IV KK 120/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Sosnowcu o zmianie środka zabezpieczającego wobec M. D. z terapii ambulatoryjnej na umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywiście zasadną. Kluczowym argumentem było stwierdzenie, że środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym (art. 93a § 1 pkt 4 k.k.) może być orzeczony wyłącznie w postępowaniu jurysdykcyjnym (np. w wyroku skazującym lub umarzającym postępowanie wobec niepoczytalności), a nie na etapie postępowania wykonawczego, jeśli nie został wcześniej orzeczony. Zmiana środka zabezpieczającego w postępowaniu wykonawczym może dotyczyć jedynie środków z art. 93a § 1 pkt 1-3 k.k. Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji rażąco naruszyły przepisy prawa procesowego i materialnego, dopuszczając orzeczenie izolacyjnego środka zabezpieczającego po raz pierwszy na etapie postępowania wykonawczego. W konsekwencji uchylono zaskarżone postanowienia i przekazano sprawę Sądowi Rejonowemu w Sosnowcu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących orzekania i zmiany środków zabezpieczających, w szczególności umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym, na etapie postępowania wykonawczego.
Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania środka zabezpieczającego po raz pierwszy na etapie wykonawczym, gdy nie był on orzeczony wcześniej w postępowaniu jurysdykcyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym może być orzeczony po raz pierwszy na etapie postępowania wykonawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym może być orzeczony wyłącznie w postępowaniu jurysdykcyjnym (np. w wyroku skazującym lub umarzającym postępowanie wobec niepoczytalności), a nie na etapie postępowania wykonawczego, jeśli nie został wcześniej orzeczony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na przepisy k.k. (art. 93a, 93b, 93c, 93d, 93g) oraz utrwalone orzecznictwo, wskazał, że orzeczenie izolacyjnego środka zabezpieczającego następuje na etapie wyrokowania. Zmiana środka zabezpieczającego w postępowaniu wykonawczym może dotyczyć jedynie środków o charakterze wolnościowym (art. 93a § 1 pkt 1-3 k.k.).
Czy sąd odwoławczy rozpoznając zażalenie na postanowienie o zmianie środka zabezpieczającego, prawidłowo zastosował przepisy proceduralne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy dopuścił się rażącej obrazy przepisów art. 433 § 1 k.p.k. i art. 440 k.p.k., nie dostrzegając braku podstaw normatywnych do zastosowania izolacyjnego środka zabezpieczającego na etapie postępowania wykonawczego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy nie rozpoznał sprawy niezależnie od zarzutu podniesionego w środku odwoławczym, utrzymując w mocy orzeczenie wydane bez podstawy prawnej, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. D. | osoba_fizyczna | podejrzany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Prokuratura Rejonowa Sosnowiec-Południe | organ_państwowy | wnioskodawca |
| M. Z. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
Przepisy (20)
Główne
k.k. art. 190 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 459 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 92
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 93g § 1
Kodeks karny
k.k. art. 93b § 1 zd. drugie
Kodeks karny
k.k. art. 93b § 3 zd. drugie
Kodeks karny
k.k. art. 93b § 5
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 324 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 354a § 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 93a § pkt 2
Kodeks karny
k.k. art. 93f § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 31 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 93c § pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 93c § pkt 2-5
Kodeks karny
k.k. art. 93d § 1
Kodeks karny
k.k. art. 93d § 6
Kodeks karny
k.k. art. 199a § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym nie może być orzeczony po raz pierwszy na etapie postępowania wykonawczego. • Sąd odwoławczy dopuścił się rażącej obrazy przepisów proceduralnych, nie dostrzegając braku podstaw do orzeczenia izolacyjnego środka zabezpieczającego.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenie izolacyjnego środka zabezpieczającego po raz pierwszy na etapie postępowania wykonawczego, a zatem bez podstawy prawnej • rażąca obraza art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. • utrzymanie w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Sosnowcu o zmianie środka zabezpieczającego wobec M. D. i zastosowaniu, w miejsce środka zabezpieczającego w postaci terapii, środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w odpowiednim szpitalu psychiatrycznym, dopuścił się rażącej obrazy [...]
Skład orzekający
Anna Dziergawka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących orzekania i zmiany środków zabezpieczających, w szczególności umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym, na etapie postępowania wykonawczego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania środka zabezpieczającego po raz pierwszy na etapie wykonawczym, gdy nie był on orzeczony wcześniej w postępowaniu jurysdykcyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym, która ma bezpośrednie przełożenie na prawa osób objętych środkami zabezpieczającymi. Pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie właściwego etapu postępowania dla zastosowania określonych środków.
“Sąd Najwyższy: Szpital psychiatryczny tylko w wyroku, nie w trakcie wykonania kary!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.