Orzeczenie · 2026-08-04

IV KK 220/26Uchylenie wyroku nakazowego brak pewnosci co do uprawnień

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-08-04
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
prawo karneprawo wykroczeńprawo o ruchu drogowymuprawnienia do kierowaniacofnięcie uprawnieńwyrok nakazowykasacjaSąd Najwyższyart. 180a k.k.art. 94 k.w.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego K.Z. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Częstochowie. Sąd Rejonowy uznał K.Z. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 180a k.k. (prowadzenie pojazdu mechanicznego pomimo cofnięcia uprawnień) i wymierzył mu grzywnę oraz zakaz prowadzenia pojazdów. Wyrok nakazowy uprawomocnił się wobec braku sprzeciwu. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 500 § 1 i 3 k.p.k., twierdząc, że okoliczności czynu i wina oskarżonego budziły wątpliwości, a jego zachowanie mogło wypełniać znamiona wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. Wskazano, że decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień, na podstawie której wydano wyrok, mogła nie obowiązywać w dacie czynu, ponieważ bieg zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego wyrokiem sądu zakończył się wcześniej. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Stwierdził, że sprawa nie powinna być rozpoznawana w trybie nakazowym, gdyż okoliczności czynu i wina oskarżonego nie były oczywiste i wymagały wyjaśnienia. Kluczowe było ustalenie, czy decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień była skuteczna w dacie czynu. Sąd Najwyższy podkreślił, że wadliwość decyzji administracyjnej oraz brak jednoznacznego ustalenia okresu jej obowiązywania uniemożliwiały uznanie, że K.Z. popełnił przestępstwo z art. 180a k.k. W konsekwencji, procedowanie w trybie nakazowym było niedopuszczalne, a wydanie wyroku nastąpiło z naruszeniem przepisów procesowych, co miało istotny wpływ na jego treść. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Częstochowie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja dopuszczalności trybu nakazowego w sprawach o przestępstwa drogowe, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości co do podstaw cofnięcia uprawnień i skuteczności decyzji administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale zasady dotyczące trybu nakazowego i wymogów dla art. 180a k.k. są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sprawa o prowadzenie pojazdu mechanicznego pomimo cofnięcia uprawnień (art. 180a k.k.) może być rozpoznana w trybie nakazowym, jeśli istnieją wątpliwości co do okoliczności czynu i winy oskarżonego, w szczególności co do skuteczności decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sprawa nie może być rozpoznana w trybie nakazowym, jeśli okoliczności czynu i wina oskarżonego budzą wątpliwości, co miało miejsce w niniejszej sprawie z uwagi na niejasności dotyczące obowiązywania decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień.

Uzasadnienie

Tryb nakazowy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy na podstawie zebranych dowodów okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. W niniejszej sprawie wątpliwości dotyczyły skuteczności decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień w dacie popełnienia czynu, co wymagało wyjaśnienia w toku normalnego postępowania, a nie w trybie nakazowym.

Czy zachowanie polegające na kierowaniu pojazdem mechanicznym w dniu 26 czerwca 2024 r. przez K.Z. wypełniało znamiona przestępstwa z art. 180a k.k., jeśli decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień, na podstawie której wydano wyrok, mogła już nie obowiązywać?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień nie obowiązywała w dacie czynu, zachowanie to nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 180a k.k., a może stanowić wykroczenie z art. 94 § 1 k.w.

Uzasadnienie

Przestępstwo z art. 180a k.k. może być popełnione tylko przez osobę, wobec której decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień zapadła i tylko w okresie, na jaki cofnięto te uprawnienia. W niniejszej sprawie, bieg zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego wyrokiem sądu zakończył się przed datą czynu, a decyzja administracyjna była wadliwa i nieprecyzyjnie określała okres cofnięcia uprawnień, co budziło wątpliwości co do jej skuteczności w dacie czynu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony K.Z. (w zakresie uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
K.Z.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 180a

Kodeks karny

Przestępstwa z art. 180a k.k. może dopuścić się tylko osoba, wobec której decyzja administracyjna zapadła i tylko w okresie, na jaki cofnięto tą decyzją uprawnienia do kierowania pojazdami.

k.p.k. art. 500 § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

Tryb nakazowy jest dopuszczalny, gdy okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. W niniejszej sprawie wątpliwości te istniały.

Pomocnicze

k.w. art. 94 § 1

Kodeks wykroczeń

Zachowanie oskarżonego mogło wypełniać znamiona wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. (kierowanie pojazdem bez wymaganych uprawnień).

k.k. art. 42 § 1a pkt 1

Kodeks karny

Podstawa orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.

k.k.w. art. 182 § 2

Kodeks karny wykonawczy

Podstawa wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień.

k.k. art. 43 § 2a

Kodeks karny

Określenie biegu terminu wykonania środka karnego w przypadku odbywania kary pozbawienia wolności.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 422 § 3

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu kasacyjnego do wskazania podstaw uchylenia orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności czynu i wina oskarżonego budziły wątpliwości, co uniemożliwiało rozpoznanie sprawy w trybie nakazowym. • Decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień mogła nie obowiązywać w dacie czynu, co oznacza, że zachowanie oskarżonego mogło być wykroczeniem, a nie przestępstwem. • Wadliwość decyzji administracyjnej i nieprecyzyjne określenie okresu jej obowiązywania.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego • Sprawa może być rozpoznawana w trybie nakazowym, jeśli na podstawie zebranych dowodów okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. • niniejsza sprawa nie powinna być rozpoznawana w trybie nakazowym, ponieważ okoliczności popełnienia przez oskarżonego zarzuconego mu przestępstwa z art. 180a k.k., nie były oczywiste i wymagały wyjaśnienia w toku procesu. • Kluczowe bowiem dla rozstrzygnięcia kwestii odpowiedzialności karnej w oparciu o przepis art. 180a k.k. jest ustalenie, czy w dacie czynu decyzja administracyjna miała moc obowiązującą. • przedmiotowa decyzja jest wadliwa, albowiem w jej części dyspozytywnej nie podano w istocie okresu, na jaki uprawnienia K.Z. zostały cofnięte.

Skład orzekający

Małgorzata Bednarek

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Dziergawka

członek

Ryszard Witkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności trybu nakazowego w sprawach o przestępstwa drogowe, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości co do podstaw cofnięcia uprawnień i skuteczności decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale zasady dotyczące trybu nakazowego i wymogów dla art. 180a k.k. są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania i prawidłowość decyzji administracyjnych, nawet w sprawach dotyczących wykroczeń i przestępstw drogowych. Uchylenie wyroku nakazowego z powodu wątpliwości co do podstaw cofnięcia uprawnień jest ciekawym przykładem ochrony praw oskarżonego.

Wyrok nakazowy uchylony: Sąd Najwyższy przypomina o wątpliwościach w sprawach drogowych

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst