Jednakże, w analizowanym przypadku, argumentacja obrońcy opierała się na błędnym założeniu o zatarciu wcześniejszego skazania. Zgodnie z art. 108 k.k., możliwe jest tylko jednoczesne zatarcie wszystkich skazań. Ponieważ skazany popełnił kolejne przestępstwa, które nie uległy jeszcze zatarciu, wcześniejsze skazanie nie mogło zostać zatarte z mocy prawa, co uniemożliwiło zastosowanie przepisów o zatarciu.

Czy popełnienie przez skazanego kolejnych przestępstw, za które został skazany prawomocnymi wyrokami, uniemożliwia z mocy prawa zatarcie wcześniejszego skazania, nawet jeśli termin do zatarcia tego wcześniejszego skazania upłynął?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 108 k.k., możliwe jest tylko jednoczesne zatarcie wszystkich skazań. Jeśli skazany popełnił kolejne przestępstwa, za które został skazany, a które nie uległy jeszcze zatarciu, to wcześniejsze skazanie nie może ulec zatarciu z mocy prawa, nawet jeśli formalnie minął termin do jego zatarcia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 108 k.k. stanowi o jednoczesnym zatarciu wszystkich skazań. W sytuacji, gdy skazany popełnił kolejne przestępstwa i został za nie prawomocnie skazany, a okres wymagany do zatarcia tych późniejszych skazań nie upłynął, to wcześniejsze skazanie nie może ulec zatarciu z mocy prawa. Dotyczy to również sytuacji, gdy termin do zatarcia wcześniejszego skazania formalnie minął.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 178a § 4

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 108

Kodeks karny

Przepis stanowiący o jednoczesnym zatarciu wszystkich skazań, kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy.

Pomocnicze

k.k. art. 42 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 43a § 2

Kodeks karny

k.k. art. 43a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 106

Kodeks karny

Przepis dotyczący zatarcia skazania, który obrońca błędnie zastosował.

k.k. art. 107 § 4a

Kodeks karny

Przepis dotyczący zatarcia skazania, który obrońca błędnie zastosował.

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 107 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek sądu II instancji do wyjścia poza granice zaskarżenia i podniesionych zarzutów w celu zapewnienia sprawiedliwości.

Odrzucone argumenty

Zatarcie wcześniejszego skazania za art. 178a § 1 k.k. z mocy prawa, które powinno skutkować zmianą kwalifikacji prawnej czynu na art. 178a § 1 k.k. i orzeczeniem łagodniejszej kary. • Nieuwzględnienie z urzędu faktu zatarcia skazania przez Sąd Okręgowy, co miało prowadzić do rażąco niesprawiedliwego orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jako oczywiście bezzasadna • w szczególny sposób aktualizuje się obowiązek wyjścia poza granice zaskarżenia i przeprowadzenia pełnej kontroli zaskarżonego wyroku • rzeczywistość wynikająca z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy w sposób oczywisty przeczy wywodom skarżącego • dyrektywa zezwalająca tylko na jednoczesne zatarcie wszystkich skazań

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazania w kontekście popełnienia kolejnych przestępstw oraz obowiązków sądu odwoławczego w zakresie kontroli orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji popełnienia kolejnych przestępstw przez skazanego, co wpływa na możliwość zatarcia wcześniejszych skazań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje złożoność przepisów dotyczących zatarcia skazań i obowiązków sądu w zapewnieniu sprawiedliwości, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie karnym.

Czy popełnienie nowego przestępstwa niweczy szansę na zatarcie starego skazania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst